Dieta w chorobie Leśniowskiego-Crohna
W okresie zaostrzeń
- Stosuje się dietę płynną pozbawioną błonnika jednak nie dłużej niż 3 dni, ponieważ jest to dieta niepełnowartościowa.
- Początkowo podaje się gorzką herbatę lub kisiel owocowy i rozcieńczony przecier, jeśli chory je toleruje. Do płynów nie należy dodawać cukru.
- Następnie można włączyć kleiki z ryżu lub kaszki pszennej oraz rozmoczone sucharki.
- Często stosuje się gotową dietę syntetyczną.
W okresie przewlekłym
- Zaleca się dietę bogatoenergetyczną o niskiej zawartości tłuszczu, ale o dużej zawartości białka w celu uzupełnienia niedoborów pokarmowych. Ma ona w ciągu dnia dostarczać od 2500 do 3000 kcal.
- Posiłki powinny być małe objętościowo, spożywane regularnie 5-6 razy dziennie.
- Najlepsze źródło pełnowartościowego białka to chude mięsa, ryby i jaja.
- Tłuszcze dodaje w postaci surowej do gotowych potraw. Jeśli chory źle to toleruje, podaje się wtedy tłuszcze zawierające kwasy tłuszczowe o średnim łańcuchu węglowym.
- 60% energii powinno pochodzić z węglowodanów.
- Aby oszczędzić przewód pokarmowy, trzeba wybierać młode i delikatne warzywa, usuwać pestki, obierać warzywa i owoce, przecierać je lub przygotowywać z nich soki.
Produkty niezalecane
- Bezwzględnie należy unikać potraw smażonych i pieczonych zwykłą metodą oraz zasmażanych i zapiekanych.
- produkty zbożowe - pieczywo razowe, grube makarony, grube kasze, otręby, mąki razowe
- mleko i przetwory mleczne - chorzy źle je tolerują, jeśli jednak nie ma niekorzystnych objawów, można podawać mleko, maślankę, twaróg chudy
- jaja - smażone lub gotowane na twardo, jajecznica, jaja faszerowane
- mięsa - tłuste gatunki (wieprzowina, baranina, gęsi, kaczki, dziczyzna) oraz podroby
- wędliny - tłuste gatunki oraz wędliny podrobowe i konserwy
- ryby - ryby tłuste (makrela, węgorz, łosoś, sardynki, śledź), wędzone i marynowane
- warzywa - kapusta, kalafior, brukselka, fasola biała, fasolka szparagowa, groch, groszek zielony, soja, cebula, brukiew, rzodkiewka, kalarepa, jarmuż, papryka, pory
- owoce - gruszki, czereśnie, wiśnie, śliwki, owoce suszone
- napoje - wszystkie napoje gazowane, kawa (zwłaszcza mocna), napoje alkoholowe
- desery - torty, ciasta z kremami, dodatkiem alkoholu lub kawy
- zupy i sosy - zasmażki z mąk i tłuszczu
- przyprawy - pieprz, papryka, ocet, musztarda, curry, chili
Produkty zalecane
Potrawy powinny być gotowane, duszone bez wcześniejszego obsmażania lub pieczone w folii.
Polecane są potrawy z mięsa i ryb w formie mielonej, po ugotowaniu np. pulpety, budynie mięsne.
- produkty zbożowe - białe pieczywo o niskiej zawartości błonnika (biały chleb, bułki pszenne), sucharki, makaron drobny ("nitki"), kaszka pszenna, ryż
- jaja - na miękko, omlety przygotowane na parze, suflety
- mięsa - chude gatunki: cielęcina, kurczaki i indyki (bez skórki), chuda wołowina, króliki
- wędliny - chude gatunki (polędwica, szynka, parówki odtłuszczone)
- ryby - chude gatunki, takie jak szczupak, dorsz, sandacz, leszcz, sola, płastuga, kergulena
- tłuszcze - masła lub margaryny miękkiej (kubkowe), olej sojowy albo słonecznikowy
- warzywa - pomidory bez pestek i skórki, ziemniaki gotowane w całości lub tłuczone, kalafior, (jeśli jest tolerowany), marchew, dynia, szpinak, sałata, buraki, szparagi, pietruszka, seler
Jeśli warzywa surowe są źle tolerowane, powinny być gotowane i rozdrobnione w postaci przecieru, ewentualnie podawane w formie surowych soków.
- owoce - jabłka, brzoskwinie, morele, (z których należy usunąć skórkę), truskawki, maliny, porzeczki, melony, banany (owoce pestkowe należy przetrzeć)
- napoje - słaba herbata, kawa zbożowa, soki owocowe i warzywne
- desery - lody, galaretki, ciasta bez owoców, orzechów i czekolady
- zupy i sosy - zagęszczane zawiesiną mąki
- przyprawy - zielona pietruszka, koperek, wanilia, kminek, kwasek cytrynowy, sól i cukier
Na podstawie artykułu mgr Magdaleny Makarewicz-Wujec i dr. n. med. Małgorzaty Kozłowskiej-Wojciechowskiej z Instytutu Żywności i Żywienia.
