Charakterystyka kliniczna raka tarczycy

Reklama

Raki tarczycy stanowią około 92% wszystkich nowotworów złośliwych gruczołu tarczowego. Pozostałe to guzy pochodzenia nienabłonkowego takie jak: mięsak, chłoniak, włókniakomięsak i nowotwory przerzutowe.

Rak pęcherzykowy

Rak pęcherzykowy (łac. carcinoma folliculare) stanowi 10-20% nowotworów złośliwych tarczycy. Występuje przeważnie w wieku średnim i starszym. Obserwuje się go zwykle w formie pojedynczej zmiany. Dobrze zróżnicowany rak pęcherzykowy rośnie powoli, nawet kilkanaście lat, dając przerzuty drogami naczyń krwionośnych i odległe do kości, płuc, wątroby czy mózgu. Obecność przerzutów do kości rokuje źle. Przerzuty można wykryć za pomocą scyntygrafii, ponieważ cechują się znaczną jodochwytnością. Według klasyfikacji WHO wyróżnia się dwa typy raka pęcherzykowego: postać otorebkowaną i szeroko inwazyjną. Odmianą raka pęcherzykowego jest także rak onkocytarny z komórek Hürtle'a dający częściej przerzuty drogą układu chłonnego i krwionośnego oraz występujący jako zmiana wieloogniskowa. Charakteryzuje się on gorszym rokowaniem niż rak brodawkowaty, lecz lepszym niż pęcherzykowy. Szacuje się, iż w przypadku postaci otorebkowanej 10-letnie przeżycie przekracza 80%, a znacznie gorsze przy typie inwazyjnym.

Rak brodawkowaty (łac. carcinoma papillare)

Rak brodawkowaty (łac. carcinoma papillare) stanowi 50-85% wszystkich raków tarczycy. Uważany jest za najmniej złośliwą postać. Charakteryzuje się powolnym wzrostem i łagodnym przebiegiem klinicznym. Występuje głównie u ludzi młodych i aż dwukrotnie częściej u kobiet. Szerzy się przede wszystkim drogą naczyń chłonnych. W przypadku raka brodawkowatego wyróżnia się postać, która swym rozmiarem nie przekracza 1cm oraz nie daje przerzutów do węzłów chłonnych i narządów odległych. Taka postać nosi nazwę mikroraka. Jest to postać o dobrym rokowaniu. Zwykle w momencie rozpoznania raka brodawkowatego występują już przerzuty w obrębie gruczołu tarczowego oraz do regionalnych węzłów chłonnych (30-80%). U osób leczonych przeżycie 10-letnie wynosi około 90%.

Rak rdzeniasty

Rak rdzeniasty (łac. carcinoma medullare) stanowi 5% wszystkich raków tarczycy. Jest nowotworem o dużym stopniu złośliwości. W porównaniu z innymi guzami zajmuje miejsce pomiędzy wysoko i niskozróżnicowanymi rakami tarczycy. Występuje w każdym wieku, częściej u osób około 50 roku życia. Jest to nowotwór neuroendokrynny, który powstaje z komórek okołopęcherzykowych typu C. Nie bierze udziału w przemianie jodu, stąd leczenie radiojodem nie jest w tym wypadku skuteczne. Ponadto komórki okołopęcherzykowe wytwarzają kalcytoninę (hormon), którego stężenie w surowicy krwi wzrasta w miarę tworzenia się przerzutów. Przerzuty szerzą się drogami naczyń limfatycznych do węzłów chłonnych szyi i śródpiersia oraz drogą krwionośną do płuc, wątroby i kości.

Wyróżnia się dwa rodzaje raka rdzeniastego: częstszą sporadyczną postać (75%) oraz rodzinną (25%). Postać rodzinna współistnieje przeważnie z innymi nowotworami w postaci zespołu gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej (MEN). W zespole MEN IIa pojawia się w połączeniu z guzem chromochłonnym i pierwotną nadczynnością przytarczyc, zaś w MEN IIb w połączeniu z guzem chromochłonnym, nerwiakowłokienkowatością. Stąd zalecane jest przeprowadzenie przesiewowych badań genetycznych członków rodziny, u których rozpoznano raka rdzeniastego.

Rak anaplastyczny

Rak anaplastyczny ((carcinoma anaplasticum, niezróżnicowany) stanowi 5% wszystkich nowotworów tarczycy i powszechnie zaliczany jest do najbardziej złośliwych nowotworów. Występuje najczęściej po 60 roku życia. Charakteryzuje go szybki wzrost i naciekanie otaczających tkanek. Bardzo wcześnie daje przerzuty drogami limfatycznymi do węzłów chłonnych szyi i przerzuty odległe drogą naczyń krwionośnych do płuc, kości i mózgu. Rokowanie tej postaci nowotworu jest zdecydowanie złe, a w momencie rozpoznania na skuteczne leczenie jest już za późno. 5-letnie przeżycie wynosi około 5%.

Rak niskozróżnicowany

Rak niskozróżnicowany występuje nieco rzadziej, przeważnie u osób po 50 roku życia i kobiet. Przeżycie 5-letnie waha się w granicach 50%.

Dorota Kozera

Bibliografia:

  • Onkologia. Podręcznik dla studentów i lekarzy, pod red. R. Kordka.
  • Chirurgia, pod red. W. Noszczyka, Tom 1.
  • Choroby wewnętrzne, A. Szczeklik, Tom 1.
  • Medycyna wewnętrzna. Repetytorium dla studentów medycyny i lekarzy, G. Herold.

Znajdź najlepszego lekarza

Dodatkowe informacje