Zespół kanału nadgarstka polega na ucisku nerwu pośrodkowego. Ucisk spowodowany jest przerostowym zapaleniem pochewek ścięgien zginaczy w kanale nadgarstka (pourazowe, amyloidoza, sarkoidoza), reumatoidalnym zapaleniem stawów, tłuszczakiem, obrzękiem w przebiegu niedoczynności tarczycy czy ciąży, stłuczeniem, złamaniem kości promieniowej i łódeczkowatej, ropniem oraz krwotokiem.
Zespół kanału nadgarstka częściej dotyczy kobiet, szczególnie tych, które narażone są na wykonywanie powtarzających się czynności. Stąd dolegliwość częściej występuje w ręce dominującej. Ulega ona zaostrzeniu przed miesiączką.
Wyróżniamy zespół kanału nadgarstka pierwotny i wtórny (np. po złamaniu ręki, w wyniku reumatoidalnego zapalenia stawów).
Anatomia kanału nadgarstka
Kanał nadgarstka utworzony jest od strony dłoniowej przez troczek zginaczy i więzadło poprzeczne nadgarstka. Od drugiej strony kanał ograniczony jest przez kości nadgarstka. Przez kanał przechodzą struktury tj. ścięgna mięśni zginaczy palców, nerw pośrodkowy.

Kanał nadgarstka.
Źródło: Wikipedia.
Objawy zespołu kanału nadgarstka
Objawy zespołu kanału nadgarstka to: drętwienia, mrowienia, zaburzenia czucia w obrębie unerwienia skóry ręki ( kciuka, palca wskazującego i środkowego) oraz ból nasilające się nocą. Ponadto wystąpić może brak precyzji i ograniczenie ruchów, a nawet niedowład ręki i zanik mięśni kłębu kciuka.
Rozpoznanie ustalane jest przede wszystkim na podstawie występujących objawów. Badania, jakie powinien przejść chory to badanie czucia w obszarze odpowiadającym unerwieniu nerwu pośrodkowego, badanie przewodnictwa nerwu pośrodkowego, ultrasonografia i badanie rentgenowskie nadgarstka.
Leczenie zespołu kanału nadgarstka
W pierwszym okresie zespołu kanału nadgarstka stosuje się unieruchomienie i usztywnienie nadgarstka, które zapobiega dodatkowemu uciskowi na nerw oraz unikanie czynności wywołujących przeciążenie nadgarstka.
Leczenie farmakologiczne zespołu kanału nadgarstka jest w zasadzie leczeniem objawowym mającym na celu zmniejszenie obrzęku. U kobiet w okresie przed miesiączką, w ciąży lub w czasie retencji wody w organizmie chorego można zastosować leki moczopędne. W niektórych przypadkach dobre rezultaty przynoszą maści i kremy o działaniu przeciwzapalnym lub podawanie w okolicę nadgarstka kortykosteroidów.
Leczenie polega przede wszystkim na chirurgicznym przecięciu troczka zginaczy i więzadła poprzecznego. Brzegi przeciętych struktur ulegają rozejściu. W miejscu przecięcia dochodzi do wytworzenia blizny, dzięki której kanał ulega poszerzeniu. Po około 2 miesiącach chory może powrócić do normalnego trybu życia.
Leczenie chirurgiczne zespołu kanału nadgarstka
Technika zabiegu (metoda klasyczna): Na ramię chorego zakładana jest opaska uciskowa, ramię zostaje uniesione ułatwiając w ten sposób odpływ krwi żylnej z kończyny górnej. Chirurg dokonuje nacięcia skóry po stronie dłoniowej, preparuje tkankę podskórną, zabezpiecza nerw pośrodkowy i przecina powięź dłoniową. Następnie przecięciu podlegają więzadło poprzeczne nadgarstka i troczek zginaczy. Na koniec rana zostaje zaopatrzona w szwy, a kończyna unieruchomiona w szynie na okres około 2 tygodni.
Zabieg można wykonać również artroskopowo i przeprowadzany jest w ramach tzw. chirurgii jednego dnia.
Dorota Kozera
Bibliografia:
- W. Noszczyk: Chirurgia, Tom 2.
- J.E. Skandalakis, S.N. Skandalakis, L.J. Skanadlakis: Anatomia chirurgiczna i technika zabiegów operacyjnych.
- T. Sz. Gaździk: Ortopedia i traumatologia.