Objawy raka pęcherza

Rak pęcherza występuje głównie u osób starszych, zazwyczaj po 65. roku życia. O wiele częściej rozwija się u mężczyzn. Za podstawowy czynnik rozwoju raka pęcherza uważa się palenie tytoniu. Przyczyną powstania nowotworu może być też kontakt (najczęściej zawodowy) z barwnikami i kauczukiem (konkretnie z substancjami chemicznymi takimi jak: anilina, naftylamina, benzydyna). Podejrzewany jest także wpływ napromieniowania miednicy oraz długotrwałych stanów zapalnych pęcherza, wieloletniej kamicy moczowej i przewlekłego zapalenia pęcherza.

Krew w moczu jest podstawowym objawem raka pęcherza

Podstawowym i najważniejszym objawem klinicznym nowotworu złośliwego pęcherza moczowego jest duży krwiomocz (czyli duża ilość krwi w moczu), któremu nie towarzyszy ból. Krwi jest dosyć dużo i najczęściej w moczu obecne są skrzepy. Zazwyczaj taki objaw jest wystarczająco spektakularny, by zaniepokoić chorego.

Krwiomocz może towarzyszyć także innym schorzeniom, np. intensywnemu zakażeniu dróg moczowych lub kamicy moczowej, jednak wtedy zazwyczaj występuje ból oraz inne objawy (np. gorączka i dreszcze w infekcji, kolka nerkowa i nudności przy kamicy moczowej).

Z tego względu każda osoba, szczególnie starsza, u której występuje duża ilość krwi w moczu (zwłaszcza utrzymujący się po prawidłowym leczeniu np. infekcji) powinna być podejrzewana o raka pęcherza - należy go wykluczyć przy pomocy badań, np.:

  • najpierw badania moczu z oceną cytologiczną (ocena komórek pływających w moczu - czy nie są nowotworowe),
  • badania USG jamy brzusznej z oglądaniem nerek, pęcherza i u mężczyzn prostaty (czasami pomocne jest USG przez odbytnicę),
  • następnie cystoskopii,
  • w razie potrzeby tomografii komputerowej z użyciem środka cieniującego lub badania cytologicznego moczu.

Cystoskopia - co to jest?

Cystoskopia to badanie przeprowadzane ambulatoryjnie (nie trzeba kłaść się do szpitala), w znieczuleniu miejscowym, polegające na wprowadzeniu do pęcherza moczowego przez cewkę moczową narzędzia endoskopowego. Jest ono zakończone maleńką kamerą, z której obraz jest emitowany na ekran - lekarz ogląda pęcherz od środka i ocenia, czy obecne są zmiany w jego śluzówce. Badanie z pewnością nie należy do najprzyjemniejszych, ale nie jest bardzo bolesne.

Obecnie zamiast robić samą cystoskopię, która jest tylko narzędziem diagnostycznym, wykonuje się od razu TURT (przezcewkowa radykalna resekcja guza). Dzięki tej metodzie można za jednym razem diagnozować i od razu podjąć leczenie, czyli wyciąć guz specjalną elektryczną pętlą. Dzięki temu nie naraża się pacjenta na dwukrotną interwencję do pęcherza. TURT wykonywany jest w krótkim znieczuleniu dożylnym lub podpajęczynówkowym. Pobyt w szpitalu trwa dobę lub dwie.

Pozostałe objawy raka pęcherza

W przypadku rozwoju raka pęcherza moczowego może wystąpić także:

  • częste oddawanie moczu w małych ilościach,
  • bolesne parcie na mocz,
  • zatrzymanie moczu przez skrzepy krwi blokujące odpływ z pęcherza,
  • rak naciekający ujście moczowodu może spowodować wodonercze (zastój moczu w nerce) widoczne np. w badaniu USG, tomografii komputerowej.

W późniejszych fazach choroby może wystąpić:

  • osłabienie, przemęczenie i inne objawy spowodowane niedokrwistością (ciągła utrata krwi z moczem),
  • bóle nerki,
  • bóle i obrzęki kończyn dolnych.

Rak pęcherza jest w dużym stopniu chorobą nawracającą. Nawrót choroby może wystąpić bezobjawowo. Z tego względu osoby, które przeszły leczenie raka pęcherza metodą elektroresekcji przezcewkowej (TURT), powinny być regularnie kontrolowane poprzez wykonywanie cystoskopii lub TURT-k (badanie kontrolne). Nie dotyczy to chorych, u których podczas leczenia usunięto cały pęcherz moczowy na drodze cystektomii.

Lekarz Marcin Buczek

Bibliografia:

  • Urologia, pod red. A. Borkowskiego.
  • Podstawowe operacje urologiczne, pod red. P. Albersa i A. Heidenreicha.

Znajdź najlepszego lekarza