Rak odbytu

Rak odbytu stanowi zaledwie 2% wszystkich nowotworów jelita grubego. Jego występowanie ma duży związek z mnogością partnerów, szczególnie infekcją wirusem HPV (Human Papilloma Virus) i HIV. Rak odbytu występuje ponadto częściej u osób w wieku podeszłym (po 60 rż). Najczęściej jest to rak płaskonabłonkowy, rzadziej gruczolakorak.

Ze względu na umiejscowienie możemy wyróżnić nowotwór brzegu odbytu i kanału odbytu. Zwykle rak kanału odbytu występuje 3 razy częściej w porównaniu do raka brzegu odbytu.

Do objawów raka odbytu należą: ból, pieczenie i świąd w okolicy odbytu, uczucie ciała obcego, samoistne krwawienie lub krwawienie podczas oddawania stolca, bolesne parcie na stolec, nietrzymanie stolca i gazów oraz wycieki surowiczo-krwiste. Często dochodzi również do powiększenia węzłów chłonnych pachwinowych.

W celu rozpoznania raka odbytu wykonuje się badanie odbytnicy palcem, rektoskopię, przezodbytniczą ultrasonografię, tomografię komputerową (CT) oraz badanie histopatologiczne.

Klasyfikacja TNM zaawansowania raka odbytu

Cecha T - guz pierwotny
Tx - nie można ocenić guza pierwotnego
T0 - nie stwierdza się obecności guza pierwotnego
Tis - rak przedinwazyjny (rak in situ)
T1 - guz o średnicy < 2 cm
T2 - guz o średnicy 2-5 cm
T3 - guz o średnicy > 5 cm
T4 - guz każdego wymiaru, naciekający okoliczne narządy bez naciekania zwieraczy odbytu

Cecha N - regionalne węzły chłonne
Nx - nie można ocenić regionalnych węzłów chłonnych
N0 - nie stwierdza się przerzutów nowotworowych w regionalnych węzłach chłonnych
N1 - obecne przerzuty do węzłów okołoodbytniczych
N2 - obecne przerzuty do węzłów chłonnych biodrowych i pachwinowych po stronie guza
N3 - obecne obustronne przerzuty do węzłów chłonnych biodrowych i pachwinowych

Cecha M - przerzuty odległe
Mx - nie można ocenić przerzutów odległych
M0 - nie stwierdza się obecności przerzutów odległych
M1 - obecne przerzuty odległe

Stopnie zaawansowania raka odbytu

Stopień 0 - TisN0M0
Stopień I - T1N0M0
Stopień II - T2N0M0, T3N0M0
Stopień IIIA - T1N1M0, T2N1M0, T3N1M0, T4N0M0
Stopień IIIB - T4N1M0, TkażdyN2M0, TkażdyN3M0
Stopień IV - TkażdyNkażdyM1

Leczenie raka odbytu

Obecnie zaleca się usunięcie guza oraz zastosowanie radio- i chemioterapii (5 - fluorouracyl, mitomycyna lub cisplatyna). Radioterapię stosuje się przy I i II stopniu zaawansowania choroby nowotworowej. Natomiast radiochemioterapię w pozostałych guzach. W przypadku raka odbytu stosuje się miejscowe, szerokie wycięcie guza, rzadko z resekcją brzuszno-kroczową odbytnicy.

Dorota Kozera

Bibliografia:

  • W. Noszczyk: Chirurgia, Tom 2.
  • J. Fibiak: Chirurgia.

Znajdź najlepszego lekarza