Leczenie chirurgiczne raka trzustki

Leczenie chirurgiczne raka trzustki polega na wykonaniu radykalnych zabiegów chirurgicznych (R0 – całkowite usunięcie masy nowotworu w obrazie makro- i mikroskopowym), resekcji paliatywnej (R1 – usunięcie masy guza z pozostawieniem nacieku w obrazie mikroskopowym; R2 - usunięcie masy guza z pozostawieniem nacieku w obrazie makroskopowym), zabiegów paliatywnych (zespolenia omijające).

Operacyjne zabiegi resekcyjne (resekcje lecznicze) w zależności od lokalizacji zmiany nowotworowej polegają na:

  • wycięciu głowy trzustki wraz z dwunastnicą (pancreatoduodenectomia),
  • częściowym obwodowym wycięciu trzustki (lewostronna pancreatectomia, pancreatectomia subtotalis) – w raku zlokalizowanym w ogonie trzustki,
  • całkowitym wycięciu trzustki z dwunastnicą (pancreatectomia totalis).

Przeżycia po poszczególnych typach zabiegów wynoszą odpowiednio:

Przeżycia po poszczególnych typach zabiegów w leczeniu raka trzustki

Czynniki ryzyka powikłań pooperacyjnych i śmiertelności wewnątrzszpitalnej w leczeniu raka trzustki

Pooperacyjna śmiertelność i powikłania po pancreatoduodenectomii pozostaje nadal istotnym problemem. W opublikowanych ostatnio badaniach wskaźnik śmiertelności po tym zabiegu wynosi 0,4-16%, a odsetek powikłań pozostaje nadal wysoki i wynosi 11-65%.

Na podstawie różnych prac można wskazać następujące czynniki ryzyka powikłań pooperacyjnych i śmiertelności wewnątrzszpitalnej:

  • wiek > 70 lat,
  • resekcje rozszerzone,
  • zabieg wykonywany w ośrodku, w którym pancreatoduodenectomie wykonuje się rzadko,
  • wąski przewód Wirsunga (<3 mm), jeżeli miąższ trzustki ma prawidłową strukturę,
  • zakażenie żółci (natomiast samo protezowanie dróg żółciowych nie ma związku z zakażeniem żółci, z wyjątkiem przypadków, w których doszło do powikłań związanych z tą metodą oraz jeżeli drenaż utrzymywany był krócej niż 6 tygodni).

Kwalifikacja do resekcji leczącej

Kwalifikacja do resekcji leczącej jest możliwa gdy następujące okolice są wolne od nacieku nowotworowego:

  • tętnica wątrobowa w okolicy odejścia tętnicy żołądkowo-dwunastniczej,
  • żyła wrotna i żyła krezkowa górna na odcinku przejścia przez wyrostek haczykowaty,
  • tętnica krezkowa górna w miejscu jej przebiegu poniżej trzonu trzustki,
  • wątroba i okoliczne węzły chłonne.

Przygotowanie do zabiegu operacyjnego w leczeniu raka trzustki

Wszyscy pacjenci z żółtaczką powinni otrzymać witaminę K, witaminę rozpuszczalną w tłuszczach, której wchłanianie jest upośledzone w żółtaczce mechanicznej.

Rutynowe protezowanie drogi żółciowej nie jest konieczne, za wyjątkiem pacjentów, u których żółtaczka trwa dłuższy okres czasu lub u pacjentów, u których trzeba czasowo odroczyć wykonanie operacji z powodu przyczyn kardiologicznych lub innych.

Poza tym pacjenta przygotowuje się tak jak do każdego innego dużego zabiegu operacyjnego.

Bibliografia:

  • Zalecenia postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w nowotworach złośliwych u dorosłych, red. M. Krzakowski; Polska Unia Onkologii.
  • Chirurgia trzustki, red. W. Kozuschek PZWL 1999.
  • Olakowski M., Lampe P.: Postępy w chirurgii trzustki w 2006 roku; Chirurgia trzustki. Med. Prakt. Chir, 2007; 2(72): 7-21, 21-35.
  • ACS Surgery: Principles and Practice, 2005.

Znajdź najlepszego lekarza

Dodatkowe informacje