Łagodne nowotwory skóry i tkanki podskórnej

Nowotwory łagodne skóry rozwijają się z różnych tkanek (najczęściej z nabłonka) i mogą zawierać barwnik lub być bezbarwne.

Włókniak

Włókniak (fibroma) jest nowotworem tkanki łącznej i pojawia się w różnych okolicach ciała. Włókniaki występują w postaci włókniaków miękkich o charakterze wrodzonym, ale objawiające się w różnym wieku oraz w postaci włókniaków twardych.

Włókniaki miękkie występują głównie jako zmiany mnogie, są barwy skóry lub nieco ciemniejszej. Często obserwuje się je w formie workowato zwisających zmian skórnych (tj. w chorobie Recklinghausena). Występują szczególnie często na skórze szyi i karku. Zwykle nie ustępują samoistnie.

Włókniaki twarde są na ogół pojedyncze i występują w skórze o prawidłowym zabarwieniu lub o zabarwieniu brunatnym. Najczęściej zlokalizowane są na kończynach, zwłaszcza u osób w starszym wieku.

Leczenie włókniaka polega na obserwacji, jeśli włókniak nie powoduje objawów uciskowych lub na chirurgicznym usunięciu zmiany, szczególnie ze względów kosmetycznych.

Naczyniak

Naczyniak jest zmianą, która występuje zazwyczaj już od urodzenia. Powstaje w wyniku rozszerzenia naczyń krwionośnych, rozrostu naczyń włosowatych, tętniczych, żylnych lub chłonnych. Z pośród naczyniaków wyróżnia się naczyniaki krwionośne (angioma) oraz naczyniaki chłonne (lymphangioma).

Naczyniaki krwionośne dzielą się na naczyniaki płaskie oraz jamiste. Naczyniaki płaskie zlokalizowane są w poziomie skóry, często jednostronnie w okolicy twarzy i karku. Natomiast naczyniaki jamiste występują w formie guzkowej lub podskórnej i najczęściej umiejscawiają się na twarzy, w okolicy owłosionej skóry głowy, na błonach śluzowych jamy ustnej. Mają tendencję do samoistnego ustępowania (w około 70% przypadków). Leczenie naczyniaków krwionośnych polega na chirurgicznym usunięciu zmiany po uprzednim podwiązaniu naczyń doprowadzających, laseroterapii lub zamrażaniu płynnym azotem.

Naczyniak chłonny jest guzem, który na ogół pokryty jest pęcherzykami. Po nakłuciu z pęcherzyków wydobywa się przezroczysty płyn. Leczenie naczyniaków chłonnych opiera się na chirurgicznym usunięciu lub laseroterapii.

Cysta naskórkowa (kaszak)

Cysta naskórkowa (cystis epidermoidales) zwana kaszakiem (atheroma) jest torbielą powstałą w obrębie gruczołu łojowego skóry wypełnioną masami rogowymi i łojowymi. Występuje w obrębie skóry głowy, twarzy i karku, ale również tułowia i moszny. Jest to zmiana w postaci guzka o kulistej i elastycznej powierzchni pokryta skórą prawidłową, zwykle przesuwalna względem podłoża. Uwagę zwraca charakterystyczny zaczopowany otwór na szczycie zmiany, z którego pod wpływem ucisku wydobywa się żółtawa masa kaszowata o nieprzyjemnym zapachu. Kaszak często ulega wtórnemu zakażeniu. Leczenie kaszaków polega na chirurgicznym wycięciu zmiany.

Tłuszczak

Tłuszczak (lipoma) jest najczęstszym łagodnym nowotworem tkanki podskórnej, rzadko ulega zezłośliwieniu. Zwykle występuje jako zmiana pojedyncza, rzadziej mnoga (sporadyczne przypadki rodzinne). Zmiany spotyka się głównie na tułowiu, karku, pośladkach, przedramionach i ramionach. Tłuszczak charakteryzuje się powolnym wzrostem oraz brakiem dolegliwości. Typowy tłuszczak jest miękką zmianą guzową o kulistym kształcie przesuwalną względem podłoża. Leczenie oparte jest na chirurgicznym usunięciu zmiany, szczególnie ze względów kosmetycznych.

Dorota Kozera

Bibliografia:

  • W. Noszczyk: Chirurgia, Tom 2.
  • S. Jabłońska, S. Majewski: Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową.

Znajdź najlepszego lekarza