Wskazania do wykonania kolonoskopii

Kolonoskopia to badanie, które umożliwia lekarzowi obejrzenie śluzówki jelita grubego. Wykonywane jest przy pomocy giętkiego endoskopu, który wprowadzany jest przez odbyt do jelita. Oprócz możliwości diagnostycznych, kolonoskopia pozwala także na leczenie niektórych schorzeń - usuwanie polipów, tamowanie krwawień czy poszerzanie zwężeń w obrębie dolnego odcinka przewodu pokarmowego.

Wskazania do kolonoskopii diagnostycznej

Kolonoskopia ma szczególne znaczenie w diagnostyce raka jelita grubego. Badanie to jest wykonywane praktycznie zawsze, kiedy istnieje podejrzenie tego nowotworu. Jeśli zostanie wykryty guz, podczas kolonoskopii pobierane są wycinki do badania histopatologicznego (czyli badania przez specjalistę pod mikroskopem).

Objawami, które mogą nasuwać podejrzenie raka jelita grubego są obecność krwi w stolcu, zmiana rytmu wypróżnień, zaparcia czy biegunka z dużą ilością śluzu. Kolonoskopia jest badaniem przesiewowym w kierunku raka jelita grubego. Jego celem jest wykrycie polipów, z których w przyszłości rozwinąć się może nowotwór złośliwy, ale także zdiagnozowanie przypadków raka jelita grubego we wczesnym stadium, kiedy istnieją jeszcze duże szanse na wyleczenie. Uważa się, że u osób o przeciętnym ryzyku zachorowania na ten nowotwór kolonoskopia powinna być wykonywana począwszy od 50. roku życia co 10 lat. Badania przesiewowe w kierunku tego nowotworu obejmują ponadto coroczne wykonywanie testu na obecność krwi utajonej w kale, a co 5 lat fiberosigmoidoskopii. U osób o zwiększonym ryzyku rozwoju raka jelita grubego (obarczonych obciążeniami dziedzicznymi) badania powinno rozpocząć się wcześniej i być wykonywane częściej.

Wskazaniem do wykonania kolonoskopii jest także niedokrwistość (anemia), czyli obniżenie stężenia hemoglobiny we krwi o niejasnej przyczynie. Kolonoskopię wykonuje się, aby sprawdzić, czy powodem niedokrwistości nie jest patologia w obrębie jelita grubego - krwawienie spowodowane nieprawidłowościami naczyniowymi, ale przede wszystkim - nowotwór.

Kolejną przyczyną, dla której lekarz może zalecić wykonanie kolonoskopii jest podejrzenie, (ale też monitorowanie leczenia) chorób zapalnych jelit - choroby Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Badanie umożliwia ocenę rodzaju oraz zakres zmian zapalnych w obrębie jelit. Wskazaniem do wykonania kolonoskopii jest także uporczywa, zwłaszcza długo trwająca biegunka.

Wskazania do kolonoskopii terapeutycznej

Praktycznie wszystkie zabiegi, które wykonywane są za pomocą kolonoskopii mogłyby być przeprowadzane także na sali operacyjnej. Kolonoskopia jest wybierana dlatego, że jest znacznie mniej inwazyjna, niesie mniejsze ryzyko powikłań, jest tańsza i znacznie chętniej akceptowana przez pacjentów.

Endoskopia jest główną metodą leczenia polipów jelita grubego. Stwierdzenie polipa w jelicie jest wskazaniem do jego usunięcia (zabieg ten określa się mianem polipektomii) - najczęściej tzw. pętlą diatermiczną. Tylko bardzo duże polipy muszą być usuwane metodą operacyjną. Nieprawidłowości naczyń krwionośnych, guzy czy owrzodzenia, które znajdują się w jelicie grubym mogą być źródłem krwawienia. Podczas kolonoskopii istnieje możliwość zatamowania tego typu krwawień - na przykład przez przyżeganie prądem elektrycznym (tzw. elektrokoagulacja).

Wskazania do wykonania kolonoskopii obejmują ponadto usuwanie ciał obcych, a także poszerzanie zwężeń w obrębie dolnego odcinka przewodu pokarmowego. Zwężenia takie powstawać mogą na przykład po operacjach na jelicie grubym.

Lekarz Małgorzata Waszkiewicz

Bibliografia:

  • Szczeklik A. (red.): Choroby Wewnętrzne, wyd. Medycyna Praktyczna, 2005.
  • Szczeklik A., Gajewski P.: Choroby Wewnętrzne - kompendium, wyd. Medycyna Praktyczna, 2009.

Znajdź najlepszego lekarza