Rozpoznanie i klasyfikacja TNM raka pęcherzyka żółciowego

Rozpoznanie raka pęcherzyka żółciowego ustala się w oparciu o badanie ultrasonograficzne, ERCP (endoskopowa cholepankreatografia wsteczna), tomografię komputerową, wykonywaną najczęściej podczas diagnostycznych badań kamicy żółciowej lub żółtaczki, lub też przypadkowo w czasie wycięcia pęcherzyka żółciowego. Największą czułość wykazuje spiralne TK z podanym dożylnie środkiem cieniującym.

Dokładną ocenę zajęcia dróg żółciowych zapewnia badanie EUS (ultrasonografia endoskopowa). W badaniach laboratoryjnych stwierdza się podwyższony poziom bilirubiny i fosfatazy alkalicznej w surowicy w przypadkach naciekania miąższu wątroby lub jej wnęki. W celu różnicowania pomiędzy rakiem a zwężającym zapaleniem dróg żółciowych pomocne może być stężenie CEA i CA 19-9, aczkolwiek oba te markery nie są swoiste.

Klasyfikacja TNM guza pęcherzyka żółciowego

(Klasyfikacja patologiczna pT, pN odpowiada klasyfikacji klinicznej T, N)

T - guz pierwotny
Tx - nie można ocenić obecności guza
T0 - nie stwierdza się obecności guza
Tis - rak przedinwazyjny (carcinoma in situ)
T1 - guz zajmuje błonę śluzową i/lub warstwę mięśniową
T1a - guz ograniczony do błony śluzowej
T1b - guz nacieka warstwę mięśniową
T2 - guz nacieka tkanki miękkie podsurowicówkowe, bez przekraczania błony surowiczej lub naciekania wątroby
T3 - guz przekracza błonę surowiczą naciekając wątrobę (na głębokość 2 cm) lub sąsiedni narząd
T4 - guz nacieka wątrobę (na głębokość powyżej 2 cm) lub inne co najmniej dwa narządy (żołądek, dwunastnicę, jelito grube, trzustkę, sieć, drogi żółciowe zewnątrzwątrobowe, dodatkowe ogniska w wątrobie)

N - regionalne węzły chłonne (okolicy przewodu pęcherzykowego i żółciowego wspólnego, wnęki wątroby, głowy trzustki, okołodwunastnicze, wzdłuż żyły wrotnej, węzły chłonne trzewne i krezkowe górne)
Nx - nie można ocenić okolicznych węzłów chłonnych
N0 - nie stwierdza się obecności przerzutów do węzłow chłonnych
N1 - przerzuty nowotworowe w węzłach okolicy przewodu pęcherzykowego, żółciowego wspólnego, wnęki wątroby
N2 - przerzuty w węzłach chłonnych okolicy głowy trzustki, okołodwunastniczych, wzdłuż żyły wrotnej, trzewnych lub krezkowych

M - przerzuty odległe
Mx - nie można ocenić przerzutów odległych

M0 - nie stwierdza się obecności przerzutów odległych
M1 - stwierdza się obecność przerzutów odległych

Stopnie zaawansowania raka pęcherzyka żółciowego

Uwzględniając klasyfikację patologiczną pT, pN wyróżnia się następujące stopnie zaawansowania raka pęcherzyka żółciowego:
stopień I - zmiany dotyczą błony śluzowej
stopień II - naciekanie błony śluzowej i mięśniowej
stopień III - naciekanie pełnej grubości ściany
stopień IV - naciekanie pełnej grubości ściany, przerzuty do węzłów około pęcherzykowych
stopień V - naciekanie przylegających narządów

Dorota Kozera

Bibliografia:

  • Chirurgia, pod red. W. Noszczyka, Tom 2.
  • Choroby wewnętrzne, A. Szczeklik, Tom 1.

Znajdź najlepszego lekarza

Dodatkowe informacje