Stomia z języka greckiego oznacza „otwór”. Najczęściej stomią określamy przetokę jelitową zwaną również „sztucznym odbytem”. W chirurgii wykonuje się ją w obrębie jelita grubego, szczególnie okrężnicy oraz jelita cienkiego.
Najprościej stomie można podzielić na stomie czasowe, czyli odwracalne oraz ostateczne. Wskazaniem do zastosowania stomii czasowej jest perforacja jelita grubego, wygojenie zapalenia otrzewnej lub zespolenia jelitowego czy też przetoki w zespoleniu, leczenie ostrej niedrożności jelita (np. we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego) oraz przygotowanie jelita do zespolenia. Natomiast stomie nieodwracalne wykonuje się, gdy istnieje konieczność usunięcia zwieraczy odbytu bądź w przypadku nieoperacyjnego nowotworu odbytnicy.
Typowym miejscem wyprowadzenia przetok jest okolica poniżej pępka (nieco na prawo lub lewo od linii pośrodkowej ciała) lub powyżej pępka i po stronie prawej. Po wyprowadzeniu pętli jelita przed powłoki brzuszne zszywa się jej błonę śluzową ze skórą, a szczelinę, która powstała pomiędzy boczną ścianą brzucha a pętlą zamyka szwami.
U chorych, u których stomia czasowa wykonana była z innego powodu niż nowotwór możliwe jest jej zamknięcie po ok. 2-3 miesiącach. Natomiast w przypadku resekcji jelita z powodu choroby nowotworowej po około 18 miesiącach.
Czasami zdarza się niewielkie wypadnięcie sztucznego odbytu, które może prowadzić do powikłań w postaci uwięźnięcia wypadniętej pętli. Konieczna jest wówczas naprawa poprzez ponowne otwarcie jamy brzusznej.
Wyróżnia się kolostomię, czyli przetokę powstałą przez wyłonienie odcinka jelita grubego oraz ileostomię, utworzoną z odcinka jelita cienkiego.
