Łacina w chirurgii

Oznaczenie skrótów:

/m/ - rodzaj męski
/f/ - rodzaj żeński
/n/ - rodzaj nijaki
pl - liczba mnoga

Wykaz pojęć łacińskich stosowanych w chirurgii

Ablatio - usunięcie, ablacja
Abscessus - ropień
Abscessus intraabdominalis - ropień wewnątrzotrzewnowy
Abscessus periappendicullaris - ropień okołowyrostkowy
Adhesio - przyleganie, adhezja
Adrenolektomia - wycięcie nadnerczy
Aphasja - afazja
Aphasia sensorica - afazja czuciowa
Aphasia motorica - afazja ruchowa
Agenesis - niewykształcenie
Akinesis - zahamowanie ruchowe, bezruch
Axonotmesis - rodzaj uszkodzenia nerwu polegający na przerwaniu aksonów, ich obwodowym zwyrodnieniu bez uszkodzenia osłonek łącznotkankowych nerwu (odbudowanie i prawidłowe funkcjonowanie nerwu powraca tylko niekiedy)
Amaurosis fugax - przemijająca, występująca nagle ślepota jedno lub dwuoczna
Analgesia - znieczulenie, zniesienie odczuwania bólu
Anastomosis - zespolenie, połączenie, anastomoza
Aneurysma - tętniak
Aneurysma dissecans - tętniak rozwarstwiający
Aneurysma spurium - tętniak rzekomy
Aneurysmectomia - wycięcie tętniaka
Angina abdominalis - bóle brzucha spowodowane zwężeniem tętnić trzewnych
Angiopathia - zmiany chorobowe występujące w naczyniach
Antiseptis - zapobieganie zakażeniom
Aplasia - niedorozwój narządu polegający na wykształceniu się tylko jego zawiązka
Appendectomia - wycięcie wyrostka robaczkowego
Arteriosclerosis - choroby prowadzące do stwardnienia ściany tętnic
Arteritis - zapalenie tętnic
Ascites - wodobrzusze
Asepsis - ogół działań mających na celu zapewnienie jałowości środowiska i niedopuszczeni do zakażenia rany bakteriami, wirusami i grzybami
Aspirato - zachłyśnięcie
Atelectasis - niedodma
Atherosis - miażdżyca
Atonia - brak napięcia mięśniowego, wiotkość
Atresia - zarośnięcie
Atrophia - zanik
Avulsio - oderwanie
Bradycardia - rzadkoskurcz, spowolnienie akcji serca
Caecostomia - przetoka na kątnicy
Carbunculus - czyrak mnogi
Carcinoma - rak
Carcinoma in situ - rak in situ, rak przedinwazyjny, ograniczony do błony podstawnej
Carcinoma mamme - rak piersi
Cholangitis sclerosans - pierwotne twardniejące zapalenie dróg żółciowych
Cholecystectomia - wycięcie pęcherzyka żółciowego
Cholecystolithiasis - kamica pęcherzyka żółciowego
Choledochoduodenostomia - zespolenie dróg żółciowych z dwunastnicą
Choledochoieiunostomia - zespolenie dróg żółciowych z pętlą jelita cienkiego
Choledochilithiasis - kamica przewodu żółciowego wspólnego
Choledochoskopia - wziernikowanie przewodu żółciowego wspólnego
Choledochotomia - nacięcie przewodu żółciowego
Chordotomia - przecięcie dróg rdzeniowo-wzgórzowych w celu zniesienia bólu poniżej poziomu przecięcia
Claudicatio intermittens - chromanie przystankowe
Colectomia - wycięcie okręznicy
Colitis ulcerosa - wrzodziejące zapalenie jelita grubego
Colostomia - przetoka na okrężnicy
Commotio cerebri - wstrząśnienie mózgu
Contusio - stłuczenie
Cystitis - zapalenie pęcherza moczoweg
Cystogastrostomia - wytworzenie połączenia między torbielą danego narządu a żołądkiem
Decompressio - odbarczanie
Decorticatio - usunięcie opłucnej w leczeniu ropniaka opłucnej
Desinfectio - dezynfekcja, niszczenie drobnoustrojów
Discisio - rozcięcie
Dissectio - rozwarstwienie, wypreparowanie
Distorsio - skręcenie
Diverticulectomia - wycięcie uchyłku
Diverculitis - zapalenie uchyłku
