Rak wątroby (rak wątrobowokomórkowy)

Reklama

Rak wątroby (rak wątrobowokomórkowy, carcinoma hepatocellulare, HCC) jest jednym z częstszych nowotworów złośliwych na świecie. Ponadto znajduje się na trzecim miejscu wśród chorób nowotworowych prowadzących do śmierci. Na raka wątroby częściej chorują mężczyźni niż kobiety.

Czynnikami wpływającymi na rozwój choroby nowotworowej wątroby są:

  • zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B i C (HVB i HVC),
  • środki chemiczne (alfatoksyny, doustne środki antykoncepcyjne, preparaty androgenowe),
  • marskość poalkoholowa,
  • hemochromatoza (choroba metaboliczna),
  • pierwotna marskość żółciowa wątroby,
  • zespół Budda-Chariego,
  • palenie tytoniu,
  • pasożytnicze choroby wątroby (niektóre).

W początkowym okresie choroby objawy najczęściej nie występują. Z upływem czasu pojawiają się jednak silne bóle brzucha, uczucie pełności w nadbrzuszu, osłabienie łaknienia, powiększenie obwodu brzucha (wodobrzusze). W zaawansowanym okresie dołączają się obrzęki kończyn dolnych, żółtaczka, gorączka, krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego objawiające się fusowatymi wymiotami i smolistymi stolcami.

Diagnostyka raka wątroby

Wczesną postać raka wątroby wykrywa się najczęściej przypadkowo podczas badania ultrasonograficznego (USG). Obraz jest nierzadko różnorodny i czasami trudny do oceny. Jednak najistotniejszymi badaniami są tomografia komputerowa (CT) i rezonans magnetyczny (MR) pozwalające określi stopień zaawansowania choroby.

Przeważnie oznacza się również specyficzny marker raka wątroby, którym jest alfafetoproteina (AFP). Natomiast sporadycznie wykonywana jest biopsja cienkoigłowa z pobraniem wycinka na badanie histologiczne.

U chorych z marskością wątroby zaleca się wykonywanie badań przesiewowych (USG i AFP) co 6 miesięcy.

Leczenie raka wątroby

Podstawą leczenia raka wątroby jest chirurgiczne usunięcie guza z bezpiecznym marginesem tkanki zdrowej wątroby. Przy wydolnej czynnościowo wątrobie resekcja jest zwykle rozległa (hemihepatektomiia), ponieważ proces nowotworowy szerzy się za pomocą układu wrotnego (wewnątrzwątrobowymi rozgałęzieniami).

Problemy lecznicze pojawiają się wówczas, gdy chory rozwinął wcześniej marskość wątroby, która ogranicza możliwość resekcji guza oraz jest nadal czynnikiem predysponującym do ponownego rozwoju raka. Rozważa się wtedy inne sposoby leczenia, do których należy m.in. podawanie alkoholu do guza (przy wielkości guza poniżej 5cm), kriochirurgia (niszczenie guza za pomocą niskich temperatur) czy wręcz odwrotnie, niszczenie guza za pomocą wysokich temperatur (termoablacji). Podane techniki wraz z chemioembolizacją (podaniem cytostatyków wraz z materiałem zatorowym) należą do tzw. leczenia paliatywnego.

U chorych z marskością wątroby, którzy spełniają ściśle określone kryteria (kryteria mediolańskie) dokonuje się przeszczepu wątroby. Wymagane kryteria to: pojedyncze ognisko raka wątrobowokomórkowego, którego średnica nie przekracza 5 cm lub występowanie maksymalnie 3 zmian o średnicy nie przekraczającej 3 cm.

Po resekcji części wątroby obserwuje się 25% przeżywalność, zaś po przeszczepie około 80% przeżywalność 5-letnią.

Dorota Kozera

Bibliografia:

  • W. Noszczyk: Chirurgia, Tom 2.

Znajdź najlepszego lekarza

Dodatkowe informacje