Samoistne krwiaki śródmózgowe

Samoistne krwiaki śródmózgowe to nagromadzenie wynaczynionej krwi w tkance mózgowej nie powstające w wyniku urazu. Inne nazwy stosowane dla tej jednostki chorobowej to spontaniczny krwiak śródmózgowy czy nieurazowy krwiak śródmózgowy. W ostatnich latach ze względu na zwiększoną dostępność do badań obrazowych głowy (tomografia komputerowa oraz rezonans magnetyczny) ilość rozpoznawanych zmian znacznie wzrosła.

Przyczyny powstawania krwiaków śródmózgowych

Prawdopodobnie przyczyną powstawania zmian jest nadciśnienie tętnicze, szczególnie nieleczone lub leczone nieprawidłowo lub niesystematycznie. Inne przyczyny to angiopatia amyloidowa oraz leki z grupy antykoagulantów (czyli leki przeciwkrzepliwe).

Czynniki ryzyka

Zwiększone ryzyko zachorowania dotyczy osób chorujących na cukrzycę, stosujących hormonalną antykoncepcję, palących papierosy oraz nałogowo spożywających alkohol.

Choroba dotyka częściej mężczyzn, a jej ryzyko wzrasta z wiekiem.

Objawy samoistnego krwiaka śródmózgowego

Najczęściej zmiany lokalizują się w tkance mózgowej, w obszarach, gdzie przebiegają mniejsze tętniczki.

Objawy wynikają z lokalizacji i wielkości zmiany.

Najczęstsze objawy krwiaka śródmózgowego to:

  • zaburzenia świadomości (nadmierna senność, śpiączka),
  • porażenie połowicze (niedowład po jednej stronie ciała),
  • porażenie nerwów czaszkowych (na przykład opadanie powieki),
  • napady padaczkowe,
  • bóle głowy,
  • rozszerzenie źrenicy,
  • zaburzenia mowy,
  • nudności, wymioty,
  • zawroty głowy, zaburzenia równowagi.

Diagnostyka samoistnych krwiaków śródmózgowych

Rozpoznanie jest stawiane na podstawie badania lekarskiego w połączeniu z badaniem neurologicznym oraz w wyniku uwidocznionych w badaniach diagnostycznych zmian (w tomografii komputerowej lub rezonansie magnetycznym). W wywiadzie najczęściej stwierdza się wieloletnie nadciśnienie tętnicze.

Leczenie samoistnych krwiaków śródmózgowych

Leczenie jest zależne od stanu ogólnego chorego, lokalizacji zmiany i jej wielkości. Leczenie może być zachowawcze, czyli nieoperacyjne. Opiera się ono na stosowaniu farmakoterapii, której celem jest zmniejszenie obrzęku. Prowadzona jest również systematyczna kontrola zmiany przy użyciu badań obrazowych.

Jeżeli zmiana jest mała, możliwe jest wchłonięcie się krwiaka, pozostanie po nim szczelina, którą następnie zajmie tkanka glejowa.
Leczenie operacyjne zależne jest od wielkości zmiany i jej lokalizacji. Istnieją doniesienia, że korzystne jest wczesne wykonanie operacji, co ma zapobiegać niedotlenieniu komórek nerwowych i zapobiegać obrzękowi mózgu.

Rokowania przy samoistnych krwiakach śródmózgowych

Rokowanie zależne jest od wielkości krwiaka i jego lokalizacji. Im większy obszar wynaczynionej krwi, tym gorsze rokowanie. Krwiaki zlokalizowane w głębokich strukturach mózgu, z przebiciem do układu komorowego oraz z dużym przemieszczeniem tkanek sąsiadujących ze zmianą również rokują niekorzystnie. Rokowanie pogarsza się także z wiekiem chorych, w przypadku szybkiego narastania zmian i znacznego stopnia zaburzeń świadomości.

W zapobieganiu ważna jest prawidłowa kontrola i leczenie nadciśnienia tętniczego.

Lekarz Joanna Gładczak

Bibliografia:

  • Chirurgia, B.E. Jarrel.
  • Choroby wewnętrzne. Stan wiedzy na rok 2010. Pod redakcją A. Szczeklika.

Znajdź najlepszego lekarza