Urazowe pęknięcie śledziony

Reklama

Urazowe pęknięcie śledziony. Drugą co do częstości urazów częścią ciała (po urazach głowy) jest jama brzuszna. We wszystkich grupach wiekowych obok tępych urazów wątroby bardzo często dochodzi także do urazów śledziony. Śledziona, bowiem charakteryzuje się niezwykłą kruchością i jest najmniej odporna na urazy.

Uszkodzenia śledziony dzieli się na jednoczasowe i dwuczasowe. W przypadku uszkodzenia jednoczasowego do krwotoku dochodzi natychmiast. W przeciwieństwie do niego, uszkodzenie dwuczasowe prowadzi wpierw do utworzenia się krwiaka podtorebkowego, który opróżnia się w różnym czasie od momentu urazu (zwykle po kilku dobach), ponieważ najpierw pęka miąższ śledziony, a włóknista torebka pozostaje nieprzerwana.

Pourazowe pęknięcie śledziony
Badanie CT. Pourazowe pęknięcie śledziony.
Źródło: Radiologia. Diagnostyka obrazowa Rtg, TK, USG, MR i radioizotopy,
pod red. B. Pruszyńskiego str. 306, ryc.450

Objawy kliniczne uszkodzenia śledziony są zróżnicowane. Może wystąpić: ból w lewym podżebrzu, często promieniujący do lewego barku, rozlany ból brzucha, tkliwość. Jeżeli krwawienie do jamy brzusznej przekracza 5-10% objętości krwi pojawiają się objawy wstrząsu (przyspieszony oddech, wysokie tętno, niskie ciśnienie, niepokój i lęk). Tępy uraz jamy brzusznej wymaga wykonania zdjęcia rtg i tomografii komputerowej.

Najczęstszą metodą leczenia ciężkiego urazu śledziony jest jej chirurgiczne usunięcie (pacjenci z dużym krwawieniem niestabilni hemodynamicznie). W wybranych sytuacjach i lżejszych urazach możliwe jest leczenie zachowawcze lub chirurgiczne zaopatrzenie poprzez fotokoagulację, koagulację, kleje tkankowe czy zeszycie. U dzieci preferuje się leczenie zachowawcze, a chirurgiczne usunięcie śledziony stosowane jest w ostateczności, przy V stopniu uszkodzenia.

Największą liczbę operacji wykonuje się w celu powstrzymania krwotoku z urazowego pęknięcia śledziony. Obrażenia otwarte, drążące do śledziony występują stosunkowo rzadko, natomiast obrażenia zamknięte są częste, ponieważ śledziona jest krucha i pęka przy uderzeniu, które nie powoduje przerwania skóry. Dość często występuje zjawisko dwuczasowego pęknięcia śledziony. Powstaje ono w ten sposób, że przy urazie najpierw pęka miąższ śledziony, a włóknista torebka pozostaje cała. Pod nią zbiera się krwiak, który może pęknąć nawet po kilku dobach.

Obraz choroby przy pęknięciu śledziony

  • objawy krwawienia wewnętrznego,
  • objawy podrażnienia otrzewnej,
  • dodatni wynik diagnostycznego płukania jamy otrzewnej,
  • dodatni wynik badania ultrasonograficznego.

Stopnie uszkodzenia śledziony

I stopień uszkodzenia śledziony
Krwiak podtorebkowy - < 10% powierzchni śledziony
Pęknięcie przeztorebkowe - < 1 cm w głąb miąższu śledziony

II stopień uszkodzenia śledziony
Krwiak podtorebkowy - 10-50% powierzchni śledziony
Pęknięcie przeztorebkowe - średnica < 5 cm i głębokość 1-3 cm, uraz nie uszkadza dużych naczyń miąższowych

III stopień uszkodzenia śledziony
Krwiak podtorebkowy - > 50% powierzchni śledziony, pęknięty krwiak podtorebkowy lub miąższowy
Pęknięcie przeztorebkowe - średnica > 5 cm i głębokość > 3cm lub uszkadzenie naczyń beleczkowych

IV stopień uszkodzenia śledziony
Pęknięcie segmentacyjne lub uszkadzające naczynia wnęki, co powoduje odnaczynienie > 25 % śledziony

V stopień uszkodzenia śledziony
Zupełne rozkawałkowanie śledziony, uszkodzenie naczyń wnękowych powodujące całkowite odnaczynienie śledziony

Uwaga! Kilka niewielkich pęknięć na śledzionie zaliczamy do stopnia III-go.

Dorota Kozera

Bibliografia:

  • Chirurgia, pod red. W. Noszczyka, Tom 1.
  • Radiologia. Diagnostyka obrazowa Rtg, TK, USG, MR i radioizotopy, pod red. B. Pruszyńskiego.

Znajdź najlepszego lekarza