Technika chirurgiczna

Technika chirurgiczna ma najistotniejsze znaczenie w chirurgii. Umożliwia sprawne i w miarę możliwości bezpieczne przeprowadzenie zabiegu. Dobór narzędzia chirurgicznego zależy przede wszystkim od preparowanej tkanki, metody zabiegu (zabieg laparoskopowy lub klasyczny), rodzaju operacji oraz wyposażenia sali operacyjnej.

Podstawą każdego zabiegu są nici chirurgiczne o różnych grubościach, rozmiarach igły, właściwościach przyswajania przez organizm (nici wchłanialne i niewchłanialne) i okresie zdolności utrzymania swego napięcia w tkankach.

Zakładanie szwów chirurgicznych to zabieg polegający na zbliżaniu do siebie brzegów przeciętych tkanek w celu ułatwienia szybszego gojenia i ponownego zespolenia ich w jednolitą strukturę.
Szyjąc głęboko przecięte tkanki, należy pamiętać, żeby zszywać ze sobą odpowiednie warstwy, jak na przykład: tkankę podskórną z tkanką podskórną, powięź z powięzią i skórę ze skórą.

Szwy

Obecnie w chirurgii używane są atraumatyczne szwy posiadające nić wtopioną w igłę.

Szwy dzieli się na:

  • szwy wchłaniane - rozkładające się po kilku miesiącach i używane do szycia tkanek wewnątrz ustroju,
  • szwy niewchłanialne - stosowane do szycia skóry i twardych tkanek, trzeba je usunąć po zagojeniu rany, niekiedy do szycia twardych tkanek, takich jak mostek lub powłoki jamy brzusznej, stosuje się szwy z drutu stalowego.

Igły

Dzielą się ze względu na kształt przekroju ostrza na dwa rodzaje:

  • okrągłe - wykorzystywane są do szycia kruchych tkanek, jak wątroba, żołądek.
  • trójkątne - wykorzystywane są do szycia skóry i ścięgien.

Szew ręczny można podzielić na:

  • szwy pojedyncze - stosuje się do szycia skóry i słabo napiętych tkanek, dzieli się go na szew pojedynczy zwykły i pojedynczy materacowy pionowy,
  • szwy ciągłe - stosuje się do słabo napiętych tkanek, ich główną zaletą jest szczelność zszytej rany i hamowanie krwawienia z brzegu rany.

Staplery

Obecnie coraz częściej stosuje się staplery, czyli aparaty do zszywania mechanicznego. Ich działanie polega na uchwyceniu dwóch warstw zbliżonych tkanek i zespoleniu za pomocą specjalnych zszywek.

Dzieli się je na trzy rodzaje:

  • staplery okrężne - wykorzystywane są do szycia przewodu pokarmowego, zakładany jest jeden rząd zszywek,
  • staplery liniowe - wykorzystywane są do zespalania tkanek żołądka, jelita i oskrzela, zakładane są dwa rzędy zszywek,
  • staplery liniowe tnące - wykorzystywane są do przecinania narządów z jednoczesnym jego zszywaniem, zakładane są dwa rzędy zszywek pomiędzy którymi zamieszczony nóż automatycznie rozcina tkanki.

Zdejmowanie szwu

Zdejmowanie szwu polega na uniesieniu pincetą umieszczonego na skórze fragmentu nici, przecięciu go obok węzła i wyciągnięciu go ze skóry.

Metody przeprowadzania zabiegów chirurgicznych

Obecnie wyróżniamy dwie metody przeprowadzania zabiegów chirurgicznych: klasyczne i laparoskopowe.

Zabieg klasyczny polega na operowaniu tkanek po otwarciu zewnętrznych powłok ciała. Wykorzystuje się do tego skalpele, noże lub nożyczki. Za pomocą tej metody można przeprowadzić wszystkie możliwe operacje, co jest istotnym ograniczeniem metody laparoskopowej.

Zabieg laparoskopowy polega na przeprowadzeniu operacji, kontrolując miejsce operacyjne za pomocą laparoskopu z dołączoną kamerą, umieszczonego w jamie ciała i wyświetlającego obraz na monitorze. Dzięki takiemu postępowaniu nie ma konieczności otwierania powłok, co skutkuje licznymi zaletami, takimi jak mała rana operacyjna, mniejszy ból, krótsza hospitalizacja, szybszy powrót czynności jelit, mniejsze ryzyko zakażeń i innych powikłań oraz dobry efekt kosmetyczny.

Przeciwwskazaniami do laparoskopii są zaburzenia krzepnięcia krwi i ciężka niewydolność krążeniowo-oddechowa.

Zabiegi laparoskopowe możemy podzielić na dwa rodzaje: laparoskopię diagnostyczną i zabiegową.

Laparoskopia diagnostyczna (zwiadowcza) - wykorzystuje się ją do ustalania rozpoznania chorób jamy brzusznej, pobierania wycinków nowotworów do badań histopatologicznych i szacowaniu możliwości operacyjnych w celu uniknięcia niepotrzebnych traumatycznych operacji. Niekiedy stosuje się dodatkowo głowice USG w celu określenia, jak głęboko naciekają zmiany chorobowe.

Laparoskopia zabiegowa - wykorzystuje się ją do leczenia stanów chorobowych. Możliwe jest to za pomocą instrumentów operacyjnych, wsuwanych do jam ciała i służących do chwytania, cięcia i zszywania tkanek.

W chirurgii poza klasycznymi narzędziami takimi jak szwy, narzędzia do chwytania tkanek (skalpele, nożyczki), narzędzia do odciągania tkanek (kleszczyki, pincety, klemy), wykorzystywane są również z sondy, cewniki, dreny, protezy naczyniowe i siatki przepuklinowe.

Protezy naczyniowe są to sztuczne tętnice wszywane w miejscu wyciętego odcinka tętnicy lub wykorzystywane jako pomost omijający zwężony odcinek.

Dren chirurgiczny to rurka z tworzywa sztucznego umieszczona w ranie lub jamie ciała, służąca do odprowadzania z niej płynów.

Sondy są to rurki z tworzywa sztucznego, wprowadzane do przewodu pokarmowego w celu diagnostyki i leczenia oraz żywienia dożołądkowego chorych.

Wyróżniamy następujące rodzaje sond:

  • sonda żołądkowa - wprowadza się ją przez nos do żołądka,
  • sonda doodbytnicza Hegara - wykorzystywana jest do wlewów doodbytniczych i obarczania odbytnicy,
  • sonda Millera-Abbotta - wprowadzana jest do jelita cienkiego.

Siatki przepuklinowe zakłada się na wrota odprowadzonej przepukliny w celu uniemożliwienia ponownego jej wytworzenia.

Dominik Siutka

Narzędzia wykorzystywane podczas zabiegów chirurgicznych