Angiografia CT (angioCT, ACT) jest testem radiologicznym łączącym konwencjonalną tomografię komputerową z tradycyjną angiografią w celu uzyskania dokładnego obrazu naczyń krwionośnych. CTA może oceniać jednocześnie stan głównych tętnic i żył w całym organizmie z mózgiem włącznie. Z otrzymanych obrazów, przy pomocy komputera powstaje trójwymiarowy model naczyń.
W tomografii przy użyciu promieni rentgenowskich i komputera powstają przekroje ciała. Angiografia włącza do procesu wstrzyknięcie kontrastu do badanych przez nas naczyń w celu ich wyraźnej wizualizacji. W przypadku użycia kontrastu do wizualizacji tętnic, otrzymany obraz to arteriogram, wizualizacja żył to wenogram. Kontrast jest zawsze wstrzykiwany do żył i przepływa z nich do tętnic. Ta metoda diagnostyczna jest uważana za mniej inwazyjną od tradycjonalnej angiografii.
Porównanie angiografii CT z tradycyjną angiografią
W angiografii wkłucie jest w pachwinie do tętnicy udowej, przez którą jest wprowadzany cewnik, który wprowadza się do miejsca docelowego i następnie wstrzykiwany jest kontrast. W angiografii CT (CTA) cewnikowanie wielkich naczyń nie jest niezbędne i może być wykonane w warunkach ambulatoryjnych. Obydwie metody wymagają użycia kontrastu, dlatego też pacjenci są przyjmowani na noc po badaniu. Częstość komplikacji, takich jak: krwawienie, powstawanie krwiaków i czopów zatorowych jest częstsze w przypadku tradycyjnej angiografii niż CTA. W CTA obrazy dystalnych naczyń są zamazane i niewyraźne w porównaniu z standardową angiografią, dlatego angiografia dla części ciała takich jak dłonie i stopy jest niezastąpiona.
Zastosowanie angiografii CT (CTA)
AngioCT jest używane w diagnostyce w ocenie:
- zwyrodnień aorty (tętniak, rozwarstwienie),
- chorób tętnic płucnych (zator płucny),
- tętnic szyjnych i odgałęzień (zwężenia),
- naczyń odchodzących od aorty w klatce piersiowej (zespół górnego otworu klatki piersiowej),
- naczyń ramienia (poszukiwanie zatoru),
- naczyń nerki (analiza nadciśnienia),
- przetok tętniczo-żylnych
- pacjentów pourazowych.
Jest zalecane nie jedzenie i nie picie 3-4 h przed badaniem. Każdy pacjent, który ma astmę musi to zgłosić technikowi. Stan astmatyków po badaniu zazwyczaj się pogarsza, dlatego wymagają oni wstępnego 24-godzinnego leczenia. Wszelkie alergie powinny być wcześniej zgłoszone lekarzowi, ponieważ podanie kontrastu może wywołać reakcje alergiczną. Badanie trwa około 20-30 minut, jest bezbolesne poza ukłuciem igły i "ciepła" odczuwanego przez pacjentów po podaniu kontrastu.
Zalety angiografii CT (CTA)
- CTA może być użyte do badania prawie wszystkich naczyń krwionośnych i pozwala na otrzymanie dokładnych modeli naczyń w mózgu, sercu, płucach, jamie brzusznej. Badanie pozwala uchwycić minutowe zmiany w przepływie i anatomii,
- w CTA uzyskuje się dużo bardziej dokładne obrazy niż w MRI,
- badanie pochłania mniej czasu oraz powoduje mniej komplikacji niż standardowa angiografia,
- w CTA wstrzyknięcie następuje do żył ramienia.
Wady angiografii CT (CTA)
- środek kontrastujący zawiera jod, który może powodować reakcję alergiczną, która może przejść w atak anafilaktyczny. Osoby, które reagowały alergicznie na kontrast, 24h przed badaniem przyjmują leki, które zmniejszają prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanej reakcji,
- kontrast może pogorszyć stan nerek u osób z ich niewydolnością, dlatego są nawadniani przed badaniem i przyjmują odpowiednie leki chroniące nerki przed uszkodzeniem. W niektórych skrajnych przypadkach choroba nerek może być bezwzględnym przeciwwskazaniem,
- nie można przeprowadzać tego badania u kobiet w ciąży.
Piotr Lacki
Studenckie Chirurgiczne Koło Naukowe przy Klinice Chirurgii Ogolnej, Onkologicznej i Torakochirurgii CSK MON Warszawa - www.kolochirurgiczne.edu.pl
Bibliografia:
[1] Vinay Kumar, Ramzi S. Cotran, Stanley L. Robbins, Robbins Patologia, Wyd. I, Wrocław, Elsevier Urban & Partner, 2005, ISBN: 83-89581-92-2
[2] Bohdan Daniel, Bogdan Pruszyński, Anatomia Radiologiczna, Wyd. I, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2005, ISBN: 83-200-3087-0
[3] World Health Organization (2004). "Annex Table 2: Deaths by cause, sex and mortality stratum in WHO regions, estimates for 2002". The world health report 2004 - changing history. Retrieved on 2008-11-01
[4] Gonet Bolesław, Obrazowanie magnetyczno-rezonansowe: zasady fizyczne i możliwości diagnostyczne, Wyd. 1, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2008, ISBN: 83-200-3263-6
[5] Wojciech Noszczyk, Chirurgia, Tom II, Wyd. I, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2007, ISBN: 978-83-200-3660-2
[6] Joseph Berkow, Robert Flower, David Orth, James Kelly, Angiografia fluoresceinowa i indocyjaninowa - technika i interpretacja, Wyd. I, Wrocław, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, 2003, ISBN: 83-89009-16-1
