Naczyniak krwionośny wątroby

Naczyniak krwionośny wątroby (haemangioma hepatis) należy do łagodnych zmian ogniskowych wątroby (niezłośliwych). W przeważającej liczbie przypadków naczyniaki wykrywane są przypadkowo podczas badania ultrasonograficznego jamy brzusznej, częściej u kobiet niż mężczyzn. Powstają w wyniku poszerzenia przestrzeni naczyniowych wątroby. Najczęściej ich średnica nie przekracza 4 cm.

Naczyniaki wątroby są zwykle zmianami bezobjawowymi. Mogą być jednak przyczyną ucisku na narządy znajdujące się w okolicy wątroby. Ponadto u niektórych chorych zaobserwowano dyskomfort i niewielkie bóle w prawym podżebrzu oraz stany podgorączkowe. Powikłaniem jest pęknięcie naczyniaka oraz ucisk na naczynia krwionośne i przewody wewnątrzwątrobowe.

Diagnostyka naczyniaków wątroby

Podstawowym i powszechnie dostępnym badaniem diagnostycznym naczyniaków wątroby jest badanie ultrasonograficzne, w którym obserwuje się zmiany dobrze odgraniczone od przyległego miąższu wątroby. Kolejnym badaniem (potwierdzającym) jest tomografia komputerowa (CT) z podaniem środka kontrastowego. W przypadkach wątpliwych wykonywane jest badanie rezonansu magnetycznego (MR) oraz scyntygrafia przy użyciu znakowanych technetem (pierwiastek promieniotwórczy) krwinek czerwonych.

Leczenie naczyniaków wątroby

Przy niewielkich rozmiarach naczyniaka wątroby wystarcza obserwacja i okresowa kontrola chorego przy pomocy badania ultrasonograficznego, które należy wykonywać w odstępach 6-12 miesięcznych.

Leczenie chirurgiczne naczyniaków wątroby

Leczenie chirurgiczne naczyniaków wątroby stosowane jest w przypadkach, gdy wielkość zmiany przekracza 10 cm, występują objawy kliniczne (ból, gorączka, ucisk na sąsiednie narządy), szybkie powiększanie się rozmiarów naczyniaka lub w przypadkach wątpliwych.

Wykonywana jest resekcja części wątroby, a w pozostałych przypadkach embolizacja, czyli przezskórny zabieg pod kontrolą rentgenowską mający na celu zamknięcie odpowiedniego odcinka naczynia doprowadzającego krew do naczyniaka za pomocą m.in. specjalnych klejów, balonów, spirali wprowadzanych przez cewnik.

Zabieg operacyjny przeprowadzany jest według ustalonej kolejności. Po przecięciu powłok brzusznych i przesunięciu wątroby (dzięki przecięciu więzadeł wątroby) zatrzymuje się czasowo dopływ krwi do wątroby, aby zapobiec utracie krwi. Następnie odcina się odpowiednią część wątroby (najczęściej nożem ultradźwiękowym) i podwiązuje naczynia krwionośne, które zaopatrywały daną okolicę. Kolejnym etapem jest połączenie naczyń z pozostałym miąższem wątroby i przywrócenie dopływu krwi do narządu. Jeśli naczyniak znajduje się w korzystnym położeniu można go usunąć metodą laparoskopową (termoresekcja za pomocą noża harmonicznego z zastosowaniem koagulacji). Jednak stosowanie staplerów, noża harmonicznego czy noża ultradźwiękowego wiąże się z ryzykiem utraty krwi w trakcie resekcji.

Do pęknięcia naczyniaka wątroby dochodzi rzadko. Podwyższone ryzyko występuje przy wielkości przekraczającej średnicę 10 cm oraz przy powierzchniowo położonych naczyniakach.

Kobiety stosujące hormonalne środki antykoncepcyjne powinny wraz z lekarzem rozważyć ich odstawienie.

Dorota Kozera

Bibliografia:

  • W. Noszczyk: Chirurgia, Tom 2.
  • J. Fibak: Chirurgia.

Znajdź najlepszego lekarza