Rak tarczycy

Reklama

Rak tarczycy jest najczęstszym nowotworem złośliwym gruczołów układu wewnątrzwydzielniczego. W zestawieniu z innymi nowotworami zajmuje on odległe miejsce pod względem częstości występowania, można zatem powiedzieć, że występuje stosunkowo rzadko (1% wszystkich nowotworów złośliwych). Obserwuje się także częstsze występowanie raka tarczycy u kobiet. Różnica, prawie 3-ktrotna, zaznacza się przede wszystkim do 50 roku życia, po tym okresie zachorowalność jest zbliżona do populacji męskiej. Dzięki dostępnym metodom diagnozowania możliwe jest szybsze i skuteczniejsze wykrycie choroby, również niewielka złośliwość i lepsza odpowiedź na leczenie wpływają na pozytywne rokowanie. Szacuje się, iż ogółem 10-letnie przeżycie wynosi 85%.

Czynnikami, które mają niepodważalny wpływ na rozwój raka tarczycy są:

  • zawartość jodu w diecie;
  • ekspozycja na promieniowanie jonizujące;
  • czynniki genetyczne.

W przypadku ilości jodu zawartego w diecie występuje pewien paradoks. Zarówno niedobór jak i nadmiar jodu szkodzą. W przypadku niedoboru pojawia się najczęściej rak pęcherzykowaty, a przy nadmiarze rak brodawkowaty. Ekspozycja na promieniowanie jonizujące ma szczególnie duże znaczenie w wieku rozwojowym oraz po radioterapii. Udowodniono również podłoże dziedziczne raka tarczycy (mutacja genu RET), przede wszystkim dotyczy to raka rdzeniastego.

Objawy raka tarczycy

Objawy są zwykle niecharakterystyczne i trudno je odróżnić od innych chorób tarczycy. Stąd wniosek, że nie należy bagatelizować dolegliwości tj. powiększenie węzłów chłonnych szyi (w momencie rozpoznania przerzuty występują w 5% przypadków), wyczuwalny guz, szybki wzrost długoletniego wola, duszność, chrypka czy zaburzenia połykania.

Diagnostyka raka tarczycy

W celu rozpoznania zmian w obrębie tarczycy należy wykonać badanie ultrasonograficzne. Nie można postawić pewnego rozpoznania na jego podstawie, jedynie umożliwia ono wykazanie cech przemawiających za zmianą złośliwą. W obrazie ultrasonograficznym rak tarczycy występuje najczęściej jako zmiana lita, hypoechogeniczna o nierównych zarysach i dobrze unaczyniona. Przy podejrzanych zmianach wykonywana jest dodatkowo biopsja aspiracyjna cienkoigłowa (BAC) pod kontrolą ultrasonografii, którą należy powtórzyć w wątpliwych przypadkach. Szczególne trudności w rozpoznaniu obrazu mikroskopowego stwarza dobrze zróżnicowany rak pęcherzykowy, który przypomina gruczolaka pęcherzykowego.

Kolejnym badaniem jest scyntygrafia tarczycy z użyciem jodu (131I), a w niektórych sytuacjach scyntygrafia całego ciała. Prawdopodobieństwo nowotworu złośliwego wzrasta, gdy zmiana okazuje się tzw. „guzkiem zimnym”, nie oznacza to jednak, iż każdy „guzek gorący” wyklucza zmianę złośliwą. W procesie diagnostycznym wykonywane są również badania laboratoryjne tj. oznaczanie w surowicy kalcytoniny, wapnia, TSH oraz hormonów tarczycy (fT3 i fT4) czy tyreoglobuliny metodami immunohistochemicznymi oraz konsultacja laryngologiczna (ocena stanu strun głosowych). Natomiast RTG klatki piersiowej oraz tomografia komputerowa szyi i śródpiersia górnego pozwalają stwierdzić czy nowotwór nacieka narządy sąsiednie.

Najpewniejszym jednak badaniem jest pooperacyjne badanie histopatologiczne usuniętej zmiany.

Dorota Kozera

Bibliografia:

  • Onkologia. Podręcznik dla studentów i lekarzy, pod red. R. Kordka.
  • Chirurgia, pod red. W. Noszczyka, Tom 1.
  • Choroby wewnętrzne, A. Szczeklik, Tom 1.

Znajdź najlepszego lekarza

Dodatkowe informacje