Prostatektomia

Prostatektomia to zabieg operacyjny polegający na chirurgicznym usunięciu stercza oraz pęcherzyków nasiennych. Wykonuje się ją w dosyć wczesnym rozwoju choroby, kiedy nowotwór ograniczony jest tylko do gruczołu krokowego. Rozwój diagnostyki przyczynia się do tego, że rak prostaty jest wykrywany coraz częściej we wczesnych stadiach i jest możliwe radykalne operacyjne leczenie. Badania wykazują, że w przypadku guza nieprzekraczającego granic narządu i małego poziomu PSA radykalna prostatektomia w dużej części przypadków prowadzi do wyleczenia pacjenta.

Operacja klasyczna lub laparoskopowa

Prostatektomia radykalna może być przeprowadzona metodą klasyczną (otwartą) lub laparoskopową. Laparoskopia jest mniej obciążająca dla pacjenta (krótszy pobyt w szpitalu, mniejsze dolegliwości bólowe). Operacja klasyczna daje zazwyczaj chirurgowi nieco większą możliwość dokładnego sprawdzenia loży po narządzie. Rozwój technik laparoskopowych sprawia, że ta metoda lecznicza staje się coraz częściej używana i być może niedługo zdominuje zabiegowe leczenie raka prostaty.

Radykalna prostatektomia oszczędzająca unerwienie

Jest to operacja, która w badaniach klinicznych wykazuje wysoką skuteczność onkologiczną przy jak największym zachowaniu funkcji fizjologicznych - charakteryzuje się mniejszą częstością powikłań, takich jak spadek potencji i nietrzymanie moczu. Jest dobrą metodą w przypadku młodych mężczyzn z nowotworem we wczesnym stadium rozwoju.

Prostatektomia radykalna a węzły chłonne miedniczne

Węzły chłonne miednicy są wycięte i poddane badaniu histopatologicznemu. Ma to na celu ostateczne określenie zaawansowania raka - jeśli w węzłach nie było komórek rakowych, to zaawansowanie nowotworu nie jest wysokie i rokuje lepiej. Obecność raka w węzłach chłonnych oznacza ryzyko przerzutów. W takiej sytuacji należy rozważyć stosowanie hormonoterapii. Usunięcie i badanie węzłów chłonnych jest możliwe zarówno przy użyciu metody klasycznej operacyjnej, jak i laparoskopii.

Badania przed operacją

Badania przed radykalną prostatektomią:

  • poziom PSA,
  • biopsja stercza,
  • tomografia komputerowa,
  • rezonans magnetyczny,
  • scyntygrafia kośćca (przy podejrzeniu przerzutów do kości).

Przebieg adenektomii otwartej

  1. Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu regionalnym (podpajęczynówkowym - kłucie w plecy) lub w znieczuleniu ogólnym. Cięcie wykonuje się z dostępu nadłonowego lub kroczowego (rzadziej).
  2. Po dotarciu do pęcherza moczowego urolog rozcina jego ścianę i ocenia ujścia moczowodów. Jeżeli w pęcherzu obecne są złogi, zostają one usunięte.
  3. Następnie urolog usuwa gruczoł krokowy, pęcherzyki nasienne i okoliczne węzły chłonne. Potem wykonuje zespolenie szyi pęcherza z cewką moczową.
  4. Urolog sprawdza czy nie ma krwawienia i jeśli jest, tamuje je. Prostata jest bardzo dobrze unaczyniona, dlatego na tym etapie operacji mogą wystąpić krwawienia, w wyniku których konieczna będzie transfuzja krwi. Aby ograniczyć krwawienie, miejsce po wyciętym gruczole zostaje zaopatrzone specjalnym szwem o działaniu hemostatycznym.
  5. Następnie urolog zakłada przez cewkę moczową cewnik Foleya.
  6. Potem zszywany jest pęcherz moczowy, a po skontrolowaniu jego szczelności zakłada się dren do przestrzeni przedpęcherzowej (rureczka, która ma zadanie odprowadzać do pojemnika na zewnątrz przeciekający moczu, surowicę lub krew) i zaszywa skórę.

Przebieg pooperacyjny

  1. Około 4 dnia po operacji zazwyczaj wykonywana jest cystografia w celu oceny szczelności połączenia szyi pęcherza z cewką moczową.
  2. Dreny usuwane są wtedy, gdy przestanie z nich wypływać krwisto zabarwiona treść (zwykle 2-3. dnia).
  3. Cewnik z pęcherza moczowego wyjmowany jest w ciągu 1-3. tygodni po operacji - jeśli kolor moczu przezeń wypływającego jest prawidłowy (jasny, bez krwi).
  4. Rana pooperacyjna goi się przez około dwa tygodnie.
  5. Przez okres około 6 tygodni po zabiegu zalecany jest oszczędzający tryb życia oraz unikanie intensywnego wysiłku fizycznego.

Powikłania po prostatektomii

Możliwe powikłania to:

  • ejakulacja wsteczna (cofanie się nasienia podczas wytrysku do pęcherza moczowego w wyniku uszkodzenia zwieracza wewnętrznego cewki moczowej) - prawie zawsze,
  • wysiłkowe nietrzymania moczu (np. podczas kaszlu, śmiechu),
  • przejściowe lub długotrwałe zaburzenia wzwodu,
  • krwawienie z loży po gruczolaku po zabiegu,
  • możliwość powstania raka w pozostałej torebce gruczołu i konieczność dalszej kontroli urologicznej.

Lekarz Marcin Buczek

Bibliografia:

  • Urologia, pod red. A. Borkowskiego.
  • Podstawowe operacje urologiczne, pod red. P. Albersa i A. Heidenreicha.

Znajdź najlepszego lekarza