Złamania kostek

Reklama

Złamania kostek to najczęstsze złamania występujące u ludzi. Powstają w trakcie chodzenia, biegania, skakania czy upadków. Na czym polega złamanie kostki? Czym różni się od zwichnięcia i skręcenia? Jakie są typy złamania kostek? Jak leczymy złamania kostek?

Złamanie, zwichnięcie czy skręcenie

Często są mylone, chociaż w gruncie rzeczy bardzo łatwo je odróżnić. Złamanie, zwichnięcie i skręcenie różnią się stopniem urazu. Zwichnięcie jest najmniej dotkliwym urazem. Powstaje na skutek silnego naciągnięcia elementów strukturalnych stawu, takich jak więzadła czy torebka stawowa, co powoduje ból. Skręcenia nie trzeba nastawiać, natomiast, za leczenie wystarczy sztywny but wiązany ponad kostkę. Czasem warto założyć opaskę uciskową.

Zwichnięcie to znacznie cięższy uraz. Polega na takim naciągnięciu elementów stawu, że dochodzi do oddalenia i przemieszczenia powierzchni stawowych. Często zwichnięciu towarzyszy złamanie. Zwichnięcie trzeba nastawić i unieruchomić podobnie jak złamanie. Złamanie powstaje wtedy, gdy pęka kość w jednym lub wielu miejscach. Wyróżniamy wiele różnych złamań kostek.

Złamanie Danisa-Webera

Złamania kostek zostały podzielone na wiele typów. Najczęstsze są złamania typu Danisa-Webera. Wyróżniamy cztery typy tych złamań.

  • Typ A - polega na złamaniu kostki bocznej, czyli kostki strzałki. Takie złamanie występuje poniżej więzozrostu łączącego strzałkę i kość piszczelową. Dzięki temu łatwo je nastawić i rokuje dobrze.
  • Typ B - jest bardzo podobny do typu A. Występuje przy trochę silniejszym urazie. Następuje wtedy złamanie również bocznej kostki, czyli kostki piszczeli. Jednakże strzałka i piszczel dalej są połączone więzozrostem. W tym typie złamania dochodzi do zwichnięcia stawu skokowego górnego.
  • Typ C - występuje, gdy uraz był tak silny, że zerwał więzozrost strzałkowo-piszczelowy. Oznacza to, że złamanie będzie się gorzej goić i towarzyszy mu czasem podwichnięcie.
  • Typ D - najcięższym typem złamania kostek jest typ D. Nazywamy go również złamaniem typu Maisonneuve.

Na czym polega złamanie Maisonneuve

To złamanie nie ogranicza się do kostek. Poza złamaniem kostki przyśrodkowej (kostka piszczeli) dochodzi do złamania strzałki, czasem bardzo wysokiego. Rozerwany jest też więzozrost trzymający razem strzałkę i piszczel. Niekiedy współistnieje podwichnięcie głowy strzałki.

Złamanie Cottona, czyli trójkostkowe

W organizmie ludzkim znajdują się dwie kostki. Kostka przyśrodkowa, która jest dalszym końcem piszczeli oraz kostka boczna, która jest końcowym elementem strzałki. Gdzie zatem trzecia kostka? Przy bardzo silnych urazach skrętnych, złamaniu ulegają obie kostki (boczna i przyśrodkowa) oraz fragment tylnej krawędzi piszczeli. Na zdjęciu radiologicznym wszystkie trzy odłamy wyglądają bardzo podobnie i stąd nazwa "złamanie trójkostkowe".

Najcięższy typ złamania, czyli Dupuytrena lub Potta

Jest to najcięższy typ złamania. Dochodzi do niego przy bardzo silnym uderzeniu w przekręconą stopę. Złamaniu ulegają obie kostki. Dodatkowo rozrywa się więzozrost strzałkowo-piszczelowy, staw skokowy jest całkowicie zwichnięty. Przy takim urazie większość więzadeł ulega zerwaniu, natomiast torebka stawowa jest bardzo uszkodzona.

Leczenie zachowawcze

Jeśli odłamy nie są przemieszczone lub można je łatwo nastawić, operacja nie jest konieczna. Aby uniknąć zabiegu, musi zostać spełniony jeszcze jeden warunek - nastawione odłamy nie rozchodzą się samoistnie. Wystarczy wtedy po nastawieniu założyć gips udowy i utrzymywać go przez 3 tygodnie. Gips taki zaczyna się w pachwinie i kończy się na stopie tak, że wystają tylko palce. Po 3 tygodniach gips można zdjąć i założyć bardziej wygodny gips podudziowy, który kończy się tuż pod kolanem. Takie leczenie musi być połączone z rehabilitacją przez pół roku po usunięciu gipsu. Dopiero wtedy wyniki leczenia są dobre.

Leczenie operacyjne

Niestety w większości przypadków konieczne jest leczenie operacyjne. Bowiem w urazach tego typu bardzo często dochodzi do przemieszczenia odłamów, zwichnięcia stawu czy rozerwania innych ważnych struktur. Leczenie operacyjne wymaga znieczulenia przewodowego lub podpajęczynówkowego. To drugie jest preferowane ze względu na łatwość wykonania. Pacjenta znieczula się od pasa w dół, ale pozostaje on przytomny i może na bieżąco rozmawiać z chirurgiem.

Najczęściej wykonuje się dwa nacięcia w okolicy kostki bocznej i przyśrodkowej. Następnie ustawia się odłamy anatomicznie i zespala śrubami i płytami fabrycznie wyprofilowanymi do anatomii tej okolicy. Jeżeli zerwane są więzadła, zszywa się je. Jeśli doszło do złamania trójkostkowego, konieczne jest również zespolenie tylnej krawędzi piszczeli, wykonuje się to zwykle przy pomocy drutów Kirshnera. Po zabiegu zakłada się szwy i opatrunek, a nogę umieszcza się w łusce gipsowej. Tak zespolone złamanie pozwala na szybką rehabilitację i dzięki temu daje dobre wyniki leczenia.

Złamanie kostki to najczęstszy uraz ortopedyczny. Mimo typowego charakteru, nie należy go lekceważyć i poddać się nie tylko leczeniu, ale i rehabilitacji. Źle złożona lub niedostatecznie usprawniona kostka potrafi dokuczać do końca życia przy każdym kroku.

Lekarz Łukasz Dubielecki

Znajdź najlepszego lekarza