Chirurgiczne leczenie choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy

Chirurgiczne leczenie choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy

Wrzód antrum żołądka
Wrzody antrum żołądka widoczne w trakcie badania endoskopowego.
Źródło: Wikipedia

Elementy fizjologii wydzielania HCl w żołądku

Stymulowanie wydzielania kwasu solnego jest możliwe na trzy różne sposoby, są to tzw. 3 fazy wydzielania żołądkowego.

Faza I mózgowa:
Myśli łakome, widok, zapach jedzenia i inne doznania kulinarne w sferze "psyche" powodują - niestety - że pomimo braku czegokolwiek zjadliwego w naszym żołądku zaczyna on wydzielać kwas solny, który - jak wiadomo - zbyt przyjazny 'nagusieńkiej' śluzówce naszego żołądka nie jest. Mechanizm jest następujący: zjawiska powyżej opisane powodują pobudzenie nerwów błędnych, które to reagując wydzielaniem acetylocholiny pobudzają komórki okładzinowe naszego żołądka do wydzielania niszczącego kwasu solnego, jak też wzmagają perystaltykę naszego przewodu pokarmowego.

Uwaga: jak podaje P.F. Lawrence w "Chirurgii ogólnej" - człowiek to jedyne takie zwierzę, które na czczo wydziela kwas solny.

Faza II żołądkowa:
Gdy już coś w naszym żołądku się znajdzie on sam reaguje na to wydzieleniem gastryny z komórek G. Bodźcem do tego są:

  • alkalizacja zawartości żołądka,
  • rozciągnięcie ścian żołądka,
  • zwłaszcza aminokwasy są stymulatorami wydzielania dla gastryny.

Faza III jelitowa:
Po przedostaniu się treści pokarmowej do jelit wzrasta wydzielanie wielu peptydów stymulujących produkcję HCl. Bardzo istotną rolę odgrywa w tej fazie pobudzenie receptorów H2.

Żeby żołądek mógł prawidłowo odpowiadać na powyżej opisaną stymulację, komórki okładzinowe na swej powierzchni posiadają odpowiednie receptory dla:

  • acetylocholiny (Ach),
  • gastryny (G),
  • histaminy (H).

Powyższe mechanizmy fizjologiczne mają istotny wpływ na sposób postępowania chirurgicznego u chorych z owrzodzeniami śluzówki żołądka i dwunastnicy.

Wg niektórych autorów najważniejszym mechanizmem fizjologicznym odpowiedzialnym za powstanie wrzodu jest faza I wydzielania, a więc postępowaniem będzie pozbawienie żołądka unerwienia jakie dostarczają mu nerwy błędne czyli wykonanie wagotomii.

Rodzaje wagotomii

Patrz: Wagotomia

Dziękuję za opracowanie tego artykułu koledze Maciejowi Gajowskiemu, studentowi Akademii Medycznej w Poznaniu.

Znajdź najlepszego lekarza

Dodatkowe informacje