Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego

Reklama

Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego jest najczęstszą przyczyną tzw. ostrego brzucha. Jeśli nie jest właściwie leczone może być chorobą bardzo groźną. Zapalenie wyrostka może wystąpić w każdym wieku (wiek 80% chorych waha się między 5 a 35 rokiem życia), jednakowo często u mężczyzn i kobiet. Rzadko zdarza się u niemowląt i małych dzieci. Przyczyną zapalenia jest prawie zawsze zatkanie jego światła, często kałem. Niedrożność wyrostka prowadzi do rozdęcia i wytworzenia ropnia, a następnie zakrzepów, niedokrwienia, zgorzeli i perforacji. Rzadkimi przyczynami zamknięcia światła mogą być pasożyty, ciała obce, a u dzieci przerost tkanki chłonnej.

Objawy ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego

Ból kolkowy w okolicy pępka lub nadbrzusza promieniujący do prawego dołu biodrowego i następnie umiejscawiający się w prawym podbrzuszu. Utrata łaknienie, nudności i zaburzenia w oddawaniu stolca są częstymi objawami. Wymioty występują rzadko. Różnorodność objawów jest związana z różną lokalizacją końcowej części wyrostka, który może znajdować się w okolicy różnych narządów jamy brzusznej. Biegunka jest objawem zapalenia w przypadku miedniczego położenia wyrostka. Bliskość usytuowania zapalenia wyrostka z moczowodem lub pęcherzem może powodować parcie na mocz lub częstomocz. Chory unika ruchów i często zgina prawą nogę w kolanie, podciągając ją do góry w celu zmniejszenia napięcia mięśni w okolicy prawego dołu biodrowego. Objawy choroby u małych dzieci oraz u ludzi w podeszłym wieku często są nietypowe, co opóźnia ustalenie rozpoznania i zwiększa ryzyko przedziurawienia wyrostka.

zapalenie wyrostka robaczkowego
Zmieniony zapalnie wyrostek robaczkowy w przekroju podłużnym.
Źródło: Wikipedia/Flickr; Ed Uthman, MD)

Objawy ogólne ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego

  • podwyższona ciepłota ciała do 38 st. C lub nawet 39 st. C,
  • dość często różnica temperatury ciała pomiędzy mierzoną pod pachą a w odbytnicy powyżej 1 st. C,
  • przyspieszenie czynności serca,
  • bóle w jamie brzusznej pojawiają się podczas kaszlu,
  • szmery perystaltyczne (ruchów robaczkowych) jelit osłabione,
  • zaczerwienienie skóry,
  • nieprzyjemny zapach z ust,
  • obłożenie języka.

Prawy dół biodrowy

  • bolesność uciskowa i obrona mięśniowa, najsilniejsza w punkcie McBurneya *,
  • bolesność przy oderwaniu ręki od powłok brzusznych po ucisku (objaw Blumberga),
  • przeczulica.

* punkt McBurneya - punkt położony w połowie linii łączącej kolec przedni górny kości biodrowej z pępkiem.

Badanie odbytnicy palcem (per rectum)

Bolesność po stronie prawej i od przodu w około 30% przypadków.

Inne objawy zapalenia wyrostka robaczkowego

Przy ucisku lewego podbrzusza bolesność odczuwana jest w prawym dole biodrowym (objaw Rovsinga). Ból wywołany prostowaniem kończyny w stawie biodrowym, który pojawia się, gdy zapalnie zmieniony wyrostek robaczkowy jest zlokalizowany pozakątniczo, a jego koniec znajduje się w okolicy mięśnia biodrowo-lędźwiowego (objaw Jaworskiego).

Dodatni objaw zasłonowy (ból wywołany biernym ruchem rotacji wewnętrznej lub zewnętrznej zgiętej w stawie biodrowym kończyny dolnej), występuje, gdy proces zapalny jest zlokalizowany w pobliżu mięśnia zasłonowego wewnętrznego.

Badania laboratoryjne w zapaleniu wyrostka robaczkowego

  • liczba białych krwinek prawie zawsze przekracza 12 000 w mm3,
  • zwiększa się odsetek młodych postaci białych krwinek,
  • hematokryt może być lekko podwyższony,
  • u około 20% chorych białkomocz,
  • niekiedy w moczu obecność niewielkiej ilości czerwonych i/lub białych krwinek,
  • zaczerwienienie skóry.

Badania radiologiczne w zapaleniu wyrostka robaczkowego

Niekiedy przeglądowe zdjęcie jamy brzusznej może wykazać nieprawidłowości takie jak:

  • uwidocznienie owalnego, zwapniałego kamienia znajdującego się w wyrostku,
  • rozdęty, wypełniony gazem z widocznym poziomem płynu wyrostek,
  • zbiornik gazu lub poziom płynu w kątnicy lub końcowym odcinku jelita cienkiego,
  • skrzywienie boczne kręgosłupa w następstwie skurczu mięśnia biodrowo-lędźwiowego po stronie prawej.

Także wykonanie ultrasonografii lub tomografii komputerowej pozwala na ustalenie zakresu i lokalizacji stanu zapalnego poza wyrostkiem robaczkowym oraz na odpowiednie zaplanowanie leczenia operacyjnego.

Usg wyrostka robaczkowego
Usg wyrostka robaczkowego - wyrostek oznaczony wskaźnikami.
Źródło: Wikipedia

Uwaga! Gdy proces zapalny trwa dłużej niż 18 godzin, znamiennie wzrasta częstość przedziurawienia wyrostka, uogólnionego zakażenia i zropienia rany pooperacyjnej. W wyjątkowych przypadkach stan zapalny ustępuje samoistnie, gdy światło wyrostka zostaje udrożnione, a znajdująca się w nim treść opróżnia się do światła kątnicy zanim nastąpi martwica ściany wyrostka.

Znajdź najlepszego lekarza