Klasyfikacja TNM raka pęcherza

Reklama

Głównym celem tworzenia klasyfikacji opisującej stopień rozrostu (wielkość guza i inwazyjność) choroby nowotworowej jest dobór optymalnej metody leczenia, jej zakres i rokowanie pacjenta. Najczęściej stosowaną klasyfikacją dla większości nowotworów, w tym także raka pęcherza moczowego, jest klasyfikacja TNM.

Charakterystyka klasyfikacji TNM

Klasyfikacja TNM opiera się na trzech cechach:

Cecha T (ang. Tumor - guz) odzwierciedla stopień rozrostu guza pierwotnego oraz ewentualnego naciekania sąsiadujących tkanek i narządów. Należy pamiętać, że niezależnie od rozmiaru, guzy pęcherza moczowego mogą występować mnogo. W takim przypadku dodaje się małą literkę m.

Cecha N (ang. Nodes - węzły chłonne) odzwierciedla stopień zajęcia regionalnych węzłów chłonnych przez komórki nowotworowe. Jako regionalne węzły chłonne rozumie się węzły okoliczne, sąsiadujące z danym narządem. W przypadku raka pęcherza moczowego są to węzły chłonne miednicy mniejszej, poniżej odejścia tętnic biodrowych.

Cecha M (ang. Metastases - przerzuty) odzwierciedla stopień rozprzestrzenia się komórek nowotworowych po organizmie poprzez stwierdzenie obecności przerzutów raka pęcherza moczowego w innych narządach lub też nieregionalnych węzłach chłonnych.

Klasyfikacja TNM ma pomóc urologowi w doborze odpowiedniego leczenia, w tym także zakresu ewentualnej operacji. Dlatego też ustalana jest za pomocą wszelkich możliwych badań niezabiegowych, obejmując badanie fizykalne, badania obrazowe (rentgen, tomografia, USG) oraz endoskopowe (cystoskopia).

Czasami przed kodem literowym klasyfikacji pojawia mała literka p (pTNM). Oznacza to, że zaklasyfikowania raka dokonano za pomocą badania histopatologicznego. Dokonuje się tego dopiero po operacyjnym usunięciu guza w celu określenia radykalności i rokowania operacji nowotworowej. Jest to niejako potwierdzenie klasyfikacji klinicznej.

Klasyfikacja TNM raka pęcherza moczowego

T - Guz pierwotny:

Tx - nie ma możliwości oceny guza pierwotnego,
T0 - nie ma dowodów na istnienie guza pierwotnego,
Ta - stwierdza się nieinwazyjny guz brodawczakowaty, rosnący do światła pęcherza, a nie wgłąb tkanek,
Tis - stwierdza się rak śródnabłonkowy (carcinoma in situ, CIS), nie wykraczający poza tkankę nabłonkową,
T1 - stwierdza się naciek nowotworu na podnabłonkową tkankę łączną - podścielisko,
T2 - stwierdza się naciek nowotworu na błonę mięśniową:
- T2a - nowotwór nacieka wewnętrzną połowę błony mięśniowej,
- T2b - nowotwór nacieka zewnętrzną połowę błony mięśniowej,
T3 - stwierdza się naciek nowotworu poza błonę mięśniową:
- T3a - naciekanie poza błonę mięśniową widoczne tylko mikroskopowo,
- T3b - naciekanie nowotworu poza błonę mięśniową widoczne makroskopowo,
T4 - stwierdza się naciek nowotworu na narządy sąsiednie:
- T4a - nowotwór nacieka na stercz i(lub) macicę i(lub) pochwę,
- T4b - nowotwór nacieka na ścianę miednicy i(lub) powłoki brzuszne.

N - przerzuty do okolicznych węzłów chłonnych:

Nx - nie ma możliwości oceny węzłów chłonnych,
N0 - brak przerzutów do węzłów chłonnych,
N1 - obecny przerzut pojedynczy do 2 cm,
N2 - obecny przerzut pojedynczy 2-5 cm lub mnogie do 5 cm,
N3 - przerzut pojedynczy lub przerzuty mnogie ponad 5 cm.

M - przerzuty odległe:

Mx - nie można stwierdzić obecności przerzutów odległych,
M0 - nie stwierdza się przerzutów odległych,
M1 - stwierdza się przerzuty odległe.

Interpretacja klasyfikacji TNM

Rak wczesny (T1, Tis, Ta; N0; M0)

Rak nie wykazuje cech naciekania mięśniówki pęcherza moczowego i nie stwierdza się przerzutów. Najczęściej dotyczy przypadkowo i wcześnie wykrytych zmian. Mogą być one z łatwością usunięte poprzez zabieg elektroresekcji przezcewkowej (TURT) a następnie terapią wlewkami dopęcherzowymi. Po usunięciu często nie powodują więcej problemów.

Rak inwazyjny (T2-3; N0; M0)

Rak nacieka lub przekracza mięśniówkę ściany pęcherza moczowego, ale nie stwierdza się przerzutów. Jest to groźniejsze stadium niż poprzednie i wymagające najczęściej całkowitego usunięcia pęcherza moczowego (cystektomia radykalna).

Rak zaawansowany (T4 lub N1-3 lub M1)

Rak pęcherza nacieka na narządy miednicy lub daje przerzuty do węzłów chłonnych lub odległych narządów. W tym przypadku najczęściej jest już za późno, aby cystektomia pozwoliła na radykalne (całkowite) usunięcie guza. Pacjentom pozostają nieoperacyjne sposoby leczenia choroby nowotworowej (radio- i chemioterapia) lub też operacje paliatywne, czyli zmniejszające dolegliwości.

Lekarz Marcin Buczek

Bibliografia:

  • Urologia, pod red. A. Borkowskiego.

Znajdź najlepszego lekarza