Diverculosis - uchyłkowatość
Diverculum - uchyłek
Divulsio ani - rozciągnięcie zwieracza odbytu
Dyspepsia - niestrawność
Dysphagia - utrudnione połykanie
Dystonia - nieprawidłowe położenie narządu
Explantatio - wycięcie tkanki lub narządu w celu jego przemieszczenia
Ectopia - położenie narządu w niewłaściwym miejscu
Elphantiasis - słoniowacizna
Embolia arterialis - zator tętniczy
Empyema - ropniak
Endoskopia - wziernikowanie, endoskopia
Enema - lewatywa, wlew doodbytniczy
Enterocolitis - zapalenie błony śluzowej jelit
Endarteriektomia - usunięcie blaszek miażdżycowych ze światła tętnicy
Encleatio - wyłuszczenie
Evacuatio - ewakuacja
Eventratio - wytrzewienie
Excisio tumoris - wycięcie guza
Expositio - odsłonięcie
Extacio - wydobycie
Fasciotomia - nacięcie powięzi
Fissura - szczelina
Fistula - przetoka
Fistulotomia - rozcięcie przetoki
Fixatio - ustalenie, umocowanie
Focus primarius - ognisko pierwotne, np. nowotworu
Focus metastaticus - ognisko przerzutowe
Fraktura - złamianie
Gangraena emphysematosa - zgorzel gazowa
Gastritis - zapalenie błony śluzowej żołądka
Gastroenterostomia - zespolenie żołądkowo-jelitowe
Gastropexia - umocowanie żołądka do przedniej ściany jamy brzusznej
Gastrostomia - przetoka żołądkowa
Haematoma - krwiak
Haemorrhagia e tractu digestivo - krwawienie do przewodu pokarmowego
Hemorrhoides - żylaki odbytu
Haemothorax - krwiak opłucnej
Hemicolectomia - wycięcie połowy okrężnicy
Hemihepatectomia - wycięcie połowy wątroby
Hemithyreoidectomia - wycięcie płata tarczycy
Hepatectomia - usunięcie wątroby
Hepatitis - zapalenie wątroby
Herniorraphia - usunięcie przepukliny
Hydrocele
Hydrocephalus
Hypnosis
Ileitis terminali - choroba Leśniowskiego-Crohna
Ileostomia - wytworzenie przetoki na jelicie krętym
Ileus - niedrożność jelit
Implantatio - wszczepienie
Incarceratio - uwięźniecie
Incisio - nacięcie
Infiltratio - nacieczenie
Inversio - odwrócenie
Jejunostomia - przetoka zewnętrzna na jelicie czczym
Keloma - bliznowiec
Laceratio cerebri - rozerwanie mózgu
Lavatio - płukanie
Ligatio - Podwiązanie
Lobektomia - wycięcie płata
Luxatio - zwichnięcie
Mastitis - zapalenie piersi
Melaena - smoliste stolce
Neuropraxia - krótkotrwałe zaburzenie przewodnictwa w nerwie
Neurotmesis - przerwanie ciągłości nerwu
Decompressio - obarczanie
Pneumoperitoneum - odma otrzewnowa
Panaritium - zastrzał
Pancreotomia - usunięcie trzustki
Papillotomia - nacięcie brodawki
Paracentesis - nakłucie jamy brzusznej w celu ewakuacji płynu
Peritonitis - zapalenie otrzewnej
Per rectum - badanie palcem przez odbyt
Phlegmona - ropowica
Pleurectomia - wycięcie opłucnej
Pneumonectomia - wycięcie płuca
Punctio - punkcja, nakłucie
Recidivans - nawracający
Relaxatio - zwiotczenie
Remissio - remisja
Resectio - resekcja, usunięcie
Rhizotomia - przecięcie nerwów czaszkowych
Sigmoideostomia - przetoka na okrężnicy esowatej
Splenectomia - usunięcie śledziony
Sternotomia- przecięcie mostka
Teleangiectasiae - rozszerzeni drobnych naczyń
Thoracoscopia - wziernikowanie jamy opłucnej
Thoracotomia - otwarcie klatki piersiowej
Transfusie - przetoczenie
Transplantatio - przeszczepienie
Ulcus - wrzód
Tracheotomia - wprowadzenie rurki do tchawicy w celu zapewnienia drożności dróg oddechowych
Trauma - uraz
Varices - żylaki
Vulnus - rana

Dominik Siutka

Wybrane pojęcia z zakresu medycyny po łacinie