System BI-RADS - opis zdjęć mammograficznych

Znaną i powszechnie stosowaną klasyfikacją stosowaną do opisu zdjęć mammograficznych jest system BI-RADS (Breast Imaging Reporting and Data System) opracowany przez American College of Radiology (ACR) przy współpracy z takimi ośrodkami jak np. National Cancer Institute, Centers for Disease Control and Prevention, American Medical Association czy American College of Surgeons. Jest to narzędzie zaprojektowane z myślą o standaryzacji opisów zdjęć mammograficznych i ułatwienia interpretacji tych wyników przez klinicystów. Ostateczna ocena obrazu mamograficznego dokonana przez radiologa umożliwia lekarzowi prowadzącemu podjęcie adekwatnej decyzji odnośnie dalszych procedur diagnostyczno - terapeutycznych jakie należy zastosować u pacjentek.

Wyróżniamy siedem możliwych kategorii w klasyfikacji BI-RADS oznaczonych odpowiednio cyframi od 0 do 6. Interpretacja wyników mammografii jest następująca:

BI-RADS 0 - taki wynik oznacza, że do końcowej oceny zmiany konieczne jest porównanie aktualnego zdjęcia mammograficznego z poprzednim lub wykonanie dodatkowych badań obrazowych np. mammografii powiększonej, cyfrowej, specjalnych projekcji lub badania ultrasonograficznego.

BI-RADS 1 - wynik negatywny, piersi symetryczne, bez obecności zagęszczeń, dystorsji utkania i podejrzanych zwapnień.

BI-RADS 2 - prawidłowy wynik, podobnie jak BI-RADS 1, ale na zdjęciu widoczne są zmiany łagodne takie jak - zwapniałe włókniakogruczolaki, tłuszczaki, cysty olejowe, galactocele, zmiany hamartomatycznym o mieszanej gęstości oraz węzły własne, zwapnienia naczyniowe a także dystorja utkania ewidentnie związana z uprzednimi procedurami chirurgicznymi.

Wynik ten oznacza brak zmian złośliwych.

BI-RADS 3 - oznacza zmiany prawdopodobnie łagodne, ryzyko złośliwości dla takich zmian powinno być mniejsze niż 2%, wymagane jest badanie kontrolne w okresie 6 miesięcy - najlepiej mammografia obu piersi. Do tej kategorii zalicza się przede wszystkim: dobrze ograniczone lite obszary bez obecności zwapnień, ogniskową asymetrię utkania oraz skupisko drobnych okrągłych mikrozwapnień.

Tej kategorii nie powinno się stosować do opisu zmian badalnych palpacyjnie.

BI-RADS 4 - oznacza zmianę podejrzaną, która powinna zostać zweryfikowana w biopsji.

Prawdopodobieństwo złośliwości zmiany powinno być tu większe niż w przypadku kategorii 3.

Możemy tu wyróżnić trzy podkategorie, a mianowicie:

  • 4A - zmiany wymagające weryfikacji ale z niewielkim prawdopodobieństwem złosliwości, po biopsji wskazane badanie kontrolne za 6 miesięcy, typowo mogą to być palpacyjne zmiany w obrazie ultrasonograficznm odpowiadające gruczolakowłókniakowi, torbiele badalne palpacyjnie lub ropnie.
  • 4B - zmiany z pośrednim potencjałem złośliwości, obserwacja jest możliwa w przypadku zmian o typie gruczolakowłókniaka o nieostrych marginesach lub martwicy tłuszczowej. W przypadku brodawczaka wskazane jest wycięcie.
  • 4C - obraz wysoce podejrzany, ale bez klasycznych oznak złośliwości np. lity obszar o nieregularnych obrysach, nowe skupisko pleomorficznych zwapnień.

BI-RADS 5 - wysokie prawdopodobieństwo zmiany o charakterze złośliwym (>95%). Wskazane jest chirurgiczne usunięcie takiej zmiany bez uprzedniej biopsji - wyjątek stanowi leczenie chirurgiczne z oznaczeniem węzła wartownika lub kwalifikacja do neoadiuwancyjnej chemioterapii. Przykładem obrazów zaliczanych do tej kategorii są: spikularny guzek o neregularnych obrysach, spikularny guzek z pleomorficznymi zwapnieniami.

BI-RADS 6 - ta kategoria jest zarezerwowana dla zmian złośliwych, zweryfikowanych w biopsji, ale przed wdrożeniem definitywnego leczenia (takiego jak mastektomia, wycięcie miejscowe, radioterapia etc.).

Mammografię w przypadku tego typu zmian wykonuje się celem ponownej oceny piersi po wykonanej biopsji oraz celem oceny odpowiedzi na chemioterapię neoadiuwancyjną przed zabiegiem chirurgicznym.

System BI-RADS opisał Radek Pach z Krakowa.

Znajdź najlepszego lekarza

Dodatkowe informacje