Rak sutka (potocznie: rak piersi) jest jednym z najczęstszych i najgroźniejszych nowotworów złośliwych. W Polsce rejestruje się rocznie około 10.000 nowych zachorowań, z czego tylko 1/3 można leczyć operacyjnie - pozostałe rozpoznania są stawiane zbyt późno.
Występuje najczęściej u kobiet po 45 roku życia i zwiększa się wraz z wiekiem. W okresie klimakterium obserwuje się nieznaczne zmniejszenie zachorowalności. Rak sutka przed 30 r.ż. występuje rzadko. Polska należy do krajów o średnim współczynniku zachorowalności na raka piersi (30/100.000), średnim tempie wzrostu umieralności, złej strukturze zaawansowania klinicznego i związanych z tym złych wyników leczenia.
Różowa wstążeczka - symbol chorych na raka sutka (piersi).
Czynniki ryzyka raka sutka (piersi)
- rasa - biała częściej chorują
- wiek - ryzyko wzrasta z wiekiem
- krwawienie miesiączkowe - wczesne pierwsze przed 13 rokiem życia
- menopauza - późna po 52 roku życia
- dziedziczność - ryzyko zachorowania wzrasta co najmniej dwukrotnie, jeżeli rak sutka wystąpił u matki, siostry, babki albo ciotki
- bezdzietność
- nadwaga, dieta bogata w tłuszcze
- nadmiernie wysoki wzrost
- zwyrodnienie torbielowate gruczołu sutkowego - rak sutka występuje dwukrotnie częściej
- rak macicy i jajników - wtedy rak sutka występuje dwukrotnie częściej
- rak sutka po stronie przeciwnej
- stopień cywilizacji - ryzyko zwiększa się, jeśli jest on wyższy
- promieniowanie jonizujące
- estrogeny zewnątrzpochodne.
Objawy raka sutka (piersi)
80%
objawowych raków sutka są najczęściej wyczuwalne jako guzy. Guz pierwotny u ponad 50% chorych jest umiejscowiony w górno-zewnętrznym kwadrancie sutka.
Częstość występowania raka w czterech kwadrantach sutka podana w procentach.
Guzy podejrzane o raka to guzy:
- twarde
- o nieregularnych kształtach
- wtopione w gruczoł
- niebolesne
- nowo powstałe
- u starszych kobiet
Objawy sugerujące raka sutka, ale występujące rzadko:
- wyciek z brodawki sutkowej
- wciągnięcie brodawki sutkowej
- powiększenie węzłów chłonnych
W zaawansowanym raku sutka występuje:
- stwardnienie, owrzodzenie sutka
- guzki skórne
- obrzęk skóry, określane jako skórka pomarańczy
- obrzęk ramienia
- bóle spowodowane odległymi przerzutami
Obecnie wiele niewyczuwalnych palpacyjnie raków sutka (około 15%-25%) jest wykrywalne w skriningu mammograficznym.
Leczenie raka sutka (piersi)
W
leczeniu raka sutka (piersi), w zależności od okresu rozwoju choroby, stosuje się różne metody. Podstawową metodą leczenia raka sutka jest
leczenie operacyjne raka sutka, które stwarza najlepszą szansę wyzdrowienia. Pozostałe metody takie jak: chemioterapia, radioterapia i leczenie hormonalne służą jako uzupełnienie operacji lub jako leczenie przypadków spóźnionych.
W raku nieoperacyjnym i w przypadku rozsiewu procesu nowotworowego jako samodzielną formę leczenia stosuje się radioterapię megawoltową. Najlepsze rezultaty, wyłączając leczenie operacyjne uzyskuje się właśnie dzięki radioterapii.
Leczenie hormonalne w skojarzeniu z innymi metodami daje dobre efekty.
Jeśli nie można zastosować leczenia zestawionego, to próbuje się uzyskać regresję za pomocą antyestrogenów, usunięcia jajników i następnie nadnerczy.
Chemioterapię stosuje się w różnych schematach w zależności od rodzaju raka, jego rozprzestrzenienia oraz stanu zdrowia pacjenta.
Dziękuję za pomoc w opracowaniu tej strony mojej koleżance lek. Lucynie Reczek.
