Wątroba jako miejsce przerzutów nowotworowych

Wątroba spełniająca w organizmie człowieka wiele niezbędnych do życia funkcji jest również najczęstszym miejscem występowania przerzutów nowotworowych. W około 50% przypadków przerzuty nowotworowe pochodzą z narządów, których krew spływa drogą układu wrotnego do wątroby.

Nowotworem, który bardzo często stanowi ognisko pierwotne dla przerzutów jest rak okrężnicy i odbytnicy, rzadziej rak piersi, nerki, tarczycy, płuca czy trzustki. W 30% zmiany występują równocześnie w momencie rozpoznania raka. Nie zawsze jednak pojawienie się przerzutów w wątrobie świadczy o ostatecznym stopniu zaawansowania choroby nowotworowej.

Początkowo rozwijające się przerzuty nie dają żadnych objawów klinicznych. Z czasem pojawia się złe samopoczucie, spadek masy ciała, uczucie pełności, ucisku w prawym podżebrzu, rzadko żółtaczka (zajęcie przewodów żółciowych wątroby), obrzęki kończyn dolnych, płyn w jamie otrzewnej.

U chorych z rozpoznaną chorobą nowotworową co 6 miesięcy wykonuje się kontrolne badania w poszukiwaniu ognisk przerzutowych. Do badań tych należą: ultrasonografia jamy brzusznej (USG), oznaczanie stężenia antygenu rakowo-płodowego (CEA) w surowicy krwi, tomografia komputerowa (CT), rezonans magnetyczny (MR). Bardzo dobrym badaniem jest pozytronowa emisyjna tomografia komputerowa (PET) przewyższająca czułością CT i MR. Ponadto w wątpliwych przypadkach (np. nieznajomość ogniska pierwotnego) powinna zostać wykonana biopsja.

Leczenie przerzutów nowotworowych do wątroby opiera się na ich operacyjnym usunięciu. Niewielkie ogniska (równoczesne) zlokalizowane blisko zmiany pierwotnej wycina się wraz z tą zmianą. Zaś ogniska większe i odległe usuwa się zwykle po kilku miesiącach od operacji guza pierwotnego, a w tym czasie stosuje się chemioterapię. Warunkiem jest jednak czas pojawienia się ognisk i obecność maksimum 4 przerzutów, średnica ogniska do 5 cm oraz stężenie CEA poniżej 5 ng/ml.

W przypadkach nieoperacyjnych zmian przerzutowych do wątroby stosowana jest krioterapia (niszczenie guza za pomocą niskich temperatur), termoablacja (niszczenie guza wysokimi temperaturami) oraz leczenie cytostatykami (np. 5-fluorouracyl) podawanymi dotętniczo.

Dorota Kozera

Bibliografia:

  • W. Noszczyk: Chirurgia, Tom 2.

Znajdź najlepszego lekarza

Dodatkowe informacje