Nadciśnienie wrotne

Reklama

Nadciśnienie wrotne to wzrost ciśnienia w układzie wrotnym powyżej 12mm Hg (w nadciśnieniu wrotnym przeważnie wynosi ono 20-30mm Hg) i powstaje wskutek zastoju (mechaniczna przeszkoda) oraz wzrostu oporu dla przepływającej przez układ wrotny krwi.

Anatomia układu wrotnego

Układem wrotnym nazywamy układ tętniczy lub żylny, który z obu swych końców przechodzi w sieć naczyń włosowatych. W przypadku układu wrotnego wątroby stanowi go przede wszystkim żyła wrotna wątroby. Powstaje ona z dopływów żyły krezkowej górnej, żyły krezkowej dolnej oraz żyły śledzionowej.

Ponadto na różnych wysokościach do żyły wrotnej dochodzą: żyła żołądkowa lewa, żyła żołądkowa prawa, żyła przedodźwiernikowa, żyła trzustkowo-dwunastnicza górna tylna, żyła pęcherzykowa i żyła pępkowa. Obszar odpływu krwi skupia w sobie cały przewód pokarmowy (od wpustu żołądka do odbytnicy). We wnęce wątroby żyła wrotna dzieli się na gałąź prawą i lewą, które następnie rozgałęziają się na coraz mniejsze naczynia włosowate. Z sieci naczyń włosowatych wątroby krew odpływa żyłami wątrobowymi do żyły głównej dolnej.

Prawidłowe ciśnienie w układzie wrotnym wynosi 5-10mm Hg.

Nadciśnienie wrotne
Legenda: 1-żyła wrotna, 2-żyła krezkowa górna, 3-żyła śledzionowa, 4-żyła krezkowa dolna

Przyczyny nadciśnienia wrotnego

  • zakrzepica żyły wrotnej, zakrzepica żyły śledzionowej,
  • zakrzepica żył krezkowych,
  • ucisk na żyły przez nowotwór lub naciek zapalny,
  • przetoki tętniczo-żylne,
  • marskość wątroby,
  • naciek wątroby przez nowotwór, naciek zapalny,
  • hemochromatoza,
  • zakrzepica żył wątrobowych (zespół Budda-Chiariego) lub ucisk od zewnątrz,
  • choroby serca utrudniające odpływ krwi z żyły głównej dolnej (zaciskające zapalenie osierdzia).

Objawy nadciśnienia wrotnego

  • krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego (szczególnie z żylaków przełyku),
  • obrzęk i przekrwienie błony śluzowej żołądka (gastropatia wrotna),
  • żółtaczka,
  • ginekomastia,
  • wodobrzusze,
  • powiększona śledziona (splenomegalia),
  • zmniejszenie liczby krwinek białych, czerwonych oraz płytek krwi,
  • poszerzenie naczyń żylnych w obrębie skóry brzucha.

Diagnostyka nadciśnienia wrotnego

  • badania laboratoryjne (bilirubina, ALT, ASP, układ krzepnięcia krwi, białko),
  • zdjęcie rentgenowskie przełyku z podaniem kontrastu,
  • angiografia,
  • ultrasonografia (zmiany w wątrobie, poszerzenie żył układu wrotnego),
  • badanie dopplerowskie (wzmożony przepływ krwi między układem tętniczym a wrotnym),
  • endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego,
  • tomografia komputerowa,
  • rezonans magnetyczny.

Dorota Kozera

Bibliografia:

  • A. Bochenek, M. Reicher: Anatomia człowieka, Tom 3.
  • W. Noszczyk: Chirurgia, Tom 2.
  • J. E. Skandalakis, S. N. Skandalakis, L. J. Skanadlakis: Anatomia chirurgiczna i technika zabiegów operacyjnych.

Znajdź najlepszego lekarza

Dodatkowe informacje