Badania przed operacją zaćmy

Zaćma to poważna choroba oczu, która zaniedbana może spowodować utratę wzroku. Leczenie zaćmy przeprowadza się tylko operacyjnie. Wskazaniem do zabiegu jest pogorszenie widzenia, które obniża jakość życia pacjenta i utrudnia wykonywanie codziennych czynności, takich jak czytanie czy oglądanie telewizji.

Zabieg usunięcia zaćmy jest najczęściej wykonywaną procedurą w okulistyce. Daje całkowitą wyleczalność, jest szybki, bezpieczny i praktycznie bezbolesny.

Zanim jednak pacjent zostanie poddany takiej operacji, musi przejść szereg badań ogólnych i okulistycznych. Ocenie należy poddać:

Stan ogólny pacjenta - mimo iż jest to zabieg bezpieczny i krótki, ponieważ wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym, to stan kliniczny pacjenta warunkuje dobry przebieg operacji. Pacjenci z zaawansowaną cukrzycą, astmą, POChP, niewydolnością krążenia, powinni początkowo skontaktować się z lekarzem internistą celem wyrównania choroby podstawowej i stabilizacji stanu klinicznego.

Równie ważne są choroby zwyrodnieniowe układu mięśniowo-stawowego (np. zesztywniające zapalenia stawów kręgosłupa), ponieważ zabieg - choć krótki - to wymaga od pacjenta pozostania w pozycji leżącej przez około 20-30 minut. U osób, które nie współpracują z lekarzem lub cierpią na choroby neurologiczne, takie jak np. choroba Parkinsona, operację przeprowadza się w znieczuleniu ogólnym.

Należy także zebrać dokładny wywiad w kierunku alergii na leki lub środki farmaceutyczne, które mogą być używane w trakcie operacji. W populacji stosunkowo często występuje nadczynność i niedoczynność tarczycy oraz alergia na preparaty z jodem. Do dezynfekcji skóry używany jest zwykle powidon jodu. Powinno się zatem przed operacją zaćmy wykonać próbę tolerancji, nakładając niewielką ilość preparatu na fragment skóry, np. za uchem.

Wywiad okulistyczny - występujące w przeszłości urazy oczu, niedowidzenie, jaskra, starcze zwyrodnienie plamki oraz inne choroby siatkówki mają wpływ na przebieg operacji oraz rokowanie pooperacyjne.

Ogólne badanie okulistyczne - w którym ocenia się:

  • ostrość wzroku - należy określić spadek ostrości wzroku przy użyciu tablic Snellena oraz określić korekcję do bliży i do dali. Pole widzenia (perymetria) rutynowo bada się metodą konfrontacyjną. Jeśli pacjent choruje na jaskrę lub inne choroby tarczy nerwu wzrokowego lub siatkówki, powinno się wykonać perymetrię komputerową,
  • stan powiek - zapalenie brzegów powiek powinno być wyleczone, a podwinięcia i odwinięcia powiek powinny być zoperowane przed zabiegiem usunięcia zaćmy,
  • spojówkę - należy wykluczyć obecność stanu zapalnego oraz obecność zrostów po np. wcześniejszych urazach czy oparzeniach,
  • rogówkę - należy ocenić obecność stanu zapalnego, dystrofię śródbłonka rogówki, grubość rogówki (grubość powyżej 640 um jest złym czynnikiem prognostycznym co do przezierności rogówki po operacji),
  • komorę przednią - gdy jest spłycona, może świadczyć o wąskim kącie przesączania lub zaćmie pęczniejącej. Ocena głębokości komory przedniej jest szczególnie ważna u pacjentów, u których sztuczna soczewka ma być wszczepiona do komory przedniej,
  • tęczówkę - należy zwrócić uwagę na obecność zrostów tylnych (zrosty tęczówki z przednią torebką soczewki),
  • soczewkę - należy ocenić typ zaćmy (np. jądrowa, korowa), położenie soczewki, występowanie drżenia lub podwichnięcia soczewki,
  • dno oka - ocena nerwu wzrokowego, plamki, naczyń krwionośnych oraz obwodu siatkówki. Badanie to jest ważne, gdyż u osób ze starczym zwyrodnieniem plamki czy retinopatią cukrzycową, poprawa ostrości widzenia po operacji nie będzie tak spektakularna. Badanie to jest szczególnie ważne w przypadku usunięcia zaćmy metodą wewnątrztorebkową. Jeśli stopień zamglenia soczewki nie pozwala na wgląd w dno oka, należy wykonać usg oka w projekcji B, które pozwala ocenić tylny odcinek oka (odwarstwienie siatkówki, odłączenie lub męty w ciele szklistym, guzy itp.).

Pomiary przedoperacyjne:

  • refrakcja - badanie to służy doborowi odpowiedniej mocy soczewki, która umożliwi uzyskanie dogodnej refrakcji układu optycznego po operacji,
  • biometria - pozwala wyliczyć wymiar podłużny gałki ocznej, co z kolei jest potrzebne do dobrania mocy soczewki,
  • pachymetria - ocenia grubość rogówki. Grubość rogówki powyżej 640 um zwiększa ryzyko wystąpienia obrzęku rogówki i spadku przezierności rogówki po operacji.

Pacjent, u którego wykonano wszystkie te badania, może być poddany operacji usunięcia zaćmy.

Znajdź najlepszego lekarza

Dodatkowe informacje