Sterylizacja przez podwiązanie jajowodów

Reklama

Sterylizacja chirurgiczna polega na nieodwracalnej utracie zdolności do zapłodnienia, a zatem nie spełnia jednego z podstawowych kryteriów metod antykoncepcji. W Polsce stosowana jest sporadycznie, zwykle w trakcie innych operacji, głównie w przypadku cesarskiego cięcia, gdy kolejna ciąża zagraża życiu lub zdrowiu kobiety.

Cel sterylizacji

Celem wszystkich zabiegów podejmowanych w celu sterylizacji jest przerwanie ciągłości jajowodu. Jeszcze w ubiegłym stuleciu podstawową metodą leczenia było wycięcie fragmentu jajowodu. Obecnie, dzięki rozwojowi metod endoskopowych, możliwe jest zmniejszenie obciążenia operacyjnego pacjentki i przeprowadzenie krótkiego zabiegu laparoskopowego.

Przerywanie ciągłości jajowodu

Ciągłość jajowodu można przerwać za pomocą następujących metod:

  • laparoskopii.
  • laparotomii.
  • histeroskopii.
  • przezpochwowego otwarcia jamy brzusznej.

Sterylizacja laparoskopowa

Jest najkorzystniejszą metodą leczenia za względu na małe obciążenie operacyjne pacjentki oraz małą liczbę powikłań. Podstawową techniką wykonywaną tym sposobem jest laparoskopowa koagulacja jajowodu.

Laparoskopowa koagulacja jajowodu

Początkowe etapy zabiegu nie odbiegają od standardowego postępowania operacyjnego. Po wykonaniu odmy brzusznej, wprowadzeniu laparoskopu i uwidocznieniu jajowodu przez trokar pomocniczy, wprowadza się kleszczyki koagulacyjne, którymi obejmuje się jajowód. Pod wpływem temperatury rzędu 60-180 stopni Celsjusza dochodzi do koagulacji białka z obkurczaniem ściany jajowodu. Pod koniec zabiegu niezbędne jest ochłodzenie miejsca koagulacji, co uzyskuje się spryskując je zimnym roztworem soli fizjologicznej.

Sterylizacja klipsowa

Jest stosunkowo rzadko wykonywaną metodą. Polega na przerwaniu ciągłości jajowodu przez założenie klipsu. Do niezaprzeczalnych zalet tego zabiegu jest odwracalność zmian. Klipsy zakłada się w trakcie laparoskopii, laparotomii, przez nacięcie tylnego sklepienia pochwy. Po zabiegu rutynowo wykonywana jest histerosalpingografia - badanie obrazowe oceniające ciągłość jajowodu przy pomocy środka kontrastującego.

Sterylizacja histeroskopowa

Metoda ta ze względu na małą skuteczność nie jest stosowana rutynowo. Polega na umieszczeniu zwojów w obu jajowodach w trakcie badania histeroskopowowego. Te z kolei obrastane są tkanką i stanowią barierę dla jajeczka. Cechą charakterystyczną tego zabiegu jest opóźniony efekt ubezpłodnienia, trwający ok. trzy miesiące.

Sterylizacja laparotomowa

Choć laparoskopia wydaje się być najlepszą metodą do przeprowadzenia sterylizacji, nie każdy lekarz w Polsce ma dostęp do odpowiedniego sprzętu. Z tego też powodu nadal przeprowadzane są klasyczne zabiegi chirurgiczne z dostępu brzusznego, polegające zwykle na wycięciu części jajowodu.

Dojście do jajowodów najczęściej wykonuje się przez małe poprzeczne cięcie nadłonowe, przez nacięcie tylnego sklepienia pochwy lub z cięcia okołopępkowego, które ma miejsce najrzadziej, zwykle w połogu.

Warianty sterylizacji

Istnieje kilka wariantów sterylizacji z tego dostępu, m.in.:

  • zmiażdżenie jajowodu sposobem Mandlera,
  • częściowa resekcja jajowodu sposobem Pomeroya,
  • wycięcie jajowodu sposobem Labhardta,
  • przecięcie i zaotrzewnowanie jajowodu sposobem Irvinga,
  • fimbriektomia.

Zmiażdżenie jajowodu sposobem Mandlera

Jest najczęściej wykonywanym zabiegiem z dostępu brzusznego. Po przygotowaniu pola operacyjnego unosi się jajowód, co powoduje powstanie pętli w 1/3 długości. Pętlę tę chwyta się i miażdży tępymi kleszczykami. W obrębie wytworzonej bruzdy zakłada się podwiązkę z niewchłanianych nici. W celu minimalizacji ryzyka wystąpienia powikłań w postaci zrostów większość ośrodków stosuje pokrycie miejsca podwiązania jajowodu fragmentem więzadła obłego.

Częściowa resekcja jajowodu sposobem Pomeroya

Jest zmodyfikowaną metodą Mandlera. Zmiażdżony i podwiązany jajowód zostaje dodatkowo wycięty. Podobnie jak w pierwszej metodzie, miejsce podwiązania pokrywa się więzadłem obłym. Szew do podwiązania jajowodu jest zakładany między obydwie jego części, a następnie zawiązywany jest naokoło.

Wycięcie jajowodu sposobem Labhardta

Jest jedną z najskuteczniejszych metod sterylizacji. Charakterystyczne dla tego zabiegu jest nacięcie błony surowiczej i wyłuszczenie jajowodu. Następnie po odpowiednim podkłuciu końców jajowodów, wycina się ich 1-2 centymetrowy odcinek. Kikuty jajowodów wgłębiane są oddzielnie w kieszonkę wykonywaną w krezce (część otrzewnej, błony utrzymujące narządy jamy brzusznej), którą ostatecznie zszywa się szwem ciągłym.

Przecięcie i zaotrzewnowanie jajowodu sposobem Irvinga

Jajowód podwiązywany jest obustronnie, po czym następuje jego przecięcie. Po odpreparowaniu kikuty jajowodu chowa się w krezce, którą zszywa się szwami.

Fimbriektomia

Jest to metoda sterylizacji polegającą na wycięciu strzępków jajowodu i jajnika. Ich końce unosi się kleszczykami, a następnie podwiązuje nieresorbującymi się nićmi. Ostatecznie końce strzępków odcina się skalpelem.

Lekarz Anna Syrkiewicz

Znajdź najlepszego lekarza