Artroskopia stawu kolanowego

Reklama

Wraz z rozwojem inżynierii i elektroniki medycyna zaczęła pełnymi garściami czerpać z ich osiągnięć. Dzisiaj ciężko wyobrazić sobie salę operacyjną bez dziesiątek zaawansowanych urządzeń wspierających chirurgów i anestezjologów podczas zabiegu. Do niedawna każda operacja wiązała się z dużą raną i długą rekonwalescencją. Na szczęście coraz prężniej rozwija się chirurgia mało- i mikroinwazyjna, po której zostają tylko niewielkie nacięcia, a pacjent może następnego dnia pójść do domu.

Techniki małoinwazyjne

Do najpopularniejszych technik małoinwazyjnych należą laparoskopia i artroskopia. Ta pierwsza pozwala na operowanie brzucha, a druga stawów. Idea zabiegu artroskopowego jest bardzo prosta. Żeby nie tworzyć dużej rany, jak w klasycznej operacji, wszystko robimy przez małe nacięcia wielkości dziurki od klucza. Aby dokładnie widzieć, co znajduje się w środku stawu, wprowadza się kamerę. Ma ona około 6 mm średnicy i jest połączona ze światłowodem, który oświetla wnętrze stawu. Mimo niewielkich rozmiarów, kamera ta może nie tylko pokazywać obraz w wysokiej rozdzielczości, ale także dodatkowo go powiększa. Dzięki temu chirurg ortopeda może operować bardzo precyzyjnie nawet niewielkie struktury stawowe.

Artroskopia dzięki małej inwazyjności pozwala na bardzo szybki powrót do zdrowia. Po zdecydowanej większości zabiegów, już następnego dnia można wyjść ze szpitala do domu. A dzięki temu, że wykonuje się dwa lub trzy małe nacięcia, artroskopia nie pozostawia dużej szpecącej blizny, jak klasyczna chirurgia ortopedyczna.

Jak wygląda zabieg artroskopowy kolana?

Zabieg artroskopowy, chociaż znacznie mniej inwazyjny od klasycznej operacji, wymaga takich samych warunków. Wszystko odbywa się zatem na sali operacyjnej. Zarówno sprzęt, jak i otoczenie operowanego miejsca muszą być sterylne, chory natomiast odpowiednio przygotowany i znieczulony. Zwykle do tego typu zabiegu stosuje się znieczulenie przewodowe lub podpajęczynówkowe. Oznacza to, że chory cały czas jest przytomny, a znieczulenie obejmuje tylko operowany obszar. Przy metodzie podpajęczynówkowej znieczulane są nogi, a technikę przewodową stosuje się w artroskopii stawów kończyny górnej.

Chirurg ortopeda wykonuje zwykle dwa lub trzy nacięcia skóry w bezpośrednim sąsiedztwie stawu. Następnie wprowadza tor wizyjny, czyli kamerę przez jedno cięcie, a narzędzia przez pozostałe. Artroskopia jest ciekawym doświadczeniem również dla chorego, bowiem zwykle może oglądać cały przebieg operacji na monitorze, który pokazuje obraz z kamery. To niezwykłe doznanie, gdy ortopeda dokonuje głębokich cięć, wypala fragmenty tkanek lub wierci otwory w kości i można to wszystko obserwować nie czując bólu.

Jakie operacje można wykonać metodą artroskopową?

Artroskopia pozwala przeprowadzić jedynie część wszystkich zabiegów dostępnych dla klasycznej chirurgii ortopedycznej. Jednakże te zabiegi należą do najczęściej wykonywanych. Artroskopię kolana można zrobić w większości szpitali posiadających oddział ortopedyczny. Natomiast artroskopia innych stawów jak biodrowego, ramiennego czy stawów nadgarstka to procedura zarezerwowana dla ośrodków wysokospecjalistycznych.

Artroskopia diagnostyczna kolana

Artroskopia to tylko metoda dostępu operacyjnego. Kluczowe natomiast jest to, jaki zabieg wykonuje się tą metodą. Już artroskopia diagnostyczna może przynieść ulgę pacjentowi, chociaż przeprowadza się ją głównie po to, by ocenić staw kolanowy. Chirurg zawsze usuwa uszkodzoną chrząstkę. Wyrównuje też pofałdowania, przycina rozrośnięte fałdy błony maziowej. Wszystkie te drobne kosmetyczne zabiegi mogą na długie miesiące zmniejszyć lub całkowicie wyeliminować bóle ze strony stawu. Natomiast główną korzyścią z tego typu zabiegu jest dokładna ocena stanu chrząstki, więzadeł i innych struktur. Dzięki temu można chorego zakwalifikować do odbudowy chrząstki, rekonstrukcji więzadła krzyżowego czy endoprotezoplastyki kolana.

Artroskopowa rekonstrukcja więzadła krzyżowego

Zerwanie więzadła krzyżowego przedniego to główny uraz dotyczący kolana. Zwykle zdarza się to podczas szusowania po stoku. Przy wywrotce na nartach bardzo duże siły skrętne działają na staw kolanowy, tak silne, że zrywają więzadło krzyżowe. Jest to struktura, która odpowiada za stabilność stawu. Niestabilny staw może nie boleć, ale po kilku latach tworzą się w nim duże zwyrodnienia, które bardzo często są przyczyną silnych dolegliwości bólowych. Jeśli więzadło krzyżowe nie zostanie szybko zrekonstruowane, jedyną szansą dla chorego na normalne chodzenie jest proteza stawu kolanowego.

Dlatego rekonstrukcje zerwanych więzadeł krzyżowych wykonuje się bardzo często. Zabieg ten polega na pobraniu materiału na więzadło, czy to ze ścięgna mięśnia czworogłowego uda, czy z mięśni zginaczy uda. Pobrane ścięgna lub więzadła obszywa się w taki sposób, aby nadać im kształt i wytrzymałość więzadła krzyżowego. Następnie pobrany materiał mocuje się pod kontrolą artroskopu wewnątrz kolana. Końce rygluje się śrubami w specjalnie wywierconych otworach. Do tego konieczne jest wykonanie dodatkowego nacięcia na wysokości guzowatości piszczelowej. Stamtąd wiertarką ortopedyczną wykonuje się otwór, aż do wnętrza stawu i dalej w kości udowej.

Przed zaryglowaniem więzadła naciąga się je dynamometrem, czyli urządzeniem mierzącym siłę naciągu. Dzięki temu naciąg jest tak duży, jak to możliwe bez uszkodzenia struktury wewnętrznej więzadła.

Artroskopia kolana pozwala na małoinwazyjną diagnostykę i naprawę stawu kolanowego. Dzięki temu można uniknąć rozległego zabiegu i długiej rekonwalescencji. Chociaż obecnie możliwości artroskopii ograniczone są jedynie do części zabiegów, to zakres możliwość tej metody wciąż się rozwija.

Lekarz Łukasz Dubielecki

Znajdź najlepszego lekarza