Fiberosigmoidoskopia

Reklama

Fiberosigmoidoskopia jest zabiegiem wykonywanym w celu oceny części jelita grubego, czyli odbytnicy, esicy oraz końcowego odcinka okrężnicy zstępującej. W czasie jej trwania możliwe jest pobranie wycinków do badania histopatologicznego, usunięcie polipów czy zatamowanie krwawienia, którego źródło znajduje się w obrębie badanego odcinka przewodu pokarmowego. Regularnie wykonywana fiberosigmoidoskopia odgrywa także ważną rolę jako badanie przesiewowe w kierunku raka jelita grubego.

Jak wygląda fiberosigmoidoskop?

Fiberosigmoidoskop jest giętką rurą, na końcu której znajduje się kamera oraz źródło światła. Obraz z kamery przekazywany jest przez układ światłowodów do komputera, a lekarz może go obserwować na monitorze. We wnętrzu rury endoskopu znajdują się kanały, przez które między innymi pompowane jest powietrze do jelita, wprowadzane są instrumenty, takie jak kleszczyki biopsyjne czy specjalne pętle służące do usuwania polipów, pompowana jest woda służąca w razie potrzeby do opłukania ściany jelita.

Fiberosigmoidoskopia wykonywana jest przez internistę lub chirurg. Może się ona odbywać zarówno podczas hospitalizacji, jak i w trybie ambulatoryjnym (pacjent zgłasza się do szpitala w dniu badania, a po kilkugodzinnej obserwacji po badaniu udaje się do domu). Sama procedura trwa zwykle od kilku do kilkunastu minut.

Kiedy lekarz kieruje pacjenta na fiberosigmoidoskopię?

Lekarz może zlecić wykonanie fiberosigmoidoskopii, gdy pacjent zauważy u siebie obecność krwi w stolcu, problemy z oddawaniem stolca (jego nietrzymanie, ból w czasie defekacji), zmianę rytmu wypróżnień (zmiana częstości oddawania stolca i jego konsystencji - biegunka, zaparcia). Fiberosigmoidoskopia może być także wykonywana jako badanie kontrolne po operacji w obrębie dolnego odcinka przewodu pokarmowego, bądź też po zabiegu usunięcia polipów. Wskazaniem do zabiegu mogą być także nieprawidłowości stwierdzone w badaniach radiologicznych jelita grubego.

Fiberosigmoioskopia jako badanie przesiewowe w kierunku raka jelita grubego

Bardzo ważną rolę rolę fiberosigmoidoskopia odgrywa jako jedno z badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego. Celem takich badań jest wykrycie i usunięcie polipów gruczolakowatych (z których w przyszłości może rozwinąć się rak), jak również zdiagnozowanie już istniejących przypadków raka we wczesnym etapie jego rozwoju, kiedy to możliwe jest jeszcze skuteczne jego leczenie. Oprócz pełnej kolonoskopii, która powinna być wykonywana u osób po 50. roku życia raz na 10 lat, badania te obejmują coroczne badanie kału w kierunku obecności krwi utajonej oraz fiberosigmoidoskopię wykonywaną raz na 5 lat.

Przygotowanie do zabiegu

Lekarz kierujący pacjenta na fiberosigmoidoskopię, bądź też lekarz, który będzie wykonywał zabieg informuje dokładnie, jak należy się do niego przygotować. Zazwyczaj przygotowanie należy rozpocząć 24-48 godzin przed badaniem, stosując w tym czasie dietę płynną. Oprócz tego w dniu poprzedzającym zabieg stosuje się zlecone przez lekarza doustne leki przeczyszczające. Na badanie należy zgłosić się na czczo. Niewłaściwe przygotowanie pacjenta do badania uniemożliwia dokładną ocenę ścian przewodu pokarmowego.

Przebieg fiberosigmoidoskopii

Pacjent kładzie się na łóżku na lewym boku, z podkurczonymi nogami. W czasie badania może zaistnieć konieczność zmiany pozycji ciała w celu lepszego uwidocznienia jelit. Lekarz ogląda najpierw odbyt i jego okolicę (sprawdza, czy nie ma tam przetok, guzków krwawniczych, ropni), a następnie wykonuje badanie per rectum (badanie palcem przez odbyt). Po zakończeniu tego badania ostrożnie wprowadza końcówkę fiberosigmoidoskopu do odbytu. Aby móc swobodnie przesuwać endoskop w głąb przewodu pokarmowego, a jednocześnie móc dobrze uwidocznić ścianę jelita, konieczne jest wdmuchanie do niego odpowiedniej ilości powietrza. Wiąże się to z odczuwanym przez pacjenta dyskomfortem.

Podczas fiberosigmoidoskopii lekarz ogląda kolejne odcinki jelita grubego, czyli odbytnicę, esicę oraz końcowy odcinek okrężnicy zstępującej. W czasie zabiegu może ponadto wykonać procedury takie jak usunięcie polipów (polipektomię), biopsję ściany jelita czy zatamowanie krwawienia. Pobranie wycinków ze ściany jelita, jak również polipektomia na ogół nie są bolesne, a pacjent może odczuwać jedynie delikatne "uszczypnięcie".

Powikłania fiberosigmoidoskopii

Powikłania fiberosigmoidoskopii zdarzają się bardzo rzadko. Obejmują one trudne do opanowania krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego oraz przedziurawienie ściany jelita.

Lekarz Małgorzata Waszkiewicz

Bibliografia:

  • Szczeklik A. (red.): Choroby Wewnętrzne, wyd. Medycyna Praktyczna, 2005,
  • Szczeklik A., Gajewski P.: Choroby Wewnętrzne - kompendium, wyd. Medycyna Praktyczna, 2009,
  • Pearlman J. D., Khan Nawaz A: Imaging in colon polyps, www.emedicine.medscape.com.

Znajdź najlepszego lekarza