Rozpoznanie raka pęcherzyka żółciowego ustala się w oparciu o badanie ultrasonograficzne, ERCP (endoskopowa cholepankreatografia wsteczna), tomografię komputerową, wykonywaną najczęściej podczas diagnostycznych badań kamicy żółciowej lub żółtaczki, lub też przypadkowo w czasie wycięcia pęcherzyka żółciowego. Największą czułość wykazuje spiralne TK z podanym dożylnie środkiem cieniującym. Dokładną ocenę zajęcia dróg żółciowych zapewnia badanie EUS (ultrasonografia endoskopowa). W badaniach laboratoryjnych stwierdza się podwyższony poziom bilirubiny i fosfatazy alkalicznej w surowicy w przypadkach naciekania miąższu wątroby lub jej wnęki. W celu różnicowania pomiędzy rakiem a zwężającym zapaleniem dróg żółciowych pomocne może być stężenie CEA i CA 19-9, aczkolwiek oba te markery nie są swoiste.
Klasyfikacja TNM guza pęcherzyka żółciowego
(Klasyfikacja patologiczna pT, pN odpowiada klasyfikacji klinicznej T, N)
T - guz pierwotny
Tx - nie można ocenić obecności guza
T0 - nie stwierdza się obecności guza
Tis - rak przedinwazyjny (carcinoma in situ)
T1 - guz zajmuje błonę śluzową i/lub warstwę mięśniową
T1a - guz ograniczony do błony śluzowej
T1b - guz nacieka warstwę mięśniową
T2 - guz nacieka tkanki miękkie podsurowicówkowe, bez przekraczania błony surowiczej lub naciekania wątroby
T3 - guz przekracza błonę surowiczą naciekając wątrobę (na głębokość 2 cm) lub sąsiedni narząd
T4 - guz nacieka wątrobę (na głębokość powyżej 2 cm) lub inne co najmniej dwa narządy (żołądek, dwunastnicę, jelito grube, trzustkę, sieć, drogi żółciowe zewnątrzwątrobowe, dodatkowe ogniska w wątrobie)
N - regionalne węzły chłonne (okolicy przewodu pęcherzykowego i żółciowego wspólnego, wnęki wątroby, głowy trzustki, okołodwunastnicze, wzdłuż żyły wrotnej, węzły chłonne trzewne i krezkowe górne)
Nx - nie można ocenić okolicznych węzłów chłonnych
N0 - nie stwierdza się obecności przerzutów do węzłow chłonnych
N1 - przerzuty nowotworowe w węzłach okolicy przewodu pęcherzykowego, żółciowego wspólnego, wnęki wątroby
N2 - przerzuty w węzłach chłonnych okolicy głowy trzustki, okołodwunastniczych, wzdłuż żyły wrotnej, trzewnych lub krezkowych
M - przerzuty odległe
Mx - nie można ocenić przerzutów odległych
M0 - nie stwierdza się obecności przerzutów odległych
M1 - stwierdza się obecność przerzutów odległych
Stopnie zaawansowania raka pęcherzyka żółciowego
Uwzględniając klasyfikację patologiczną pT, pN wyróżnia się następujące stopnie zaawansowania raka pęcherzyka żółciowego:
stopień I - zmiany dotyczą błony śluzowej
stopień II - naciekanie błony śluzowej i mięśniowej
stopień III - naciekanie pełnej grubości ściany
stopień IV - naciekanie pełnej grubości ściany, przerzuty do węzłów około pęcherzykowych
stopień V - naciekanie przylegających narządów
Opracowano na podstawie materiałów znajdujących się na stronie www.onkolink.pl
