Choroba Leśniowskiego - Crohna

Reklama

Choroba Leśniowskiego-Crohna jest przewlekłym nieswoistym i pełnościennym zapaleniem całego przewodu pokarmowego od jamy ustnej aż do odbytu o charakterze odcinkowym. Zmiany mogą występować w kilku odcinkach jednocześnie i oddzielone są od siebie fragmentami zdrowymi (tzw. zmiany skaczące). Przewlekły proces zapalny dotyczy całej grubości ściany jelita, a jego charakterystyczną cechą jest występowanie zaostrzeń i samoistnych remisji. Na chorobę Leśniowskiego-Crohna chorują głównie osoby młode w wieku od 15 do 25 lat. W większości przypadków zmiany chorobowe zajmują końcowy odcinek jelita krętego.

Podobnie jak w colitis ulcerosa (wrzodziejące zapalenie jelita grubego) przyczyna nie jest ustalona. Za czynniki biorące udział w jej powstawaniu uważa się czynniki genetyczne (mutacja genu NOD2), środowiskowe (bakterie jelitowe) oraz immunologiczne. (wzrost aktywności limfocytów T).

Do objawów choroby należą: bóle brzucha, gorączka, biegunka lub zaparcia, spadek masy ciała, niedokrwistość, owrzodzenia aftowe w jamie ustnej, zaburzenia połykania, owrzodzenia i ropnie okołoodbytowe.

W wyniku powikłań dochodzi do zwężenia, a w rezultacie niedrożność jelit. Powstają ropnie, przetoki (najczęściej między jelitem cienkim a kątnicą) pojedyncze lub mnogie, zapalenie otrzewnej i krwawienia. Występuje również wzrost ryzyka rozwoju raka, jednak w znacznie mniejszym stopniu niż w colitis ulcerosa.

Diagnostyka choroby Leśniowskiego-Crohna

W celu rozpoznania choroby wykonuje się badanie endoskopowe, radiologiczne z podaniem kontrastu. Wskazane jest również badanie histologiczne wycinka jelita, ultrasonograficzne (USG) oraz tomografia komputerowa jamy brzusznej (CT). Trudności diagnostyczne pojawiają się wówczas, gdy choroba zajmuje wyłącznie jelito grube. W takich przypadkach odróżnienie jej od colitis ulcerosa jest niemożliwe.

Leczenie choroby Leśniowskiego-Crohna

Leczenie zachowawcze choroby Leśniowskiego-Crohna polega na stosowaniu diety, zaprzestaniu palenia, unikaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), infekcji oraz stresu. Ponadto w farmakoterapii stosuje się glikokortykosteroidy np. prednizon lub hydrokortyzon szczególnie w zaostrzeniach choroby. Przy rzutach łagodniejszych, w których choroba zlokalizowana jest głównie w jelicie grubym stosuje się sulfasalazynę lub jej analogi (mesalazyna). Z uwagi na czynniki immunologiczne choroby w leczeniu używa się również leki immunosupresyjne tj. azatiopryna i metotreksat oraz infliksimab, który jest przeciwciałem monoklonalnym anty- TNFα klasy IgG, szczególnie przy występowaniu oporności na glikokortykosteroidy. Natomiast w niektórych przypadkach, zwłaszcza, gdy zmiany umiejscowione są w jelicie grubym i okolicy odbytu stosuje się antybiotyki (metronidazol, cyprofloksacyna).

Leczenie chirurgiczne choroby Leśniowskiego-Crohna

Leczenie chirurgiczne choroby Leśniowskiego-Crohna wiąże się z dużym ryzykiem ze względu na rozległy charakter choroby. W zasadzie usuwa się tylko bardzo zmienione odcinki jelita, a rodzaj operacji zależy od lokalizacji i rozległości zmiany. Przy zajęciu okrężnicy w zależności od umiejscowienia przeprowadza się resekcję prawej lub lewej części jelita grubego (hemikolektomia). Natomiast przy zmianach o większym zasięgu konieczna jest resekcja jelita grubego (kolektomia) z wytworzeniem zespolenia pomiędzy jelitem krętym a odbytnicą lub jelitem krętym a odbytnicą (proktolektomia) z wytworzeniem stałej ileostomii.

Zmiany w okolicy odbytu w postaci ropni usuwa się przez nacięcie i drenowanie. Większe trudności sprawiają rozległe owrzodzenia w okolicy odbytu i zniszczenie aparatu zwieraczowego. Zwykle nie są tu skuteczne powyższe czynności i konieczna jest resekcja odbytnicy z odbytem oraz wytworzenie kolostomii.

Operacje chirurgiczne wiążą się z dużym ryzykiem powikłań, dlatego wykonuje się je w przypadku niedrożności jelit, ropnia wewnątrzotrzewnowego, rozlanego zapalenia otrzewnej w wyniku perforacji jelita, toksycznej rozstrzeni okrężnicy (megacolon toxicum), masywnego krwotoku, przy podejrzeniu raka oraz przetoki do pęcherza moczowego lub pochwy.

Całkowite wyleczenie choroby jest bardzo rzadkie a rokowanie niepomyślne.

Dorota Kozera

Bibliografia:

  • A. Szczeklik: Choroby wewnętrzne, Tom 1.
  • W. Noszczyk: Chirurgia, Tom 2.

Znajdź najlepszego lekarza