Ogniskowy rozrost guzkowy wątroby

Ogniskowy rozrost guzkowy wątroby (FNH, focal nodular hyperplasia) jest łagodną i niezłośliwą zmianą guzową wątroby, która nie ulega przemianie złośliwej. W przeważającej liczbie przypadków (6-8 razy częściej) dotyczy kobiet między 20 a 50 rż. Ma to przede wszystkim związek z hormonalną terapią zastępczą i stosowaniem doustnych środków antykoncepcyjnych. Prawdopodobnie również alkohol wzmaga rozwój FNH.

Nie znana jest przyczyna schorzenia. Wiadomo jednak, iż pod wpływem wzrastających kobiecych hormonów płciowych dochodzi do powiększenia zmiany (np. ciąża). Jednak przerwanie i kontynuacja przyjmowania doustnych środków antykoncepcyjnych nie wpływają na dalszy przebieg FNH.

Ogniskowy rozrost guzkowy wątroby ma zwykle przebieg bezobjawowy. Wykrywany jest często przypadkowo podczas badania ultrasonograficznego. Do sporadycznych objawów należą bóle brzucha, dyskomfort i niewielki ból w prawym podżebrzu.

Diagnostyka ogniskowego rozrostu guzkowego opiera się na ultrasonografii, która musi zostać potwierdzona za pomocą tomografii komputerowej (CT). W wątpliwych przypadkach wykonuje się rezonans magnetyczny, rzadziej scyntygrafię i angiografię.

Leczenie chirurgiczne ogniskowego rozrostu guzkowego wątroby

Leczenie chirurgiczne ogniskowego rozrostu guzkowego wątroby polega na resekcji guza, szczególnie przy krwawieniu do jamy otrzewnej, zmianach osiągających wielkość powyżej 10 cm, powiększaniu się zmian mimo odstawienia doustnych środków antykoncepcyjnych. Wskazaniem jest również planowana w przyszłości ciąża.

Zabieg operacyjny wykonywany jest według ustalonej kolejności. Po przecięciu powłok brzusznych i przesunięciu wątroby zostaje zatrzymany czasowo dopływ krwi do wątroby. Następnie odcina się odpowiednią część wątroby (najczęściej nożem ultradźwiękowym) i podwiązuje naczynia krwionośne, które zaopatrywały daną okolicę. Kolejnym etapem jest połączenie naczyń z pozostałym miąższem wątroby i przywrócenie dopływu krwi do narządu. Jeśli zmiany typu przerostu guzkowego wątroby znajduje się w korzystnym położeniu można je usunąć metodą laparoskopową (termoresekcji z zastosowaniem koagulacji).

U chorych, u których brak wskazań do operacji zaleca się kontrolną ultrasonografie co 3-6 miesięcy.

Dorota Kozera

Bibliografia:
- W. Noszczyk: Chirurgia, Tom 2.