Operacje naprawcze spodziectwa

Spodziectwo jest dość często występującą wrodzoną wadą cewki moczowej i prącia u chłopców. Zewnętrzne ujście cewki moczowej powinno prawidłowo znajdować się na szczycie żołędzi. W przypadku wnętrostwa znajduje się ono na dolnej powierzchni prącia, a w bardzo ciężkich przypadkach nawet na worku mosznowym czy kroczu. Wadzie może dodatkowo towarzyszyć rozszczepienie napletka, a także brzuszne przygięcie prącia. Spodziectwo to nie tylko defekt estetyczny, ale patologia, która utrudnia lub uniemożliwia prawidłowe oddawanie moczu.

Konsekwencje nieleczenia spodziectwa

Chłopcy mają trudności z trafieniem do muszli klozetowej, często zanieczyszczają spodnie i buty. Zazwyczaj są zmuszeni do oddawania moczu na siedząco, co nie pozostaje bez wpływu na psychikę dziecka. Wada może być także przyczyną zatrzymania moczu. Jeśli chłopiec nie zostanie poddany operacji, w przyszłości spodziectwo wpłynie także niekorzystnie na jego życie seksualne. Czasami mówi się także o spodziectwie u dziewczynek, jeżeli występuje u nich nieprawidłowe położenie ujścia cewki moczowej. Jednak zazwyczaj nie pociąga to za sobą konsekwencji klinicznych.

Leczenie spodziectwa

Leczenie spodziectwa jest wyłącznie operacyjne. Nie są to proste operacje, dlatego ważne jest, by przeprowadzał je doświadczony chirurg-urolog. To niezwykle istotne, aby otrzymać prącie nie tylko sprawne czynnościowo, tzn. umożliwiające normalne dla mężczyzny oddawanie moczu, a w przyszłości prowadzenie życia seksualnego, ale także o prawidłowym kształcie i wyglądzie, aby dziecko nie musiało się wstydzić swojej odmienności. Leczenie chirurgiczne jest obarczone ryzykiem wielu powikłań pooperacyjnych. Dlatego powinien je przeprowadzać ktoś, kto ma dużą wprawę. Przed decyzją o sposobie operacji konieczne jest określenie stopnia ciężkości wady oraz czy są jakieś nieprawidłowości towarzyszące, takie jak przepuklina pachwinowa, niezstąpienie jąder, wodonercze czy obojnactwo.

Kiedy wykonać operację naprawczą spodziectwa?

Spodziectwo powinno być zdiagnozowane jak najszybciej, jednak czas operacji jest zależny od stopnia zniekształcenia prącia, a także ogólnego stanu zdrowia dziecka. Jeżeli wada jest mało zaawansowana, operację można odsunąć, do czasu aż dziecko skończy rok, bowiem wtedy znieczulenie ogólne niesie za sobą mniejsze ryzyko niż w przypadku niemowlaka. Leczenie operacyjne w młodym wieku jest także korzystne ze względu na niepamięć wsteczną tego okresu. Czasami operacje są przesuwane na okres przedszkolny. Czasami, przy bardzo niewielkiej wadzie i dobrym efekcie kosmetycznym, można odstąpić od operacji.

Techniki rekonstrukcyjne

Leczenie jest prowadzone zazwyczaj jednoetapowo (dwuetapowo w bardziej skomplikowanych przypadkach). Jeżeli nieprawidłowemu ujściu cewki towarzyszy dodatkowo przygięcie prącia do brzucha to operacja ma za zadanie nie tylko rekonstrukcję cewki moczowej, ale także wyprostowanie penisa. Jeżeli prącie jest połączone z powłokami brzusznymi za pomocą pasm tkanki łącznej, to należy je przede wszystkim przeciąć, co nie zawsze jest proste. Czasami wymaga długiego preparowania. Niekiedy powód przygięcia prącia jest bardziej skomplikowany i wtedy taki też staje się zabieg. Może być także konieczne wydłużenie prącia.

Rekonstrukcja cewki moczowej

Technik rekonstrukcji cewki jest bardzo wiele i zazwyczaj sposób jest zależny od operatora. Do wydłużania cewki stosuje się zazwyczaj płaty z wewnętrznej warstwy napletka lub błony śluzowej policzka. Operacja musi być przeprowadzona w sposób bardzo precyzyjny. W większości wypadków zabieg operacyjny daje efekt co najmniej zadowalający.

Powikłania pooperacyjne

Po operacji konieczna jest okresowa kontrola. Najczęstszym powikłaniem jest przetoka cewkowa, a ryzyko powikłania jest proporcjonalne do ciężkości wady. Jest to dodatkowy kanał wytworzonej cewki moczowej, przez który w czasie mikcji także wypływa mocz. Powikłanie to ujawnia się zwykle podczas pierwszej próby oddania moczu. Niestety przetoka cewkowa zazwyczaj nie cofa się samoistnie i dziecko musi być poddane kolejnej operacji.

Inne powikłania po leczeniu spodziectwa

Innym powikłaniem może być zwężenie cewki, które następuje zazwyczaj w miejscu zespolenia. Taka sytuacja prowadzi zazwyczaj do nawracających infekcji układu moczowego. Niekiedy konieczne jest rozszerzanie cewki za pomocą specjalnego rozszerzadła, a czasem leczenie operacyjne. Powikłaniem leczenia spodziectwa może być także uretherocele, czyli odcinkowe poszerzenie cewki. Inne powikłania są zdecydowanie rzadsze.

Zalety leczenia spodziectwa

Leczenie operacyjne zawsze jest pewnym obciążeniem dla organizmu dziecka, dlatego nigdy nie można pochopnie podejmować decyzji o zabiegu. Jednak zazwyczaj w przypadku zdiagnozowanego spodziectwa rodzice decydują się na operację. Abstrahując od sposobu, w taki dziecko oddaje mocz, trzeba pamiętać jakie spodziectwo może mieć dla chłopca następstwa w przyszłości. Zawsze będzie inny od swoich kolegów, co może nie pozostać bez wpływy na jego zdrowie psychiczne. Ponadto może mieć problemy z prowadzeniem życia seksualnego, co także nie jest bez znaczenia.

Nie powinno narażać się chłopca na stres wynikający z jego odmienności, dlatego też najlepiej wykonać operację we wczesnym dzieciństwie, bo popadnie ona w niepamięć, a dziecko będzie takie jak inne. Większość lekarzy skłania rodziców do odłożenia zabiegu tylko i wyłącznie wtedy, kiedy wada jest mało widoczna i nie będzie pociągała za sobą poważnych następstw.

Lekarz Kalina Wysocka-Dubielecka

Znajdź najlepszego lekarza