Ostre zapalenie trzustki (OZT) wciąż pozostaje znaczącym problemem medycznym i pomimo znacznego rozwoju medycyny wciąż jest niebezpiecznym schorzeniem obarczonym bardzo wysokim odsetkiem zgonów i powikłań. Chirurgicznie leczy się obecnie głównie powikłania ostrego zapalenia trzustki, do których dochodzi stosunkowo często. Większość przypadków OZT leczy się w oddziałach gastroenterologii lub chorób wewnętrznych. Pomimo czasem bardzo intensywnego leczenia ok. 10% chorych umiera. Dlatego wczesne rozpoznanie i intensywne leczenie w przez wykwalifikowany zespół mający dostęp do odpowiedniego sprzętu ma zasadnicze znaczenie w poprawie rokowania chorych na ostre zapalenie trzustki.
Ostre zapalenie trzustki (OZT)
- jest to ostry stan zapalny gruczołu związany z przedwczesną aktywacją proenzymów trzustkowych i uszkodzeniem – w różnym stopniu – sąsiadujących tkanek miękkich i niekiedy odległych narządów
- występuje z częstością 20-70 przypadków na 100 tys. i jest obarczona śmiertelnością szpitalną wynoszącą ok. 10%
Leczenie ostrego zapalenia trzustki
Obecnie
leczeniem większości przypadków ostrego zapalenia trzustki zajmują się oddziały gastroenterologiczne (czasem internistyczne). Leczenie polega na intensywnym nawadnianiu pacjenta, jego wyrównaniu metabolicznym, walka z bólem, czasem antybiotykoterapii (zdania co do stosowania antybiotyków w pierwszej fazie OZT są podzielone). W żółciowopochodnym OZT najlepsze efekty uzyskuje się po zastosowaniu endoskopowej cholangiopankreatografii wstecznej ze sfinkterotomią (ECPW), czyli nacięciem brodawki Vatera. Zazwyczaj są to przypadki tak zwanej postaci obrzękowej OZT, które stanowią 85% ogółu przypadków OZT. Pozostałe 15% stanowią przypadki ciężki, tzw. postacie martwicze z zakażeniem lub bez – przypadki z martwicą zakażoną powinny być bezwzględnie operowane, gdy tylko stan chorego na to pozwoli. Natomiast w przypadku martwicy jałowej można próbować leczyć zachowawczo. Zakażenie jałowej martwicy dokonuje się najczęściej około 3 tygodnia trwania choroby. Zakażenie występuje w 35 – 70% przypadków martwiczej postaci OZT i obarczone jest śmiertelnością sięgającą 60%.
Chirurgiczne leczenie powikłań ostrego zapalenia trzustki
Chirurgicznie leczy się powikłania ostrego zapalenia trzustki:
- zakażoną martwicę trzustki,
- ropień trzustki,
- torbiel rzekoma trzustki (pozapalna),
- przetoki,
Wystąpienie tych powikłań zazwyczaj wiąże się z bardzo ciężkim przebiegiem choroby i wysoką śmiertelnością.
Bibliografia:
- Choroby wewnętrzne, red. Szczeklik A., 2006;
- Podstawy chirurgii, red. Szmidt J., 2003
- Chirurgia, red. Noszczyk W., 2005
- Essentials Practice of Burgery: Basic Science and Clinical Evidence. Pod red. Jeffrey A. Norton, MD
- ACS Surgery: Principles and Practice, 2005
