Chirurgiczne leczenie otyłości (chirurgia bariatryczna)

Reklama

Leczenie otyłości metodami chirurgicznymi czyli tzw. chirurgia bariatryczna jest najbardziej skuteczną metodą leczenia skrajnej otyłości. Zapewnia ona znacznie większy i dłużej utrzymujący się spadek masy ciała niż leczenie zachowawcze obejmujące zmianę stylu życia oraz farmakoterapię. Po leczeniu chirurgicznym wraz ze spadkiem masy ciała dochodzi do poprawy jakości życia i ustąpienia lub znacznego złagodzenia przebiegu chorób towarzyszących otyłości.

Leczenie chirurgiczne stosuje się wyłącznie po wcześniejszym leczeniu zachowawczym z wykorzystaniem diety i farmakoterapii.

Przed zabiegiem chirurgicznym pacjenta należy dokładnie poinformować nie tylko o korzyściach ale także o ryzyku i następstwach operacji. Powinien odbyć również rozmowę z psychologiem lub psychiatrą, który oceni czy pacjent zaakceptuje nowe warunki życia. Czy np. podporządkuje się wymogą ograniczenia jedzenia i będzie się stosował do zaleceń po operacyjnych.

W większości przypadków zabiegi te można wykonywać laparoskopowo. Różne metody chirurgiczne różnią się skutecznością leczenia otyłości, czyli wielkością osiągniętej redukcji masy ciała i częstością powikłań.

Wskazania do chirurgicznego leczenia otyłości

  • otyłością III stopnia (BMI>40 kg/m2),
  • otyłością II stopnia (BMI>35 kg/m2), jeżeli występują dodatkowe choroby związane z otyłością (cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, choroba wieńcowa, zespół obturacyjnego bezdechu sennego, ciężka choroba zwyrodnieniowa stawów).

Przeciwwskazania do leczenia chirurgicznego otyłości

  • zaburzenia psychiczne (schizofrenia, ciężka depresja, bulimia, tendencje samobójcze),
  • choroby endokrynologiczne (zaburzenia czynności nadnerczy i tarczycy),
  • nadużywanie alkoholu lub środków odurzających,
  • choroby zapalne przewodu pokarmowego,
  • choroby nowotworowe,
  • choroba refleksowa przełyku (względne przeciwwskazanie do zastosowania opaski żołądkowej).

Typy zabiegów bariatrycznych

Po zabiegu operacyjnym postępującą redukcję masy ciała obserwuje się przez mniej więcej 18-24 miesięcy, przy czym największy spadek masy ciała występuje w czasie pierwszych 6 miesięcy.

Powikłania zabiegów bariatrycznych

Śmiertelności okołooperacyjna wynosi < 1%, a częstość poważniejszych powikłań sięga 10%. Wśród powikłań najgroźniejszych dla życia pacjenta znajdują się takie powikłania jak zatorowość płucna, przeciek w miejscu zespolenia i zapalenie otrzewnej i niewydolność oddechowa, są to jednak powikłania wyjątkowo rzadkie. Częstszymi powikłaniami są: zakażenia rany operacyjnej, niedrożność lub owrzodzenia miejsca zespolenia, a także zaparcia lub biegunki (w zależności od typu zabiegu). Pacjent musi być przede wszystkim poinformowany i przygotowany na możliwość wystąpienia długoterminowych powikłań, do których należą: kamica żółciowa, utrzymujące się wymioty, tzw. zespół przeciążenia cukrem (tzw. dumping syndrome) oraz niedobory żywieniowe.

Większości powikłań związanych z dietą można uniknąć pod warunkiem ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących sposobu spożywania posiłków oraz suplementacji brakujących składników pokarmowych (witamin).

Zalecenia dietetyczne po zabiegu bariatrycznym

Zalecenia dietetyczne po zabiegu obejmują:

  • zmniejszenie wielkości jednorazowego posiłku,
  • powolne i dokładne przeżuwanie pokarmu,
  • oddzielne przyjmowanie płynów i pokarmów stałych,
  • unikanie źle tolerowanych pokarmów,
  • suplementacje preparatów wielowitaminowych oraz mikro- i makroelementów, najczęściej stwierdza się niedobory żelaza, kwasu foliowego i witaminy B12. Nieco rzadziej witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A,D,E,K). U wymiotujących pacjentów obserwowano niedobory tiaminy.

Bibliografia:

  • Choroby wewnętrzne, red. Szczeklik A., 2006.
  • ACS Surgery: Principles and Practice, 2005 (zdjęcia i rysunki edytowane).
  • Chirurgia, red. Noszczyk W., 2005.

Znajdź najlepszego lekarza