Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego

Reklama

Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego (łac. cholecystitis acuta) jest najczęstszym powikłaniem kamicy pęcherzyka żółciowego. Oczywiście, nie u każdej osoby z kamicą pęcherzyka wystąpi ostry stan zapalny. Szacuje się, że prawie 10-20% osób z objawami kamicy rozwinie takie powikłanie. Poza tym jest to również najczęstsza przyczyna operacji usunięcia pęcherzyka żółciowego przeprowadzanych "na ostro".

Do stanu zapalnego przyczyniają się: utrudniony odpływ żółci z pęcherzyka żółciowego, zamknięcie światła przez kamień lub obrzęk błony śluzowej przewodu pęcherzykowego. Zalegająca żółć, kamienie przy braku drożności przewodu pęcherzykowego drażnią chemicznie ścianę pęcherzyka i powodują stan zapalny. Powiększający się pęcherzyk oraz zaburzenia przepływu krwi w błonie śluzowej potęgują ten proces. W późniejszym okresie (po około 48 godz.) może dojść do rozwoju zakażenia bakteryjnego (E. coli, enterokoki, Klebsiella, Enterobacter, C. perfringens) drogą krwiopochodną.

W 5-12% przypadków ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego nie stwierdza się kamieni. Przyczyną takiego stanu mogą być: stan po operacji dróg żółciowych, uraz jamy brzusznej, stan po ciężkim oparzeniu, w przebiegu posocznicy.

pęcherzyk żółciowy w ostrym stanie zapalnym
Preparat resekcyjny przedstawiający pęcherzyk żółciowy w ostrym stanie zapalnym.
Wewnątrz pęcherzyka drobne kamienie żółciowe.

Objawy ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego

Zapalenie pęcherzyka żółciowego może przybierać różną postać, od braku objawów do silnych, ostrych bólów w prawym nadbrzuszu z promieniowaniem do prawej łopatki. Ból może mieć charakter kolkowy trwający zwykle więcej niż 6 godzin.

Do klasycznych objawów należy gorączka (38 stopni C), dreszcze, brak apetytu, nudności i wymioty treścią żółciową, czemu zwykle towarzyszy ciężki stan ogólny, przyśpieszenie tętna i oddechu. Rzadko występuje także dyskretna żółtaczka. W prawej okolicy podżebrowej występuje tkliwość i usztywnienie spowodowane skurczem mięśni brzucha. Niekiedy daje się wyczuć powiększony pęcherzyk żółciowy. Łagodne ataki ustępują samoistnie w ciągu kilku dni (1-10), ale zwykle nawracają. U 25% chorych konieczna jest interwencja chirurgiczna.

Rozpoznanie ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego

Podstawą rozpoznania choroby jest występowanie wymienionych wyżej objawów oraz badanie ultrasonograficzne (czułość badania 95%). Badanie usg wykazuje obecność złogów (często) i pogrubienie ściany pęcherzyka. W badaniach laboratoryjnych stwierdza się podwyższony poziom białych krwinek (leukocytoza), wzrost aktywności ALAT, ASPAT, GGTP, fosfatazy zasadowej i zwiększone stężenie bilirubiny.

Leczenie ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego

Leczenie ostrego stanu choroby wymaga hospitalizacji. Leczenie objawowe polega na prawidłowym nawodnieniu dożylnym chorego, podawaniu leków przeciwbólowych tj. niesteroidowych leków przeciwzapalnych, pentazocyny, leków o działaniu rozkurczowym oraz antybiotyków o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego. Chory musi także przestrzegać ścisłej diety.

W każdym przypadku ostrego samiczego zapalenia pęcherzyka żółciowego wskazane jest jego operacyjne usunięcie (cholecystektomia). Zabiegiem z wyboru w ostrym zapaleniu pęcherzyka żółciowego jest cholecystektomia klasyczna oraz wykonywana coraz częściej cholecystektomia laparoskopowa.

Powikłania ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego

Do powikłań ostrego stanu zapalnego należą:

  • przejście stanu ostrego w stan przewlekły
  • wodniak pęcherzyka żółciowego, gdy zawartość pęcherzyka żółciowego nie ulegnie zakażeniu,
  • martwica pęcherzyka żółciowego,
  • ropniak pęcherzyka żółciowego, spowodowany zakażeniem bakteryjnym treści w pęcherzyka żółciowym,
  • perforacja pęcherzyka żółciowego z zapaleniem otrzewnej,
  • żółciowe zapalenie otrzewnej bez perforacji pęcherzyka żółciowego, do którego dochodzi prawdopodobnie poprzez przesączanie żółci do otrzewnej,
  • niedrożność żółciowa spowodowana zamknięciem światła przewodu pokarmowego przez duży kamień żółciowy, który przedostał się przez przetokę z dwunastnicą, żołądkiem lub jelitem.
    • Dorota Kozera

      Bibliografia:

      • Patologia Robbinsa, V. Kumar, R. Cotran, S. Robbins, pod red. W. Olszewskiego.
      • Chirurgia, pod red. W. Noszczyka, Tom 2.
      • Choroby wewnętrzne, A. Szczeklik, Tom 1.
      • Wybrane zagadnienia z chirurgii. Dla studentów V roku, Pod red. S. Zająca i M. Jędrasika.

Znajdź najlepszego lekarza