Laparoskopia

Reklama

Laparoskopia jest to wziernikowanie jamy otrzewnej za pomocą specjalistycznego sprzętu, w którym podstawową rolę odgrywa tor wizyjny. Wykorzystywana jest w diagnostyce i leczeniu chorób jamy brzusznej.

Zabieg laparoskopowy polega na przeprowadzeniu operacji, kontrolując miejsce operacyjne za pomocą laparoskopu z dołączoną kamerą, umieszczonego w jamie ciała i wyświetlającego obraz na monitorze. Dzięki takiemu postępowaniu nie ma konieczności otwierania powłok, co skutkuje licznymi zaletami, takimi jak mała rana operacyjna, mniejszy ból, krótsza hospitalizacja, szybszy powrót czynności jelit, mniejsze ryzyko zakażeń i innych powikłań oraz dobry efekt kosmetyczny.

Zabiegi laparoskopowe możemy podzielić na laparoskopię diagnostyczną i zabiegową.

Laparoskopia diagnostyczna (zwiadowcza) - wykorzystuje się ją do ustalania rozpoznania chorób jamy brzusznej, pobierania wycinków nowotworów do badań histopatologicznych i szacowaniu możliwości operacyjnych w celu uniknięcia niepotrzebnych traumatycznych operacji. Niekiedy stosuje się dodatkowo głowice USG, w celu określenia, jak głęboko naciekają zmiany chorobowe.

Laparoskopia zabiegowa - wykorzystuje się ją do leczenia stanów chorobowych. Możliwe jest to za pomocą instrumentów operacyjnych, wsuwanych do jam ciała i służących do chwytania, cięcia i zszywania tkanek.

Narzędzia wykorzystywane w laparoskopii

Do wykonania zabiegu laparoskopowego niezbędne są następujące narzędzia:

  • laparoskop - urządzenie, które po wprowadzeniu do jamy brzusznej umożliwia oglądanie jej wnętrza, dołączone jest do niego źródło światła oraz okular optyczny, który poprzez światłowód wysyła obraz do komputera i na monitor, znajduje się w nim również przewód służący do wprowadzenia narzędzi,
  • trokary - są to rury, przez które wprowadza się do jamy laparoskop i narzędzia, zawierają zastawkę niedopuszczającą do ucieczki gazu oraz kolec, którym przebija się powłoki brzuszne,
  • igła Veressa - to pierwsze narzędzie wprowadzane „na ślepo” do jamy brzusznej w celu wytworzenia w niej odmy otrzewnowej,
  • insulfator - urządzenie pompujące z butli dwutlenek węgla do jamy brzusznej w celu wytworzenia odmy otrzewnowej,
  • instrumenty operacyjne - narzędzia do chwytania, cięcia, preparowania, szycia i elektrokoagulacji tkanek,
  • akwapurator - urządzenie służące do płukania jamy brzusznej i odsysania z niej płynów i krwi.

Przebieg zabiegu laparoskopowego

Zabieg laparoskopowy wykonywany jest w znieczuleniu ogólnym. Pierwszym postępowaniem po znieczuleniu miejsca operacyjnego jest wytworzenie odmy otrzewnowej. Wykonuje się to, wprowadzając na ślepo igłę Verresa do jamy brzusznej i podając przez nią dwutlenek węgla. Możliwe jest również wykonanie małego nacięcia powłok i pod kontrolą wzroku wprowadzenie trokaru, przez który będzie podawany gaz.

Po wykonaniu odmy usuwa się igłę i w to miejsce wprowadza pierwszy trokar, w którym mocuje się laryngoskop. Kolejne umieszczane są pod kontrolą wzroku poprzez obraz na monitorze.

Czasami stosowana jest metoda "laparoskopii wspomaganej ręką" polegająca na wykonaniu małego nacięcia, przez które chirurg wprowadza palec lub rękę, pomagając sobie w wykonaniu operacji.

W niektórych przypadkach konieczne jest otwarcie jamy brzusznej, aby dokończyć zabieg. Postępowanie takie nazywamy konwersją i wymagane jest przy wystąpieniu ciężkich powikłań lub gdy ukształtowanie anatomiczne jamy brzusznej uniemożliwia wykonanie zabiegu laparoskopowego.

Wskazania do laparoskopii

Laparoskopowo można wykonać wszystkie zabiegi, jakie wykonuje się metodami klasycznymi, jednak nie zawsze jest to najlepsza do tego metoda. Najczęściej laparoskopię stosuje się w następujących zabiegach:

  • cholecystektomia (wycięcie pęcherzyka żółciowego),
  • appendektomia (wycięcie wyrostka robaczkowego),
  • operacje refluksu żołądkowo-przełykowy,
  • operacje przepuklin roztworu przełykowego przepony,
  • operacje przepuklin pachwinowych,
  • usunięcie śledziony,
  • usunięcie nadnerczy.

Przeciwwskazania i powikłania po laparoskopii

Najważniejszymi przeciwwskazaniami do laparoskopii są zaburzenia krzepnięcia krwi i ciężka niewydolność krążeniowo-oddechowa.

W czasie wykonywania zabiegu laparoskopowego możliwe jest powstawanie powikłań. Do najczęstszych z nich zaliczamy:

  • zaburzenie czynności serca - powstaje w wyniku ucisku odmy otrzewnowej na żyłę główną dolną, co skutkuje zmniejszeniem powrotu krwi do serca,
  • rozedma podskórna - powstaje w wyniku omyłkowego podania dwutlenku węgla pod skórę brzucha, bez przebicia do jamy otrzewnowej,
  • odma śródpiersiowa - powstaje w wyniku omyłkowego podania dwutlenku węgla do śródpiersia,
  • odma opłucnowa - powstaje w wyniku omyłkowego podania dwutlenku węgla do jamy opłucnowej,
  • zator tętnicy płucnej - powstaje w wyniku omyłkowego podania dwutlenku węgla do żyły głównej dolnej,
  • uszkodzenie przewodu pokarmowego podczas wbijania na ślepo igły Veressa,
  • krwawienie - powstaje w wyniku uszkodzenia aorty, żyły głównej dolnej, naczyń biodrowych, żyły wrotnej i naczyń powłok jamy brzusznej,
  • uszkodzenie termiczne narządów jamy brzusznej - powstaje w wyniku korzystania z noży elektrycznych.

Dominik Siutka

Więcej o laparoskopii