Chirurgiczne leczenie paliatywne raka trzustki

Chirurgiczne leczenie paliatywne raka trzustki ma na celu odbarczenie żółtaczki, zlikwidowanie niedrożności dwunastnicy, uśmierzenie świądu skóry i bólu.

Odbarcznie żółtaczki

Odbarcznie żółtaczki można uzyskać przez założenie protezy metodą endoskopową, przezskórną (pod kontrolą badań obrazowych) lub operacyjnie (poprzez wykonanie zespolenia omijającego niedrożny odcinek przewodu żółciowego z wydzieloną pętlą jelita cienkiego). Na podstawie przeprowadzonych badań porównujących wyniki paliatywnego leczenia chirurgicznego i protezowania endoskopowego u chorych na raka trzustki wykazano, że u chorych leczonych endoskopowo obserwuje się mniej powikłań i mniejszą śmiertelność w okresie 30 dni po zabiegu niż u chorych leczonych chirurgicznie. Jednakże przy leczeniu endoskopowym częściej występują nawroty żółtaczki i późne zwężenia dwunastnicy wymagające ponownych hospitalizacji. Mimo to łączny czas pobytu chorych w szpitalu aż do śmierci był znamiennie krótszy u leczonych protezowaniem. Średni czas przeżycia był zbliżony przy obu typach leczenia. Dlatego uznaje się, że leczeni operacyjnie powinni być chorzy zagrożeni niedrożnością dwunastnicy, u których powinno się wykonywać podwójne zespolenia omijające. Poza tym chirurgicznie powinni być też leczeni chorzy młodzi o małym ryzyku operacyjnym, u których przedoperacyjnie nie można ustalić nieresekcyjności.

Zlikwidowanie niedrożności dwunastnicy

W celu zlikwidowania niedrożności dwunastnicy można wykonać zespolenie pętli jelitowej z żołądkiem bok do boku – na podstawie badań naukowych wykazano, że najlepiej jest wykonywać oba zespolenia omijające równocześnie. Ponieważ udowodniono, że u ok. 17% chorych po omijającym zespoleniu żółciowym rozwija się niedrożność dwunastnicy wymagająca kolejnej operacji (zespolenia żołądkowo-jelitowego), która związana jest z prawie 22% śmiertelnością.

Walka z bólem w raku trzustki

Dla zaawansowanego raka trzustki typowy jest silny, stały ból w nadbrzuszu promieniujący do pleców, którego powodem jest poszerzenie przewodów trzustkowych, nacieczenie nerwów okołotrzustkowych, towarzyszące zapalenie tkanki trzustkowej, zwężenie przewodu żółciowego wspólnego. Niestety samo odbracznie dróg żółciowych nie zawsze jest wystarczające do zlikwidowania bólu. Dlatego polecaną metodą walki z bólem jest neuroliza splotu trzewnego (zniszczenie splotu za pomocą 5% roztworu fenolu lub 50% roztworu etanolu). Można tego dokonać albo w trakcie zabiegów paliatywnych wymienionych powyżej lub przezskórnie pod kontrolą badań obrazowych (TK, USG).

Zespolenie omijające żołądkowo-jelitowe

Rysunek 1. Zespolenie omijające żołądkowo-jelitowe bok do boku. ACS Surgery: Principles and Practice, 2005

Podszycie pętli jelitowej w okolicy zespolenia omijającego

Rysunek 2. Podszycie pętli jelitowej w okolicy zespolenia omijającego żołądkowo-jelitowego bok do boku do krezki poprzecznicy. ACS Surgery: Principles and Practice, 2005

Zespolenie omijające przewodu żółciowego

Rysunek 3. Zespolenie omijające przewodu żółciowego wspólnego do boku pętli jelita cienkiego. ACS Surgery: Principles and Practice, 2005

Zespolenia omijające w przypadku nieresekcyjnego guza głowy trzustki

Rysunek 4. Zespolenia omijające w przypadku nieresekcyjnego guza głowy trzustki. a - zespolenie żołądka z pętlą jelita cienkiego; b - zespolenie przewodu żółciowego z pętlą wydzieloną jelitową (tzw. pętla Roux). Kurzlehrbuch Chirurgie, 2006

Bibliografia:

  • Nowotwory Przewodu Pokarmowego, red. Krawczyk M., PZWL, 2001.
  • Watanapa P., Williamson R. C.N.: Surgical paliation for pancreatic cancer: developments during the past two decades. Br. J. Surg. 1992, 79, 8.
  • Kim S.W., York E.G., Park Y.H.: Comparsion of pancreato-gastrotomy pancreatojejunostomy after pancreatodoudenectomy performed by one surgeon. World J Surg. 1997; 21: 640.
  • Klinkenbijl J.H.G., Jeekel J., Schmitz P.I.M. i wsp.: Carcinoma of the pancreas and peri-ampullary region: palliation versus cure. Br J Surg. 1993, 80: 1575.
  • ACS Surgery: Principles and Practice, 2005.
  • Kurzlehrbuch Chirurgie, 2006.

Znajdź najlepszego lekarza

Dodatkowe informacje