Przepukliny

Przepukliny (łac. hernia) to chorobowe uwypuklenie zawartości jamy ciała (opłucnej, otrzewnej) poza jej prawidłowe granice, np. narządów przez otwory ciała. Za przyczynę powstawania przepuklin uznaje się zaburzenia syntezy i degradacji włókien kolagenowych, nieprawidłową budowę i ubytek w strukturach anatomicznych. Powstają także jako powikłania zabiegów operacyjnych jamy brzusznej.

Najczęściej występują przepukliny pachwinowe w wyniku przemieszczenia jelita cienkiego, grubego i sieci większej przez kanał pachwinowy aż do worka mosznowego.

Budowa przepukliny

Przepuklina dzieli się na odcinki:

  • wrota i kanał przepukliny - jest to otwór przez który przedostaje się przepuklina;
  • worek przepukliny - jest to uchyłek otrzewnej, który przedostaje się przez wrota;
  • zawartość worka - najczęściej jest nim sieć większa, jelito cienkie, jelito grube, ale może być nim każdy narząd jamy brzusznej.

Przepuklina wewnętrzna jest to przemieszczenie narządów do zachyłków otrzewnej lub klatki piersiowej.

Podział przepuklin

Przepukliny możemy podzielić na odprowadzalne i nieodprowadzalne. Przepukliny odprowadzalne są to takie, które pod wpływem ucisku można odprowadzić do jamy brzusznej. Nieodprowadzalne natomiast są to te, których nie da się odprowadzić.

Niekiedy dochodzi do stanu, w którym wrota przepukliny obkurczają się, powodując niedokrwienie zawartości worka przepukliny. Szczególnie istotne i groźne jest to w przypadku uwięźnięcia fragmentu jelita. Stan taki nazywamy zadzierżgnięciem przepukliny.

Przepuklina pachwinowa

Przepuklina pachwinowa to uwypuklenie otrzewnej przez kanał pachwinowy. Jest najczęściej występującą przepukliną. Pięciokrotnie częściej pojawia się u mężczyzn.

Choroba zazwyczaj przebiega bezobjawowo. Niekiedy może objawiać się bólem i pieczeniem w okolicy pachwinowej, szczególnie podczas kaszlu i podnoszenia ciężarów.

Wyróżniamy dwa rodzaje przepukliny:

  • przepuklina pachwinowa skośna - wnika przez pierścień pachwinowy do kanału pachwinowego i kieruje się ku mosznie, może być wrodzona lub nabyta;
  • przepuklina pachwinowa prosta - wnika przez dół pachwinowy przyśrodkowy i ukazuje się pod skórą. Nie dociera do worka mosznowego, występuje rzadziej niż skośna i zawsze jest nabyta.

Przepuklina udowa

Przepuklina udowa to uwypuklenie się worka przepuklinowego od pierścienia udowego, przez kanał udowy aż do rozworu żyły odpiszczelowej. Występuje częściej u kobiet i zwykle jest przepukliną nabytą. Nie powoduje objawów klinicznych. Rozpoznanie ustala się na podstawie badania USG. Leczenie polega na odprowadzeniu przepukliny i uszczelnieniu jej wrót za pomocą zabiegu chirurgicznego. Rzadko daje nawroty.

Przepuklina pępkowa

Przepuklina pępkowa powstaje w wyniku uwypuklenia zawartości jamy brzusznej poprzez niezarośnięty otwór po pępowinie. Występuje głównie u małych dzieci i u otyłych kobiet po wielu porodach. Worek przepukliny jest łatwo wyczuwalny przez skórę. Towarzyszy mu rozsunięcie mięśni prostych brzucha i poszerzenie kresy białej. Leczenie polega na zabiegu chirurgicznym odprowadzenia przepukliny do jamy brzusznej i zszyciu wrót. W przypadku dużej przepukliny przeprowadza się zamknięcie wrót metodą Mayo i wykorzystuje siatki.

Przepuklina kresy białej

W przepuklinie tej wrota stanowią włókna kresy białej. Powstaje między 20 a 50 rokiem życia, głównie u mężczyzn. Występuje u 5% populacji. Choroba objawia się bólem w nadbrzuszu i uczuciem pociągania podczas pochylania się do przodu. Może towarzyszyć mu rozstęp mięśni prostych. Leczenie polega na odprowadzeniu zawartości worka i zszyciu wrót przepukliny.

Przepukliny pooperacyjne

Przepukliny pooperacyjne występują u 5% chorych przechodzących operację jamy brzusznej. Najczęściej powstają w wyniku niedokładnego zszycia powłok jamy brzusznej. Czynnikami ryzyka przepukliny pooperacyjnej są otyłość, defekty kolagenu, zakażenie razy, krwiaki, draż rany, wzdęcia brzucha i kaszel. Leczenie polega na wykonaniu zabiegu operacyjnego odprowadzenia przepukliny, zszyciu wrót i wykorzystaniu siatek.

Wśród innych, rzadszych przepuklin wyróżnia się przepuklinę zasłonową, kroczową, kulszową i lędźwiową.

Leczenie przepuklin

Przepukliny nie ulegają samoistnemu lub nieoperacyjnemu ustąpieniu. Zwykle wymagają zabiegu chirurgicznego, który wykonuje się metodą klasyczną lub laparoskopową. Głównym wskazaniem do laparoskopii są przepukliny nawrotowe. Najczęściej operacje przepuklin są planowe. Wskazaniem do szybkiego przeprowadzenia zabiegu jest uwięźnięcie przepukliny. Głównymi przeciwwskazaniami do operacji są niewydolność krążenia, niewydolność oddechowa i zaawansowana choroba nowotworowa.

Dominik Siutka

Chirurgiczne leczenie przepuklin