Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (colitis ulcerosa) jest przewlekłym nieswoistym zapaleniem błony śluzowej i podśluzowej najpierw odbytnicy, potem przez ciągłość kolejnych odcinków okrężnicy. Choroba prowadzi do powstania wielu owrzodzeń, które mogą być źródłem krwawienia. Szczyt zachorowalności na colitis ulcerosa występuje między 20 a 40 rż. Przyczyna choroby jest jak do tej pory niejasna. Za czynniki biorące udział w jej powstawaniu uważa się czynniki genetyczne, środowiskowe (bakterie jelitowe) oraz immunologiczne (wzrost aktywności limfocytów T).
Pierwszymi typowymi objawami choroby jest biegunka z domieszką śluzu i krwi w kale. Czasami zamiast biegunki występują zaparcia. Ponadto pojawiają się bóle brzucha, gorączka, spadek masy ciała, a w zaostrzeniach choroby również odwodnienie, obrzęki, tachykardia i niedokrwistość. Choroba ma zmienny przebieg. Występują rzuty (zaostrzenia) choroby oraz okresy remisji, w których dochodzi do poprawy stanu chorego.
Do powikłań wrzodziejącego zapalenia jelita grubego należą: polipowatość zapalna, ostre rozdęcie okrężnicy (megacolon toxicum), które jest groźnym stanem zagrożenia życia, rak jelita grubego, perforacja okrężnicy, krwotok z jelita grubego, zwężenia i przetoki. Pozajelitowe powikłania to: zapalenie dużych stawów, rumień guzowaty, zapalenie tęczówki lub spojówek, stłuszczenie wątroby oraz zakrzepica żylna.
