Wskazania i przeciwwskazania do operacji tętniaka aorty brzusznej

Wskazania do operacji operacji tętniaka aorty brzusznej [4]:

  • Natychmiastowej - pęknięcie tętniaka.
  • Pilnej - tętniak objawowy, zakażony, embolizujący, zapalny.
  • Planowej - tętniak o średnicy > 45 mm.

Według opinii wielu autorów podstawowym celem planowej operacji jest uniknięcie pęknięcia tętniaka aorty brzusznej. Wyniki licznych badań epidemiologicznych dowodzą, że jeśli wymiary poprzeczne tętniaka przekroczą 50 mm lub więcej, należy choremu zaproponować operację.

Obecnie przeważa jednak pogląd, że tętniak należy operować wówczas, gdy prawdopodobieństwo pęknięcia przewyższa ryzyko związane z aneryzmektomią. Praktycznie oznacza to, że coraz bardziej istotna staje się szybkość powiększania tętniaka aorty brzusznej, jego morfologia i występujące objawy.

Ponadto poważnym parametrem jest wielkość ryzyka operacyjnego oraz przewidywana długość życia chorego.

Należy podkreślić, że w opinii większości chirurgów efektywna operacja pozostaje nadal złotym standardem leczenia tętniaków aorty brzusznej. Potwierdzają to zarówno odległe wyniki przeżycia chorych, jak też wskaźniki drożności zastosowanych przeszczepów naczyniowych [1].

Przeciwwskazania do operacji tętniaka aorty brzusznej

Przeciwwskazania do operacji tętniaka aorty brzusznej w trybie elektywnym stanowią [1, 4]:

  1. Wiek: > 85 lat,
  2. Serce:
    • III i IV stopień niewydolności wieńcowej,
    • spoczynkowa frakcja wyrzutowa lewej komory < 30%,
    • zaostrzenie niewydolności serca,
    • świeży zawał mięśnia sercowego,
    • złożona niemiarowość komrowa,
    • duży tętniak lewej komory,
    • ciężka wada zastawkowa,
    • nawracająca zastoinowa niewydolność serca lub niewydolność wieńcowa po pomostowaniu tętnic wieńcowych,
    • rozległe zmiany w tętnicach wieńcowych wykazane w koronarografii, nie kwalifikujące się do operacji.
  3. Nerki:
    • stężenie kreatyniny w osoczu > 3 mg%.
  4. Płuca:
    • tlenoterapia w domu,
    • prężność tlenu w gazometrii < 50 mmHg,
    • maksymalna natężona pojemność wydechowa jednosekundowa > 1 l.
  5. Wątroba:
    • wodobrzusze i marskość wątroby udowodniona biopsją.
  6. Zwłóknienie pozaotrzewnowe.

Powikłania operacji tętniaka aorty brzusznej

Powikłania występujące po operacji tętniaka aorty brzusznej w trybie elektywnym [1]:

  • ostre niedokrwienie mięśnia sercowego,
  • świeży zawał serca,
  • ostra niewydolność nerek,
  • ostre niedokrwienie kończyn dolnych,
  • ostra niewydolność oddechowa,
  • ostre niedokrwienie jelit z objawami niedrożności,
  • krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego,
  • niedokrwienne uszkodzenie rdzenia kręgowego,
  • zakażenie miejscowe,
  • zapalenie pęcherzyka żółciowego i lub trzustki.

Do najczęstszych powikłań odległych operacji tętniaka aorty brzusznej należą [4]:

  • przepukliny w bliźnie pooperacyjnej,
  • niedrożność ramienia protezy,
  • tętniaki rzekome,
  • zakażenie protezy lub jej ramion,
  • ropnie okołoprotezowe,
  • przetoki aortalno-jelitowe.

Rokowanie po operacji tętniaka aorty brzusznej jest pomyślne. 5 lat po operacji przeżywa 70-80% osób bez choroby niedokrwiennej serca i 50-60% osób obarczonych tą chorobą. Wśród nie operowanych przeżywalność wynosi 20% [4].

Małgorzata Potentas
Studenckie Chirurgiczne Koło Naukowe przy Klinice Chirurgii Ogólnej, Onkologicznej i Torakochirurgii CSK MON Warszawa - www.kolochirurgiczne.edu.pl

Bibliografia:

  • [1] Gałązka Z. „Ocena klinicznych i morfologicznych wyników wewnątrznaczyniowego leczenia tętniaków aorty brzusznej.”
  • [2] Gola M. „Spiralna tomografia komputerowa w kwalifikacji tętniaka aorty brzusznej do leczenia wewnątrznaczyniowego i w planowaniu stentgraftu.”
  • [3] Grabowska-Gaweł A. „Wczesne powikłania po operacji tętniaka brzusznego odcinka aorty i przydatność zmian ciśnienia parcjalnego dwutlenku węgla w powietrzu końcowo-wydechowym i równowagi kwasowo-zasadowej w przewidywaniu redukcji ciśnienia tętniczego krwi podczas implantacji protezy aorty brzusznej.”
  • [4] Noszczyk W. „Chirurgia tętnic i żył obwodowych.”
  • [5] Pruszyński B. „Radiologia.”
  • [6] Sołtysiak A. „Czy i kiedy operować małe tętniaki aorty brzusznej?” Polski Przegląd Chirurgiczny 1997, 69: 1145-1157.
  • [7] Szczeklik A. „Choroby wewnętrzne.”
  • [8] Szczerbo-Trojanowska M., Michalak J., Kobusiewicz W., Pietra R. „Zastosowanie protez wewnątrznaczyniowych - stentów w leczeniu tętniaków aorty brzusznej.” Polski Przegląd Chirurgiczny 1999, 71: 495-500.
  • [9] Szczerbo-Trojanowska M., Michalak J., Kobusiewicz W., Pietra R. „Wyniki przeznaczyniowego leczenia chorych chorych tętniakiem aorty brzusznej przy uzyciu rozwidlonych stentgraftów aortalnych.” Polski Przegląd Radiologiczny 2002, 67: 29-34.
  • [10] Szmidt J., Rowiński O., Gałązka Z., Pietrasik K. „Wewnątrznaczyniowe leczenie pękniętego tętniaka aorty brzusznej do żyły głównej dolnej.” Polski Przegląd Chirurgiczny 2002, 74: 345-348.
  • [11] Szmidt J., Gałązka Z., Rowiński O., Grochowiecki T., Jeleńska M., Pietrasik K., Pacho R., Małek G. „Wewnątrznaczyniowe leczenie tętniaków aorty brzusznej z zastosowaniem jednostronnego stentgraftu aortalno-biodrowego typu home made”.
  • [12] Szmidt J. „Podstawy chirurgii”.
  • [13] Zdzienicki M. „Wpływ rodzaju zastosowanego leczenia na jakość życia chorych z tętniakami aorty brzusznej:porównanie operacji otwartej i metody wewnątrznaczyniowej.”
  • [14] Zubilewicz T. „Ponowne zabiegi u chorych leczonych na tętniaka aorty brzusznej stentgraftami wewnątrznaczyniowymi.”

Znajdź najlepszego lekarza

Dodatkowe informacje