Nowotwory pęcherzyka żółciowego i zewnątrzwątrobowych dróg żółciowych zajmują piąte miejsce pod względem częstości występowania wśród nowotworów przewodu pokarmowego. Wskaźnik struktury występowania wynosi 1% u płci męskiej i 3% u kobiet. W 1996 roku zarejestrowano 560 nowych zachorowań u mężczyzn i 1549 u kobiet, czyli łącznie 2109 nowych zachorowań. Współczynniki zachorowalności wyniosły odpowiednio 2,5 u mężczyzn i 4,6 u kobiet, plasując się pod względem częstości występowania na 19 miejscu u płci męskiej i 10 u kobiet. W 1996 roku z powodu raka pęcherzyka żółciowego zmarło 413 mężczyzn i 1427 kobiet.
Rak pęcherzyka żółciowego występuje 3 razy częściej aniżeli rak dróg żółciowych.
Czynniki ryzyka i patomorfologia raka pęcherzyka żółciowego
Rak pęcherzyka żółciowego występuje u 2 -3% pacjentów z kamicą pęcherzyka żółciowego.
W 80 - 85% przypadkach stwierdza się jego współistnienie z kamicą pęcherzykową.
Istnieją dwie teorie wyjaśniające tę zależność. Pierwsza z nich mówi, że przewlekłe drażnienie ściany lub
zmiany zapalne pęcherzyka żółciowego na skutek obecności złogów stanowią czynnik predysponujący do rozwoju nowotworu. Druga zaś, iż rozwijający się rak pęcherzyka żółciowego powoduje zaburzenia jego funkcji i gorsze opróżnianie się, co wtórnie przyczynia się do tworzenia złogów.
W 90% przypadków występuje u ludzi powyżej 60 roku życia, częściej u kobiet niż u mężczyzn.
Jest to rak gruczołowy (adenocarcinoma) o zróżnicowaniu od postaci dobrze do nisko zróżnicowanej.
Objawy chorobowe raka pęcherzyka żółciowego
Wywiad:
Brak jest specyficznych objawów. Zazwyczaj pierwszym objawem jest zapalenie pęcherzyka żółciowego lub żółtaczka, czasem nietypowe pobolewania w prawym podżebrzu, wzdęcia brzucha. Żółtaczka ma charakter stały i systematycznie zwiększa swoje nasilenie. Dość często występują: utrata łaknienia, nudności, osłabienie i utrata masy ciała. Objawy współistniejącej kamicy zaciemniają obraz i utrudniają rozpoznanie.
Badanie fizykalne:
Tylko w nielicznych przypadkach w badaniu palpacyjnym stwierdza się obecność oporu pod prawym łukiem żebrowym. Jeżeli guz zamyka światło przewodu pęcherzykowego mogą wystąpić bóle samoistne i bolesność uciskowa okolicy prawego podżebrza, a przy naciekaniu przewodu żółciowego zażółcenie powłok i białkówek. Żółtaczkę o bezbolesnym przebiegu stwierdza się u około 90% chorych. Towarzyszą jej odbarwione stolce i ciemne zabarwienie moczu. Niekiedy wyczuwalny jest pęcherzyk żółciowy (objaw Courvoisiera czyli żółtaczka i bezbolesny, dobrze wyczuwalny przez powłoki brzuszne pęcherzyk żółciowy). Rzadko dochodzi do powstania wodobrzusza. Ucisk na żyłę wrotną może powodować nadciśnienie wrotne i powiększenie śledziony.
Lokalizacja i drogi szerzenia się raka pęcherzyka żółciowego
Może rozwijać się w okolicy dna pęcherzyka i przechodzić na dwunastnicę lub poprzecznicę. Przy lokalizacji w trzonie pęcherzyka żółciowego szerzy się bezpośrednio naciekając wątrobę i okolice jej wnęki. Jeżeli punkt wyjścia znajduje się w okolicy szyi pęcherzyka w szybkim czasie przechodzi na drogi żółciowe.
Daje przerzuty do węzłów chłonnych i jamy otrzewnej bardzo rzadko do płuc. Niezależnie od postaci rokowanie jest niekorzystne.
Opracowano na podstawie materiałów znajdujących się na stronie www.onkolink.pl
