Zakrzepowe zapalenie żył

Reklama

Zakrzepowe zapalenie żył spowodowane jest stanem zapalnym żył powierzchownych lub głębokich najczęściej kończyn dolnych. Zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych charakteryzuje się odczynem zapalnym ściany żyły o charakterze pierwotnym oraz zakrzepem w jej świetle o charakterze wtórnym, natomiast w przypadku zakrzepowego zapalenia żył głębokich skrzep ma charakter pierwotny [1].

Przyczyny zakrzepowego zapalenia żył

Najczęstszą przyczyną zakrzepowego zapalenia żył jest zmiana przepływu krwi w naczyniu z laminarnego na turbulentny oraz jego spowolnienie. Może to następować w wyniku przedłużającej się nieaktywności z powodu zabiegów chirurgicznych, urazów mechanicznych, bądź przebytego zawału serca. Do innych przyczyn zaburzenia przepływu krwi należą: niewydolność serca i układu naczyniowego, a także proste zabiegi medyczne np. cewnikowanie i umieszczanie kaniul dożylnych. Istotnym czynnikiem ryzyka są również zwiększona krzepliwość krwi, zaawansowany wiek, brak ruchu i wielogodzinne przebywanie w stałej pozycji, ciąża, żylaki kończyn dolnych, nowotwór złośliwy, cukrzyca, otyłość, przyjmowanie środków antykoncepcyjnych, spożywanie alkoholu i palenie tytoniu [2].

Zwiększona krzepliwość krwi jest wynikiem istotnych zmian jej składu np. zwiększonej liczby i lepkości płytek krwi (w następstwie zabiegu chirurgicznego lub urazu) oraz utraty płynów np. w wyniku krwotoku, czego efektem jest wzrost gęstości i lepkości krwi [2].

Spowolnienie przepływu krwi, wzmożona jej krzepliwość i uszkodzenia śródbłonka żył sprzyjają powstawaniu skrzepów w naczyniach o niskim ciśnieniu przepływu.

Objawy zakrzepowego zapalenia żył

Objawami zakrzepowego zapalenia żył powierzchownych są bolesne stwardnienia żył. Towarzyszyć mogą również zaczerwienienie oraz miejscowa ciepłota skóry. Zakrzepica żył głębokich może przebiegać skrycie, lub objawowo: bolesność i zwiększona spoistość łydki, blady obrzęk w przypadku zakrzepicy żyły udowej i biodrowej lub siniczy w przypadku zakrzepicy większości żył kończyny, zwiększona temperatura kończyny, ból przy grzbietowym zgięciu stopy [1].

Wtórny charakter zakrzepu w zapaleniu żył powierzchownych sprawia, że jest on mocno związany z żyłą i w większości przypadków nie przemieszcza się do dystalnych naczyń o mniejszej średnicy [2]. Wówczas ryzyko oderwania zakrzepu, jego przemieszczenia z prądem krwi i w konsekwencji wystąpienia zatoru np. zatoru płucnego nie jest duże [3]. Zatorowość płuc może wystąpić wyjątkowo, gdy zapalenie dotyczy ujścia żyły odpiszczelowej - wówczas wskazane jest jej podwiązanie. W przypadku zakrzepicy żył głębokich, gdzie zakrzep ma charakter pierwotny, ryzyko wystąpienia zatoru tętnicy płucnej jest znacznie większe, dlatego podejrzenie lub rozpoznanie zakrzepicy żył głębokich jest wskazaniem do leczenia szpitalnego [1].

Rozpoznanie zakrzepowego zapalenia żył powinno zostać potwierdzone badaniami diagnostycznymi: badaniem dopplerowskim, ultrasonograficznym, pletyzmograficznym, izotopowym lub flebografią.

Leczenie zakrzepowego zapalenia żył

Leczenie zakrzepowego zapalenia żył polega na podawaniu leków przeciwzapalnych, maści zawierających przeciwkrzepliwą heparynę oraz miejscowym ogrzewaniu kończyn. W przypadkach wystąpienia zakrzepowego zapalenia w kłębie żylaków, leczenie dużego bolesnego guza może być długotrwałe i trudne. Stosuje się wówczas zabieg polegający na nacięciu żyły, wyciśnięciu i usunięciu skrzepliny, co znacznie skraca czas leczenia. Po zabiegu stosuje się opaskę elastyczną oraz elewację kończyny. W zakrzepicy żył głębokich podaje się również leki fibrynolityczne, drobnoczateczkową lub zwykłą heparynę oraz niekiedy w leczeniu operacyjnym usuwa się skrzepliny za pomocą cewnika z balonikiem [1].

Kamil Janowski
Studenckie Chirurgiczne Koło Naukowe przy Klinice Chirurgii Ogolnej, Onkologicznej i Torakochirurgii CSK MON Warszawa - www.kolochirurgiczne.edu.pl

Bibliografia:

  • [1] Chirurgia - podręcznik dla studentów, J. Fibak, PZWL 2002.
  • [2] Applied Basic Science for Basic Surgical Training, Andrew T. Raftery, Churchil Livingstone Elsevier 2008.
  • [3] Oxford Textbook of Surgery on CD-ROM, Oxford University Press 2002.

Znajdź najlepszego lekarza