Zespół ciasnoty kanału nadgarstka

Zespół ciasnoty nadgarstka, potocznie nazywany zespołem cieśni nadgarstka, to bardzo uciążliwa choroba, dotykająca przede wszystkim osoby pracujące przy komputerze. Na czym polega zespół cieśni nadgarstka? Jak leczy się zespół cieśni nadgarstka? Czym objawia się zespół ciasnoty kanału nadgarstka?

Kanał nadgarstka - szczegóły budowy anatomicznej

Nadgarstek nie jest jednym stawem, jak można by przypuszczać, ale zestawem stawów utworzonych między ośmioma kośćmi. Są to kość: łódeczkowata, księżycowata, trójgraniasta, główkowata, czworoboczna większa i czworoboczna mniejsza, grochowata oraz haczykowata. Między kośćmi haczykowatą i czworoboczną większą rozpięty jest troczek zginaczy, dawniej zwany więzadłem poprzecznym nadgarstka. Jest to bardzo mocne łącznotkankowe pasmo, które utrzymuje blisko kości ścięgna zginaczy palców ręki. Pomiędzy troczkiem a kośćmi nadgarstka przechodzi szereg ścięgien oraz nerw pośrodkowy. Unerwia on kciuk, palec wskazujący, palec środkowy oraz część mięśni ręki. Przechodzi tuż pod troczkiem, a ze wszystkich stron otaczają go pochewki ścięgien, mięśni i zginaczy.

Przyczyny zespołu ciasnoty kanału nadgarstka

Przyczyną zespołu ciasnoty kanału nadgarstka jest zwyrodnienie lub obrzęk zapalny tkanek otaczających nerw, co w ograniczonej przestrzeni kanału powoduje jego uciśnięcie, obrzęk i zwyrodnienie. Zespół cieśni nadgarstka może być wywołany przez uraz lub uszkodzenie stawów związane z reumatoidalnym zapaleniem stawów czy inną chorobą reumatyczną. Niestety, często obrzęk i co za tym idzie uciśnięcie nerwu wywołane są przez ciągłą pracę rękami z dużym napięciem w wymuszonej pozycji. Dlatego zespół ten dotyka krawców, rzeźbiarzy, ale i osoby pracujące w biurze. Coraz częściej obserwuje się go u programistów komputerowych, którzy zwykle nie dbają o ergonomię klawiatury komputerowej.

Jak objawia się zespół ciasnoty kanału nadgarstka?

Zwiększona objętość struktur przechodzących przez kanał nadgarstka i równocześnie ograniczona przez silne struktury kostno-ścięgniste przestrzeń kanału prowadzą do ucisku. Ucisk najbardziej niszczy delikatną strukturę nerwu pośrodkowego. Powoduje to ból i parestezje. Parestezje są to dziwne odczucia o charakterze mrowienia, drętwienia lub kłucia. Dodatkowo zmniejsza się siła chwytu, a utrzymywane w ręku przedmioty często wypadają. Utrudnione jest zamknięcie dłoni w pięść, a precyzja ruchów bardzo ograniczona. Osoby piszące na klawiaturze przestają trafiać w klawisze.

W końcowej fazie może dojść nawet do całkowitego porażenia nerwu i zniesieniu czucia na większej części dłoni oraz uniemożliwienia chwytania.

Bardzo charakterystyczne jest pojawienie się objawu Phalena, który polega na występowaniu silnych parestezji po lekkim uderzeniu w okolicę kanału nadgarstka.

W jaki sposób leczymy zespół ciasnoty kanału nadgarstka?

Można próbować leczenia zachowawczego, które polega na iniekcji sterydów w okolicę troczka zginaczy oraz przyjmowaniu witaminy B6. Niestety, skuteczność takiej terapii jest bardzo znikoma. Przede wszystkim przy rozpoczynającym się zespole cieśni nadgarstka warto usunąć przyczynę jego powstawania, na przykład zmienić klawiaturę na bardziej ergonomiczną, niższą, z niskimi klawiszami o niewysokim skoku, nachyloną nie więcej niż 20 stopni względem podłoża.

Jeżeli leczenie zachowawcze nie przynosi efektów, konieczna jest interwencja chirurgiczna. Polega ona na wykonaniu nacięcia skóry w okolicy troczka zginaczy, rozwarstwieniu tkanek aż do uwidocznienia samego troczka. Następnie przecina się troczek lub (znacznie rzadziej) wykonuje Z-cięcie, które pozwala na wydłużenie troczka bez przerywania jego ciągłości. Po zaszyciu skóry, wygojeniu rany i zdjęciu szwów można przystąpić do rehabilitacji.

Czas rehabilitacji zależy od stopnia uszkodzenia nerwu. Uszkodzenie lekkie, powodujące drobne parstezje opuszek palców, regeneruje się po kilku miesiącach. Tymczasem ciężkie uszkodzenia, których wynikiem był zanik czucia na prawie całej dłoni i niedowłady, może regenerować się nawet dwa lata. Możliwe jest też, że nerw nigdy nie wróci do pierwotnej sprawności, jednak zdarza się to bardzo rzadko. Z tego względu koniecznie należy leczyć zespół ciasnoty nadgarstka wcześnie, już po wystąpieniu pierwszych objawów.

Lekarz Łukasz Dubielecki

Znajdź najlepszego lekarza