Ultrasonografia (USG) w diagnostyce chorób naczyń krwionośnych

Ultrasonografia (USG) wykorzystuje ultradźwięki w zakresie 2-10 MHz, które przechodząc przez miękkie tkanki ulegają odbiciu, pochłanianiu oraz rozproszeniu. W głowicy aparatu znajduję się element półprzewodnikowy wykonany z piezoelektryka, który pełni rolę nadajnika i odbiornika fal dźwiękowych. Przyłożony prąd zmienny do tego materiału powoduje powstanie fali. Ta następnie przechodząc przez różne tkanki ulega częściowemu odbiciu i trafia z powrotem do głowicy, która pod wpływem fali dźwiękowej generuje napięcie rejestrowane, wzmacniane i przetwarzane na obraz. Otrzymany obraz jest w postaci dwuwymiarowej w czasie rzeczywistym.

Możemy operować głowicą po skórze pacjenta, co pozwala nam na swobodne obserwowanie interesujących nas struktur w wielu płaszczyznach. Największą wadą tej metody jest niska rozdzielczość malejąca wraz z głębokością penetracji, dlatego możemy oceniać mniejsze naczynia tylko, gdy znajdują się powierzchniowo. Głębiej możemy obserwować tylko wielkie naczynia i ich odgałęzienia np. tętnice nerkowe. Metoda ta jest wystarczająco dokładna przy ocenie nadciśnienia wrotnego, płytki miażdżycowej np. aorty, tętnic szyjnych lub udowych. Kolejnym minusem jest fakt, że skuteczność diagnozowania wielu schorzeń przy pomocy USG zależy w ponad 80% od doświadczenia i umiejętności osoby przeprowadzającej badanie.

Ultrasonografia może wykorzystywać szczególnie istotne w badaniu naczyń zjawisko - zjawisko Dopplera. Polega ono na zmianie częstotliwości odbieranych fal dźwiękowych w sytuacji, gdy nadawca i odbiorca poruszają się względem siebie, gdy się zbliżają częstotliwość rośnie, gdy oddalają maleje.

W diagnostyce medycznej wykorzystuje się zjawisko Dopplera do badania przepływającej krwi. W rezultacie możemy określić szybkość, kierunek i charakter przepływu (czy jest burzliwy, czy laminarny). Jest to szczególnie ważne w przypadku badania serca i układu krążenia. Wynik badania może być przedstawiony w różnych formach, w zależności od zaawansowania urządzenia. W najprostszym otrzymujemy ilościowe przedstawienie przepływu krwi lub w bardziej zaawansowanych, w postaci dwuwymiarowej lub nawet trójwymiarowej kolorowej animacji.

Wskazaniami do wykonania badania USG są: zaburzenia krążeniowe obwodowych naczyń krwionośnych, obecności przetoki naczyniowej, tętniaki, ocena krążenia w przeszczepionych narządach, wady serca.

Piotr Lacki
Studenckie Chirurgiczne Koło Naukowe przy Klinice Chirurgii Ogolnej, Onkologicznej i Torakochirurgii CSK MON Warszawa - www.kolochirurgiczne.edu.pl

Bibliografia:

  • Vinay Kumar, Ramzi S. Cotran, Stanley L. Robbins, Robbins Patologia, Wyd. I, Wrocław, Elsevier Urban & Partner, 2005, ISBN: 83-89581-92-2.
  • Bohdan Daniel, Bogdan Pruszyński, Anatomia Radiologiczna, Wyd. I, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2005, ISBN: 83-200-3087-0.
  • World Health Organization (2004). "Annex Table 2: Deaths by cause, sex and mortality stratum in WHO regions, estimates for 2002". The world health report 2004 - changing history. Retrieved on 2008-11-01.
  • Gonet Bolesław, Obrazowanie magnetyczno-rezonansowe: zasady fizyczne i możliwości diagnostyczne, Wyd. 1, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2008, ISBN: 83-200-3263-6.
  • Wojciech Noszczyk, Chirurgia, Tom II, Wyd. I, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2007, ISBN: 978-83-200-3660-2.
  • Joseph Berkow, Robert Flower, David Orth, James Kelly, Angiografia fluoresceinowa i indocyjaninowa - technika i interpretacja, Wyd. I, Wrocław, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, 2003, ISBN: 83-89009-16-1.

Znajdź najlepszego lekarza

Dodatkowe informacje