Żylaki kończyn dolnych

Reklama

Układ żylny kończyn dolnych utworzony jest przez żyły głębokie, żyły powierzchowne i żyły przeszywające. Żyły głębokie towarzyszą tętnicą i położone są pod powięzią głęboką. Do żył głębokich należą: żyły głębokie stopy, żyły głębokie goleni, żyła podkolanowa i żyła udowa. Żyły powierzchniowe licznie występują na grzbiecie stopy, dookoła kostek, w dole podkolanowym, na prostownikach uda i w okolicy pachwinowej. Leżą one pomiędzy skórą a powięzią głęboką. Z drobnych sieci żylnych grzbietowych stopy i kostki przyśrodkowej powstaje żyła odpiszczelowa, zaś z sieci żylnych grzbietowych i kostki bocznej żyła odstrzałkowa. Natomiast żyły przeszywające są połączeniem między układem żył powierzchownych i głębokich.

Każda z żył posiada zastawki zapobiegające cofaniu się krwi. U osób dorosłych, szczególnie kobiet, zastawki nie domykają się i ulegają uwstecznieniu, co przyczynia się do powstania żylaków kończyn dolnych. Żylaki są zatem trwałym poszerzeniem żył, głównie powierzchownych, ale i przeszywających.

Żylaki kończyn dolnych częściej dotyczą kobiet niż mężczyzn. Występuje średnio u 40% populacji.

Żylaki kończyn dolnych można podzielić na pierwotne i wtórne w przebiegu choroby zakrzepowej. Żylaki pochodzenia pierwotnego są skutkiem działania wysokiego ciśnienia żylnego i osłabienia ściany naczynia (spadek elastyczności) oraz uszkodzenia zastawek żylnych.

Najbardziej zauważalnym ze względów kosmetycznych problemem dla chorego jest widoczne poszerzenie i poskręcanie naczyń żylnych. Początkowo objawy żylaków mogą być nieodczuwalne. Stopniowo pojawia się dyskomfort, ból, pieczenie czy kurcze w kończynie dolnej. Dokuczliwymi objawami są również obrzęki w okolicach kostek, uczucie ciężkości i zmęczenia, które nasila się w ciągu doby.

Powikłaniem żylaków w obrębie kończyn dolnych są zmiany skórne w postaci przebarwienia, owrzodzenia podudzi, zakrzepowego zapalenia skóry czy krwawienia.

Rozpoznanie żylaków jest łatwe i ustalane na podstawie charakterystycznego obrazu klinicznego. Dodatkowymi metodami uzupełniającymi jest ultrasonografia z pomiarem przepływu krwi, flebografia (zdjęcie rentgenowskie z podaniem kontrastu) oraz fotopletyzmografia (ocena odpływu żylnego, obecności refluksu żylnego, wydolności pompy mięśniowej łydki).

Dorota Kozera

Bibliografia:

  • A. Bochenek, M. Reicher: Anatomia człowieka, Tom 1.
  • W. Noszczyk: Chirurgia, Tom 2.
  • J. E. Skandalakis, S. N. Skandalakis, L. J. Skanadlakis: Anatomia chirurgiczna i technika zabiegów operacyjnych.

Znajdź najlepszego lekarza

Dodatkowe informacje