Operacja wodniaka jądra

Wodniak jądra (łac. hydrocele testis) jest to nagromadzenie się płynu surowiczego między osłonkami jądra.

Objawy wodniaka jądra

Głównym objawem jest różnego stopnia powiększenie moszny. Podstawowym badaniem diagnostycznym jest ultrasonografia moszny. U mężczyzn z wodniakiem jądra obserwuje się osłabienie płodności związanej z zaburzeniami termoregulacji jąder (zwiększona temperatura w mosznie przyczynia się do pogorszenia spermatogenezy, czyli procesu powstawania plemników, co przekłada się na zmniejszenie liczby plemników oraz odsetka plemników prawidłowych).

W rzadkich przypadkach wodniak jądra może towarzyszyć nowotworowi jądra (tzw. wodniak towarzyszący), dlatego bardzo istotne jest, aby w USG dokładnie ocenić tkankę śródmiąższową jąder oraz wykonać badanie markerów nowotworowych jądra - alfa-fetoproteiny (AFP) i beta-HCG. W przypadku potwierdzenia nowotworu wykonywane jest radykalne odjęcie jądra przez dostęp pachwinowy.

Leczenie wodniaka jądra

Podstawowym sposobem leczenia wodniaka jądra jest zabieg operacyjny. Obecnie stosuje się dwie techniki operacyjne: operacja sposobem Bergmanna oraz operacja sposobem Winkelmanna. Niezależnie od zastosowanej metody leczenie operacyjne przynosi bardzo dobre efekty i cechuje się niskim odsetkiem powikłań.

Operacja wykonywana jest na bloku operacyjnym. Znieczuleniem z wyboru jest znieczulenie regionalne - podpajęczynówkowe. W wyjątkowych przypadkach, gdy istnieją przeciwwskazania do znieczulenia regionalnego, stosuje się znieczulenie ogólne. Zabieg wykonywany jest w pozycji leżącej.

Operacja sposobem Bergmanna

Urolog nacina skórę moszny poprzez szew pośrodkowy, a następnie wypreparowuje osłonki wodniaka i wydobywa go poza worek mosznowy. Po zbadaniu jądra i najądrza nacina ścianę wodniaka, po czym usuwa ze środka płyn, który ma jasną, najczęściej słomkową barwę. Zdarza się, że płyn ten jest mętny albo zawiera śladowe ilości krwi na skutek przebytego urazu. Po usunięciu płynu chirurg wycina nadmiar osłonek jądra a ranę zszywa przy użyciu szwu hemostatycznego.

Operacja sposobem Winkelmanna

Operacja wodniaka jądra stosowana przy małych wodniakach z delikatną ścianą. Po wypreparowaniu wodniaka i ewakuacji płynu rezygnuje się z resekcji ściany wodniaka w odpowiedni sposób wywijając oba jej płaty za najądrze i zszywając ze sobą. Poza tym przebieg operacji i zalecenia pooperacyjne są takie same jak w przypadku operacji sposobem Bergmanna.

Pod koniec zabiegu w mosznie umieszcza się dren Redona, który służy do drenowania moszny ze zbierającej się krwi i treści surowiczej. Kiedy dren przestaje odbierać (zazwyczaj 1-2 dni po operacji), usuwa się go. Czasami istnieje konieczność rewizji (otwarcia rany operacyjnej) moszny z ponowną kontrolą hemostazy. Na wypadek takiej sytuacji pacjent pozostaje na oddziale przez kilka dni po operacji.

Przez kilka tygodni po operacji wskazane jest prowadzenie oszczędzającego trybu życia oraz ograniczenie aktywności fizycznej. Zalecane jest też noszenie obcisłej bielizny, która przyspiesza wchłanianie się obrzęku moszny, oraz mycie się pod prysznicem (kąpiel w wannie jest przeciwwskazana), aż do całkowitego zagojenia się rany pooperacyjnej.

Powikłania po operacji wodniaka jądra:

Do możliwych powikłań należą:

  • krwawienie z rany pooperacyjnej i obrzęk moszny oznaczające konieczność rewizji rany,
  • zwiększone ryzyko pojawienia się zapalenia jądra,
  • nawrót wodniaka jądra,
  • konieczność usunięcia jądra w związku z innymi powikłaniami.

Lekarz Marcin Buczek

Bibliografia:

  • Urologia, pod red. A. Borkowskiego.
  • Podstawowe operacje urologiczne, pod red. P. Albersa i A. Heidenreicha.

Znajdź najlepszego lekarza