Objawy przerostu prostaty

Rozrost gruczołu krokowego to choroba często występująca u mężczyzn po 50. roku życia. Przyczyną schorzenia jest nadmierny rozrost komórek gruczołu oraz komórek mięśniowych gładkich i komórek tkanki łącznej tworzących włóknisto-mięśniowy miąższ narządu. Najprawdopodobniej rozwój schorzenia związany jest z zachodzącymi wraz z wiekiem zmianami poziomu hormonów płciowych, takich jak testosteron, dihydrotestosteron oraz estrogeny.

Główną dolegliwością występującą u mężczyzn z rozrostem gruczołu krokowego są zaburzenia mikcji, czyli oddawania moczu.

Skąd się biorą zaburzenia mikcji?

Przyczyny zaburzeń mikcji wynikają z dwóch mechanizmów: składowej statycznej i dynamicznej.

Składowa statyczna to powstanie przeszkody podpęcherzowej - przerośnięty gruczoł zwęża cewkę moczową, co związane jest z utrudnieniem odpływu moczu z pęcherza moczowego.

Składowa dynamiczna to wzmożone napięcie elementów mięśniowych w tkance zrębowej gruczołu. Zrąb stanowi dominującą część masy gruczołu krokowego (ok. 3/4) i składa się głównie z włókien mięśniowych. Nadmierne napięcie włókien mięśniowych w miąższu gruczołu krokowego powoduje ucisk ścian cewki moczowej, zwężenie jej światła i utrudnienie rozluźnienia pęcherza w trakcie oddawania moczu.

Objawy zależą od stopnia zwężenia cewki a nie od tego, jak duży jest gruczoł. Trzeba pamiętać, że już nawet niewielkie powiększenie się gruczołu może powodować duże kłopoty podczas oddawania moczu, jeśli przerost tkanki nastąpił blisko przebiegu cewki moczowej. Z drugiej strony, znaczne powiększenie stercza nie musi wiązać się z nasilonymi zaburzeniami mikcji.

Nykturia, czyli częste wstawanie w nocy do WC

W większości przypadków nykturia jest pierwszym objawem choroby. Zdrowy człowiek jest w stanie przespać spokojnie całą noc, oddając mocz dopiero rano po obudzeniu się. Oczywiście każdemu może zdarzyć pójść w nocy za potrzebą - chodzi o conocne oddawania moczu, zwłaszcza więcej niż jeden raz.

Częste oddawanie moczu

W trakcie rozwoju choroby z czasem dołączają się kłopoty z oddawaniem moczu w ciągu dnia. Niepokojące jest oddawanie moczu częściej niż co 2 godziny. Ilość oddawanego moczu nie musi być duża. Częstsza jest za to potrzeba oddania moczu, czyli tzw. parcie na mocz. Czasami uczucie to jest bardzo silne i nagłe (tzw. gwałtowne parcie na mocz). Niekiedy pojawiają się trudności w powstrzymaniu się od oddania moczu (czyli mikcji) i zdążeniem do toalety. Są to tzw. parcia naglące.

Trudności w rozpoczęciu mikcji

Obok zaburzeń związanych z częstością oddawania moczu w łagodnym przeroście prostaty występują także inne dolegliwości ze strony układu moczowego. Pacjenci skarżą się na trudność z rozpoczęciem mikcji - po udaniu się do toalety, mimo silnej potrzeby i prób parcia, mężczyzna nie może rozpocząć oddawania moczu.

Zaburzenia dynamiki mikcji

Kiedy już, często z wielkim trudem, mężczyzna rozpocznie oddawanie moczu, może się okazać, że strumień moczu jest słaby, zwężony, co wydaje się być zupełnie niewspółmierne z uczuciem silnego parcia na pęcherz doznawanego chwilę wcześniej. Często strumień moczu jest przerywany. W zaawansowanej chorobie pacjenci oddają mocz kroplami. Czas trwania spędzany w toalecie ulega wydłużeniu, a po zakończeniu mikcji pozostaje uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza, co skłania mężczyznę do kolejnych wizyt w toalecie.

Próby usystematyzowania i zobiektywizowania dolegliwości spowodowanych łagodnym rozrostem stercza zaowocowały opracowaniem specjalnej skali punktowej objawów towarzyszącym chorobom prostaty -I-PSS. Jest to ankieta, którą pacjent wypełnia podczas wizyty u urologa. Suma uzyskanych punktów daje wskazówkę, co do stopnia nasilenia dolegliwości i pomaga w wyborze dalszego leczenia.

Pytania dotyczą:

  • uczucia niecałkowitego opróżnienia pęcherza,
  • częstego oddawania moczu,
  • przerywanego strumienia moczu,
  • parć naglących,
  • osłabienia strumienia moczu,
  • kłopotów z rozpoczęciem oddawania moczu,
  • częstości wstawania w nocy do WC (nasilenie nykturii).

Lekarz Marcin Buczek

Bibliografia:

  • Urologia, pod red. A. Borkowskiego.
  • Podstawowe operacje urologiczne, pod red. P. Albersa i A. Heidenreicha.

Znajdź najlepszego lekarza